"NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!"
Một buổi sáng cuối năm 1964, trên chiến trường miền Nam, tiếng pháo của địch liên tục dội xuống trận địa. Khói bụi mù mịt, cây rừng gãy đổ, đất đá tung lên sau từng loạt đạn. Giữa làn bom đạn ấy, một khẩu đội pháo của Quân đội nhân dân Việt Nam vẫn kiên cường bám trụ. Bất ngờ, người chính trị viên của đơn vị bị thương nặng. Máu thấm đỏ quân phục. Nhưng thay vì lùi lại phía sau, anh đứng dậy, hướng về đồng đội và dõng dạc hô lớn: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" Tiếng hô ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị, trở thành một trong những câu nói bất hủ của lịch sử quân đội Việt Nam. Người chính trị viên ấy là Nguyễn Viết Xuân.
Người con của quê hương Vĩnh Phúc
Nguyễn Viết Xuân sinh ngày 16 tháng 5 năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Gia đình anh làm nông, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Từ nhỏ, Nguyễn Viết Xuân đã nổi tiếng là người chăm chỉ, thật thà và có ý chí vươn lên.
Lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh, anh sớm nhận thức rằng độc lập của dân tộc phải được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao người.
Năm 1952, Nguyễn Viết Xuân tình nguyện nhập ngũ.
Trong quân đội, anh luôn gương mẫu, trách nhiệm và nhanh chóng trưởng thành. Nhờ phẩm chất chính trị vững vàng và tinh thần gần gũi với chiến sĩ, anh được giao nhiệm vụ Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn Pháo binh 84.
Trên tuyến lửa miền Nam
Năm 1964, chiến trường miền Nam ngày càng ác liệt. Các đơn vị pháo binh của Quân đội nhân dân Việt Nam thường xuyên phải đối đầu với hỏa lực mạnh của quân đội Việt Nam Cộng hòa và lực lượng Hoa Kỳ.
Khẩu đội pháo của Nguyễn Viết Xuân nhiều lần cơ động, vừa chiến đấu vừa bảo toàn lực lượng.
Là chính trị viên, anh không chỉ động viên tinh thần bộ đội mà còn trực tiếp có mặt ở những vị trí nguy hiểm nhất để chỉ huy chiến đấu.
Đồng đội kể rằng, mỗi khi trận đánh diễn ra căng thẳng, Nguyễn Viết Xuân luôn bình tĩnh, dứt khoát và truyền cho mọi người niềm tin rằng chỉ cần đoàn kết thì nhất định sẽ chiến thắng.
Trận chiến định mệnh
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân tham gia chiến đấu tại khu vực phía tây tỉnh Quảng Bình, đánh trả các đợt tiến công bằng không quân và pháo binh của đối phương.
Bom đạn dội xuống liên tiếp.
Khẩu đội pháo trở thành mục tiêu bắn phá dữ dội.
Một quả đạn nổ gần vị trí chỉ huy làm Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng.
Nhiều chiến sĩ vội chạy đến định đưa anh ra phía sau để cứu chữa.
Nhưng anh kiên quyết từ chối.
Trong giây phút sinh tử, điều anh nghĩ đến không phải là bản thân, mà là nhiệm vụ chiến đấu của đơn vị.
Anh gượng đứng dậy, hướng về các pháo thủ và hô vang:
"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Mệnh lệnh ngắn gọn nhưng đầy khí phách ấy ngay lập tức trở thành nguồn động viên to lớn.
Các pháo thủ siết chặt tay vào cần ngắm.
Những loạt đạn pháo của quân ta tiếp tục vang lên.
Trận địa được giữ vững.
Ngay sau đó, Nguyễn Viết Xuân anh dũng hy sinh.
Anh mới vừa tròn ba mươi tuổi.
Một câu nói đi vào lịch sử
Sau trận chiến, câu nói của Nguyễn Viết Xuân nhanh chóng lan truyền trong toàn quân.
Nó không chỉ là khẩu lệnh tác chiến.
Đó còn là lời hiệu triệu về tinh thần không lùi bước trước kẻ thù, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, câu nói ấy xuất hiện trên nhiều băng rôn, khẩu hiệu, báo chí và các buổi sinh hoạt chính trị của quân đội.
Đối với nhiều chiến sĩ trẻ, đó là nguồn động viên để vượt qua gian khổ, giữ vững niềm tin vào ngày thống nhất đất nước.
Sự ghi nhận của Tổ quốc
Năm 1965, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đơn vị quân đội trên khắp cả nước.
Tại quê hương Vĩnh Phúc, nhiều hoạt động giáo dục truyền thống được tổ chức để giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về người anh hùng đã để lại câu nói bất hủ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, câu nói ấy vẫn được nhắc lại trong các buổi học lịch sử, trong quân đội và trong những dịp tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Đó không chỉ là ký ức của một thời chiến tranh, mà còn là biểu tượng của bản lĩnh và ý chí Việt Nam.
