Nhân dân Hoài Nhơn vùng lên, bao vây quận lỵ Bồng Sơn

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hoài Nhơn là một trong những địa bàn có phong trào đấu tranh chính trị nổi bật của tỉnh Bình Định. Bằng sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang và binh vận, Nhân dân Hoài Nhơn đã tạo nên khí thế tiến công mạnh mẽ, góp phần làm lung lay bộ máy kìm kẹp của Mỹ - ngụy ở địa phương. Theo tư liệu lịch sử, đầu tháng 6/1965, bằng phương châm “3 mũi giáp công”, Nhân dân Hoài Nhơn đã tiến công và nổi dậy, bao vây, bức rút các chốt địch ở Đồi 10, Nhà thờ Dốc, Tài Lương. Thắng lợi này góp phần giải phóng lại các thôn ven đường số 1, từ Tài Lương ra Tam Quan, vốn bị địch lấn chiếm từ đầu tháng 4/1965. Không dừng lại ở đó, trong dịp Hè, Hoài Nhơn đã huy động hơn 17.000 lượt đồng bào tiến công và bao vây quận lỵ Bồng Sơn. Khí thế đấu tranh của quần chúng dâng cao, hơn 5.000 lượt người tràn vào thị trấn, làm cho quận trưởng phải bỏ chạy vào Quy Nhơn bằng máy bay lên thẳng. Đây là hình ảnh tiêu biểu cho sức mạnh quần chúng khi được tổ chức, phát động và đồng lòng đứng lên đấu tranh. Bên cạnh đấu tranh chính trị, công tác binh vận cũng đạt kết quả quan trọng. Toàn tỉnh đã vận động hơn 650 binh sĩ địch đào rã ngũ, mang về 200 khẩu súng; đồng thời bức hàng 5 trung đội dân vệ và nghĩa quân, thu 58 khẩu súng. Những kết quả ấy cho thấy hàng ngũ địch đã bị tác động mạnh, nhiều binh sĩ nhận rõ chính nghĩa cách mạng và quay về với Nhân dân. Đáng chú ý, trong thời gian này có 2 cuộc binh biến: một trung đội dân vệ ở Hoài Tân, Hoài Nhơn và hai tiểu đội nghĩa quân tại xã Phước Nghĩa, quận lỵ Tuy Phước, mang về 22 khẩu súng. Đây là những thắng lợi có ý nghĩa lớn trên mặt trận binh vận, góp phần làm suy yếu lực lượng kìm kẹp của địch từ bên trong. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, phong trào Hoài Nhơn năm 1965 là minh chứng sinh động cho sức mạnh của “3 mũi giáp công”. Từ những cuộc bao vây chốt địch, những đoàn người tiến vào Bồng Sơn, đến những cuộc binh biến trong hàng ngũ địch, tất cả đã góp phần viết nên trang sử hào hùng của quân dân Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.