NHÀ THƠ CHIẾN SĨ VÀ "DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM"

Văn học chiến tranh Việt Nam không chỉ có đạn bom mà còn mang vẻ đẹp lãng mạn, bi tráng được viết bằng máu của những nhà thơ mặc áo lính. Lê Anh Xuân, tên thật là Ca Lê Hiến, là một trong những đại diện xuất sắc nhất của thế hệ văn nghệ sĩ xông pha nơi tuyến lửa.

Sinh ra trong một gia đình trí thức, ông tập kết ra Bắc và trở thành giảng viên Khoa Lịch sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1964, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của miền Nam ruột thịt, người thầy giáo trẻ tình nguyện vượt Trường Sơn vào Nam chiến đấu. Dưới làn mưa bom bão đạn, ông vừa cầm súng, vừa dùng ngòi bút ghi lại nhịp đập hào hùng của cuộc kháng chiến qua những vần thơ rực lửa.

Tác phẩm đỉnh cao và bất hủ nhất của ông là bài thơ "Dáng đứng Việt Nam", được viết ngay sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Bài thơ khắc họa hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân hy sinh trên đường băng Tân Sơn Nhất với tư thế hiên ngang bám chặt khẩu súng tiến về phía trước: "Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt/ Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng/ Và Anh chết trong khi đang đứng bắn/ Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng".

Chỉ một thời gian ngắn sau khi sáng tác bài thơ ấy, Lê Anh Xuân đã anh dũng ngã xuống trong một trận càn ác liệt tại vùng ven Sài Gòn vào tháng 5 năm 1968. Ông hy sinh ở tuổi 28, nhưng "Dáng đứng Việt Nam" mà ông để lại đã hóa thành tượng đài vĩnh cửu, tạc vào thế kỷ tư thế hiên ngang của một dân tộc không bao giờ chịu khuất phục.