NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ: TRẦN QUANG KHẢI (1241 - 1306)

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Trần Quang Khải (tước vị: Chiêu Minh Đại vương, Thượng tướng Thái sư).

Năm sinh: 1241 (Sinh tháng 10 năm 1241).

Năm mất: 1306 (Mất ngày 26 tháng 7 năm 1306).

Quê quán: Thăng Long, Đại Việt (thuộc hoàng tộc nhà Trần).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

HÀO KHÍ ĐÔNG A VÀ BẢN TRÁNG CA CHƯƠNG DƯƠNG BẤT TẬN

Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải (Chiêu Minh Đại vương) là một danh tướng kiệt xuất văn võ song toàn bậc nhất triều Trần, người học trò xuất chúng của lịch sử đã kề vai sát cánh cùng Trần Hưng Đạo chèo lái con thuyền đất nước đánh bại hoàn toàn các cuộc xâm lược của quân Nguyên Mông dã man. Là con trai thứ hai của vua Trần Thái Tông, ngay từ nhỏ ông đã nổi tiếng uyên bác chính trực dũng cảm mưu lược tinh thông cả sử sách võ công. Đảm nhận trọng trách lớn làm Thượng tướng Thái sư đứng đầu triều chính quân sự, ông không chỉ có tài ngoại giao sắc bén mà còn có mưu lược chiến trận xuất chúng phi thường.

Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai (1285), khi thế giặc vô cùng hung hãn tràn vào bờ cõi cướp phá ác liệt, Trần Quang Khải được giao chỉ huy bảo vệ phòng tuyến phía Nam, chặn đứng bước tiến quân của Toa Đô. Trận chiến oanh liệt rực rỡ nhất đi vào sử sách của ông là chiến thắng Chương Dương Độ (bến Chương Dương). Dưới sự chỉ huy quả cảm mưu lược của ông, quân dân nhà Trần đã tổ chức một trận thủy chiến táo bạo thần tốc, đánh tan nát hạm đội thuyền chiến khổng lồ của giặc, bẻ gãy hoàn toàn mũi tiến công kiêu ngạo của địch tạo thế vàng giải phóng hoàn toàn kinh thành Thăng Long rực rỡ.

Sau ngày chiến thắng oai hùng lừng lẫy dẹp tan giặc dữ, hộ tống con thuyền nhà vua khải hoàn trở về kinh thành cũ, trước hào khí Đông A sục sôi rực rỡ, Trần Quang Khải đã dạt dào cảm xúc viết nên bài thơ 'Tụng giá hoàn kinh sư' (Đoạt sáo Chương Dương độ...) - bản tráng ca oai hùng bất hủ rạng danh giang sơn Đại Việt. Bên cạnh sự nghiệp võ công hiển hách, ông còn là người có tấm lòng cao cả, xóa bỏ hiềm khích gia tộc, cùng Trần Hưng Đạo tắm chung sông Hồng dọn sạch khoảng cách để toàn tâm toàn ý chung sức chung lòng dâng hiến cuộc đời phụng sự bảo vệ nền độc lập tự chủ của Tổ quốc.

Cảm nhận sâu sắc: Bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư và cuộc đời văn võ toàn tài của Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải mang đến cho lòng tôi một niềm tự hào kiêu hãnh sâu sắc về hào khí Đông A bất tử của dân tộc. Ông là minh chứng sống động nhất cho một người chiến sĩ vĩ đại: vừa là một dũng tướng thao lược bách chiến bách thắng ngoài mặt trận hiểm nguy, vừa là một nhà trí thức hiền hòa lãng mạn có tầm nhìn vĩ đại. Hành động tắm chung hòa giải hiềm khích với Trần Hưng Đạo của ông là bài học lớn về tình đại đoàn kết vì nghĩa nước xã tắc.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, câu chuyện hòa giải hiềm khích gia tộc và tinh thần đoàn kết dũng cảm của Trần Quang Khải là bài học giáo dục vô cùng sâu sắc cho các em học sinh về tình bạn chân thành, sự nhường nhịn và tinh thần hợp tác tập thể. Chúng tôi dạy học sinh biết gạt bỏ những ích kỷ, giận hờn cá nhân nhỏ nhặt để cùng giúp đỡ nhau học tập tiến bộ tốt. Tinh thần ấy giúp xây dựng những tập thể lớp vững mạnh đoàn kết, cùng nhau thi đua đạt thành tích xuất sắc.