Nhân vật đầy trăn trở Tạ Thu Thâu
Khi tìm hiểu về những trí thức lớn, những nhà hoạt động chính trị nổi bật nhưng mang nhiều dấu ấn phức tạp và bi tráng trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX tại Nam Bộ, tôi luôn dành thời gian suy ngẫm về cuộc đời của Tạ Thu Thâu. Hành trình cuộc đời ông là một bức tranh đầy góc khuất, phản ánh sự sục sôi, phức tạp và những ngã rẽ nghiệt ngã của thời kỳ lịch sử trước khi dân tộc tìm thấy ánh sáng chân lý độc lập, tự do dưới ngọn cờ của Đảng.
Sinh năm 1909 tại xã Tân Bình, huyện Củ Chi, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), Tạ Thu Thâu sớm bộc lộ tư chất thông minh xuất chúng. Sau khi học tại Sài Gòn, ông sang Pháp du học và nhanh chóng nổi lên như một sinh viên tài năng, một nhà hùng biện sắc sảo, đầy nhiệt huyết. Sống trong bầu không khí chính trị sôi động tại châu Âu, ông tiếp nhận các luồng tư tưởng tiến bộ và trào lưu chính trị thời bấy giờ, sau đó trở thành một trong những thủ lĩnh cốt cán của phong trào trotskyste (đệ tứ quốc tế) tại Việt Nam khi quay về nước những năm 1930.
Sự nghiệp chính trị của Tạ Thu Thâu gắn liền với các diễn đàn báo chí công khai sắc bén như các tờ La Lutte (Đấu Tranh), Tranh Đấu, nơi ông cùng các trí thức khác kịch liệt đả kích chế độ thực dân Pháp, bảo vệ quyền lợi cho thợ thuyền và người lao động. Với tài năng hùng biện thiên bẩm, ông có sức hút lớn đối với giới trí thức, học sinh, sinh viên và đông đảo tầng lớp nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn lúc bấy giờ. Tuy nhiên, bi kịch lớn nhất trong con đường chính trị của Tạ Thu Thâu nằm ở sự đối lập gay gắt về đường lối chiến lược với Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong khi Đảng chủ trương giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, đoàn kết toàn dân tộc dưới mặt trận rộng rãi để giành độc lập, thì phái trotskyste lại đưa ra những quan điểm cực đoan, tách rời thực tiễn cách mạng Việt Nam, gây ra những chia rẽ sâu sắc trong phong trào yêu nước.
Đến năm 1945, trong bối cảnh Cách mạng Tháng Tám sục sôi và đất nước đứng trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", những mâu thuẫn chính trị gay gắt cùng các biến cố hỗn loạn của thời cuộc đã dẫn đến cái kết đau xót cho Tạ Thu Thâu, khi ông bị bắt và tử vong trong giai đoạn bão táp của lịch sử. Cuộc đời ông khép lại như một dấu hỏi lớn đầy trăn trở về bi kịch của một trí thức tài năng nhưng đi lạc hướng giữa ngã ba đường của lịch sử dân tộc.
Từ góc nhìn của một người làm công tác Đoàn thanh niên, câu chuyện về Tạ Thu Thâu mang lại cho tôi những bài học sâu sắc và đắt giá. Bài học lớn nhất tôi rút ra chính là tầm quan trọng tối thượng của việc xác định đúng đắn đường lối, lập trường chính trị và sự gắn bó máu thịt với thực tiễn cách mạng của đất nước.
Trong phong trào Đoàn ngày nay, tấm gương từ cuộc đời ông nhắc nhở tôi rằng: Tuổi trẻ dẫu có nhiệt huyết, tài năng và khát vọng cống hiến đến đâu, thì trước hết vẫn phải trau dồi bản lĩnh chính trị vững vàng, đặt lợi ích tối cao của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết, tuyệt đối không để tư tưởng cực đoan hay sự tha hóa làm chệch hướng con đường phụng sự đất nước.
Gấp lại những trang sử về Tạ Thu Thâu, tôi càng thêm trân trọng giá trị thiêng liêng của sự đoàn kết thống nhất dưới ngọn cờ lãnh đạo đúng đắn của Đảng. Tôi tự nhủ sẽ luôn không ngừng rèn luyện đạo đức, nâng cao tri thức, sống trách nhiệm và cống hiến hết mình cho phong trào tuổi trẻ, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
