Nhà tình báo Phạm Ngọc Thảo

Nhà Tình Báo Chiến Lược Phạm Ngọc Thảo (1922 – 1965)

Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam Phạm Ngọc Thảo (bí danh: Albert, Minh, Ba Quốc, Nguyễn Văn Ngọc) là một trong những nhà tình báo chiến lược xuất sắc, huyền thoại của ngành tình báo quốc phòng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông là nhà tình báo tài ba đã len lỏi vào tận những vị trí đầu não cao nhất của chính quyền Sài Gòn và quân đội Việt Nam Cộng hòa, lập nên những chiến công vang dội làm rung chuyển cả hệ thống chính trị ngụy quyền.

Phạm Ngọc Thảo sinh ngày 10 tháng 4 năm 1922 tại Bến Tre, trong một gia đình công giáo quyền quý, giàu có và có quốc tịch Pháp (ông mang dòng máu lai hoặc có gốc gác trong một gia đình điền chủ lớn ở Nam Bộ). Nhờ gia thế, ông được học tập tại các trường danh tiếng của Pháp và Sài Gòn. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với tinh thần yêu nước nồng nàn, ông gia nhập lực lượng kháng chiến, tham gia quân đội và nhanh chóng bộc lộ tài năng quân sự xuất chúng, đảm nhận nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng ở chiến trường Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Sau Hiệp định Genève (1954), theo sự phân công của tổ chức cách mạng, Phạm Ngọc Thảo ở lại miền Nam để hoạt động nằm vùng trong lòng địch. Nhờ vỏ bọc hoàn hảo (một sĩ quan công giáo, gia thế lớn, có quốc tịch Pháp và từng phục vụ trong quân đội liên hiệp Pháp), ông dễ dàng thăng tiến trong hệ thống quân đội của chính quyền Ngô Đình Diệm. Dù giữ các chức vụ cao trong quân đội Việt Nam Cộng hòa (từng mang hàm Đại tá, làm Tỉnh trưởng tỉnh Kiến Hòa - nay là Bến Tre), thực chất Phạm Ngọc Thảo là một tình báo viên chiến lược tuyệt mật của Cục Tình báo Quân đội (Tổng cục II). Trong thời gian làm Tỉnh trưởng Kiến Hòa, ông khéo léo vận dụng cương vị của mình để vừa bảo vệ cơ sở cách mạng, vừa ngầm giúp đỡ phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre phát triển, đồng thời xây dựng uy tín lớn trong nội bộ quân đội Sài Gòn khiến cả phe đối lập lẫn chính quyền Ngô Đình Diệm đều nể trọng.

Không chỉ cung cấp những tin tức tình báo chiến lược vô cùng quý giá về âm mưu của địch cho Trung ương Cục miền Nam, Phạm Ngọc Thảo còn trực tiếp tham gia vào các hoạt động chính trị - quân sự làm rối loạn nội bộ chính quyền Sài Gòn.

Ông là một trong những nhân vật cốt cán, trí tuệ đứng sau các cuộc đảo chính và binh biến nhằm lật đổ các chính quyền độc tài, quân phiệt liên tiếp ở miền Nam (đặc biệt là cuộc đảo chính lật đổ anh em Ngô Đình Diệm năm 1963 và các cuộc binh biến sau đó).

Bằng sự mưu trí và nhãn quan chính trị sắc bén, ông đã khéo léo kích động sự mâu thuẫn trong nội bộ tướng lĩnh ngụy quyền, làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều hành chiến tranh của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng miền Nam tiến lên.

Cuối năm 1964, do những hoạt động ngầm bị phát hiện và sự nghi ngờ của các phe phái trong chính quyền Sài Gòn (đặc biệt là Nguyễn Khánh và Nguyễn Văn Thiệu), thân phận của Phạm Ngọc Thảo bị đặt vào vòng nguy hiểm cực độ. Chính quyền Sài Gòn phát lệnh truy nãh gắt gao ông với mức tiền thưởng khổng lồ. Ông phải rời bỏ Sài Gòn, vào khu vực căn cứ hoặc ẩn náu trong các cơ sở tôn giáo, nhà thờ ở miền Tây và Sài Gòn để tiếp tục chỉ đạo lực lượng. Vào tháng 7 năm 1965, do sự phản bội hoặc bị mật thám bám sát, ông bị bắt giam tại Sài Gòn. Trong quá trình giam giữ và tra tấn vô cùng dã man, Phạm Ngọc Thảo vẫn giữ vững khí tiết của một người chiến sĩ tình báo kiên trung, không hé răng nửa lời về tổ chức. Kẻ thù đã thủ tiêu ông trên đường di lý vào khoảng giữa tháng 7 năm 1965.

Để ghi nhận những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc của ông, Nhà nước Việt Nam đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều huân chương cao quý khác. Tên tuổi của Phạm Ngọc Thảo đã trở thành nguồn cảm hứng lớn cho văn học, điện ảnh và nghiên cứu lịch sử tình báo (tiêu biểu như nguyên mẫu trong tiểu thuyết và bộ phim nổi tiếng "Ông cố vấn"). Tên của ông được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường lớn trên khắp cả nước như một lời tri ân sâu sắc đối với người con ưu tú đã dâng hiến trọn đời cho nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc.