nhân chứng kể lại câu chuyện xây dựng Công trình thủy lợi Đập Đăk Ui được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh

Công trình thủy lợi Đập Đăk Ui được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh

Công trình thủy lợi Đập Đăk Ui là dấu ấn quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế – xã hội khu vực phía Tây của tỉnh, góp phần đảm bảo nguồn nước tưới tiêu, ổn định sản xuất nông nghiệp và đời sống nhân dân qua nhiều thế hệ.

🍀 Việc được xếp hạng di tích cấp tỉnh không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và kỹ thuật của công trình, mà còn là cơ sở để địa phương bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản, gắn với phát triển du lịch cộng đồng và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ

Đập Mùa Xuân (hay người dân nơi đây còn gọi với cái tên quen thuộc là Hồ Đăk Uy) thuộc xã Đăk Ui, nay thuộc thôn Thanh Xuân, xã Đăk Ngọk, huyện Đăk Hà, được khởi công xây dựng ngày 22/12/1975 do Thượng tướng Chu Huy Mân - Bí thư Khu ủy, Tư lệnh Quân khu 5 điều các đoàn quân xây dựng đập Đăk Uy (nay là Đập Mùa Xuân).

Đập Mùa Xuân được xây dựng dochính những người lính mặt trận Tây Nguyên thiết kế và thi công, nhằm giúp người dân địa phương có nguồn nước tưới, phục vụ sản xuất. Để xây dựng Đập Mùa Xuân, Quân khu 5 đã tập trung một lực lượng mạnh với trang thiết bị hiện đại, đủ sức thi công những công trình thủy lợi lớn nhất Tây Nguyên thời bấy giờ. Công trình được xây dựng trong những ngày gian khổ nhưng hào hùng, để hoàn thành công trình đại thủy nông này. Để xây dựng hoàn thành công trình, các chiến sĩ đã phải đào, đắp 230 nghìn m3 đất, đá; đã có 186 chiến sĩ nằm lại vì bệnh tật, vì sốt rét rừng…Sau hơn 500 ngày đêm dầm mưa dãi nắng hàng chục ngàn chiến sĩ với nhiều “xe pháo” và trang thiết bị chuyên dùng, ngày 19/5/1977 công trình hoàn thành chào mừng kỷ niệm sinh nhật Bác Hồ. Cùng với hàng nghìn ha đất được khai hoang để trồng lúa, bắp, mì và cây công nghiệp.

Với tổng diện tích mặt nước là 290 ha, Đập Mùa Xuân là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt và phục vụ tưới tiêu cho 3/4 diện tích đất canh tác của Nhân dân huyện Đăk Hà, là công trình thủy lợi đầu tiên ở Kon Tum được xây dựng sau ngày đất nước thống nhất và cũng là công trình thủy lợi lớn nhất Kon Tum lúc bấy giờ được dựng xây bằng mồ hôi, công sức của "Bộ đội Cụ Hồ" như một món quà tri ân với những người dân đã hết lòng nuôi giấu, chở che bộ đội và góp phần hồi sinh "vùng đất chết" bởi bom đạn chiến tranh.

Từ công suất thiết kế ban đầu, qua 2 lần đầu tư nâng cấp, đến nay, Ban Quản lý khai thác các công trình thủy lợi tỉnh nâng dung tích hồ chứa toàn bộ đập Mùa Xuân lên 29,66 triệu m³, diện tích mặt hồ ứng với mực nước dâng bình thường là 290 ha và diện tích tưới thực tế hiện nay cho gần 3.500ha cây trồng các loại, kể cả ao cá. Đập Mùa Xuân ngày nay còn tiếp nước cho hồ Cà Sâm, C3, C1, Đăk Căm, Kon Trang Kon Kla và cấp nước sinh hoạt cho người dân các xã Đăk Ngọk, Hà Mòn, Đăk Mar và thị trấn Đăk Hà. Đặc biệt, rất có tiềm năng phát triển nuôi trồng thuỷ sản.

Nguồn nước mát của “Đập mùa xuân” đã làm hồi sinh, biến một vùng đất rộng lớn bị bom đạn cày xới xác xơ trong chiến tranh thành vùng đất trù phú của cây lúa nước, cây công nghiệp cà phê, cao su… nuôi sống và làm giàu cho hàng nghìn người dân. Vùng chuyên canh cây cà phê được hình thành, phát triển, vùng chuyên canh lúa được mở rộng dần theo dòng chảy của đập... Không chỉ vậy, “Đập mùa xuân” còn góp phần ổn định môi trường, điều tiết nước, tạo cảnh quan đẹp. Đúng như mong ước của Trung tướng Chu Huy Mân, Tư lệnh trưởng Quân khu V – người trực tiếp cắt băng khánh thành và đặt tên là “Đập mùa xuân”: “công trình thủy lợi này sẽ góp phần lớn cho sự hồi sinh sự sống trên vùng đất bị bom đạn Mỹ tàn phá, hủy diệt trong chiến tranh, cuộc sống sẽ sinh sôi, nảy nở như cây cối đâm chồi, nảy lộc vào mùa xuân”...