Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước: "Cây đại thụ" dùng âm nhạc làm vũ khí xốc dậy non sông (1921 - 1989)
Nếu văn học có Nguyễn Thi, hội họa có Tô Ngọc Vân hy sinh nơi tiền tuyến, thì âm nhạc cách mạng Việt Nam tự hào có Lưu Hữu Phước (quê ở Ô Môn, Cần Thơ) – một thiên tài đã dùng những nốt nhạc làm nên sức mạnh tương đương với những binh đoàn cơ giới. Ông là người duy nhất trong lịch sử âm nhạc Việt Nam có những tác phẩm trở thành Quốc ca, bài hát chính thức của các lực lượng vũ trang và thanh niên trong những giai đoạn quyết định nhất của dân tộc.
Ngay từ thời thanh niên, những bản hành khúc rực lửa của ông như Tiếng gọi thanh niên, Lên đàng, Diệt phát xít đã trở thành tiếng kèn xung trận, thôi thúc hàng triệu người đổ xuống đường trong cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đặc biệt, bản Hồn tử sĩ của ông mang âm hưởng bi tráng tột cùng đã trở thành bản nhạc mặc định vang lên trong tất cả các nghi lễ tưởng niệm liệt sĩ và quốc tang của đất nước.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Lưu Hữu Phước được phân công vào Nam giữ chức Bộ trưởng Bộ Thông tin - Văn hóa của Chính phủ Cách mạng lâm thời. Ngay giữa chiến trường khói lửa, ông đã viết nên bản hùng ca "Giải phóng miền Nam" – bài hát chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Giai điệu hào hùng, dồn dập của bài hát này đã trở thành linh hồn của cuộc kháng chiến, vang lên từ các phong trào sinh viên đô thị cho đến những trận giáp lá cà đẫm máu. Âm nhạc của Lưu Hữu Phước không mang sự ủy mị, mà luôn hừng hực ngọn lửa tiến công, truyền vào huyết quản của người chiến sĩ một tinh thần xả thân vì nước. Ông là minh chứng chói lọi cho sức mạnh của nghệ thuật cách mạng: một bài hát ra đời đúng lúc có thể tiếp thêm sức mạnh cho cả một dân tộc đập tan xích xiềng.
