NHÂN VẬT LỊCH SỬ: ANH HÙNG LIỆT SĨ: TUỆ TĨNH (1330 - ?)

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Bá Tĩnh (Pháp hiệu Tuệ Tĩnh, vị Thánh thuốc Nam).

Năm sinh: 1330.

Năm mất: Không rõ (Mất trên đất Trung Quốc).

Quê quán: Làng Nghĩa Phú, tổng Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương (nay thuộc xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương).

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

THÁNH THUỐC NAM VỚI Ý CHÍ NAM DƯỢC TRỊ NAM NHÂN

Thiền sư Tuệ Tĩnh (Nguyễn Bá Tĩnh) là vị Thánh thuốc Nam kiệt xuất, người đặt viên gạch nền móng vững chắc nhất cho nền y học cổ truyền Việt Nam độc lập tự chủ. Mồ côi cha mẹ từ khi mới lên 6 tuổi, cậu bé Bá Tĩnh được các thiền sư nuôi dạy chu đáo tại chùa cổ, rèn luyện chăm chỉ học tập thông tuệ cả Nho học lẫn y lý. Khoa thi hương năm Giáp Thìn dưới triều Trần, ông đỗ Thái học sinh nhưng từ chối ra làm quan, quyết định nương náu cửa Phật, lấy pháp hiệu Tuệ Tĩnh để dành trọn vẹn cuộc đời phụng sự chăm lo y học cứu giúp đồng bào nghèo khỏi bệnh tật tàn khốc.

Suốt mấy chục năm trời tu hành tại các ngôi chùa cổ Hải Dương và khắp vùng đồng bằng Bắc Bộ, Thiền sư Tuệ Tĩnh đã dành hết tâm trí nghiên cứu hàng trăm loại cây cỏ thảo dược bản địa mộc mạc xung quanh ta. Ông đã tổng kết đúc kết nên phương châm chiến lược bất hủ đi vào lịch sử y học: 'Nam dược trị Nam nhân' (Thuốc Nam chữa bệnh cho người nước Nam). Ông khẳng định nước ta có khí hậu nhiệt đới, cây cỏ muôn loài tươi tốt đa dạng phong phú, chính là kho tàng dược liệu vô giá để cứu chữa đồng bào hiệu quả nhất mà không cần lệ thuộc thuốc phương Bắc xa xôi.

Ông đã biên soạn nên bộ sách 'Nam dược thần hiệu' và 'Hồng nghĩa giác tư y thư' vô giá, chép lại công dụng của hơn 580 vị thuốc Nam dồi dào mộc mạc chữa trị hàng trăm loại bệnh dịch hiểm nghèo. Gặp năm giặc Minh xâm lược tàn bạo dã man, triều đình nhà Minh bắt ông đi cống sang Trung Quốc vì mến mộ tài năng chữa trị kiệt xuất. Tại kinh đô phương Bắc, ông chữa khỏi bệnh nan y cho hoàng hậu nhà Minh và được phong tặng danh hiệu cao quý 'Đại y thiền sư'. Tuy sống trong vinh hoa phú quý nơi đất khách quê người, ông luôn nung nấu nỗi nhớ quê hương đau đáu, để lại lời di chúc đẫm nước mắt tạc vào bia đá mộ: 'Ai về nước Nam cho tôi về với!'.

Cảm nhận sâu sắc: Cuộc đời cống hiến thầm lặng cứu giúp đồng bào nghèo khổ của Thánh thuốc Nam Tuệ Tĩnh gieo vào tâm hồn tôi niềm kính phục dạt dào sâu sắc. Tư tưởng độc lập tự chủ tự lực tự cường y lý 'Nam dược trị Nam nhân' của ông thể hiện ý chí sáng tạo tuyệt vời của trí tuệ Việt Nam. Đặc biệt, dòng chữ di chúc oanh liệt đẫm lệ trên mộ phần của ông nơi đất khách quê người là tiếng gọi thiêng liêng khẳng định tình yêu quê hương đất nước tha thiết bất diệt ngàn năm.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tại Trường Tiểu học Ngô Quyền, tấm gương yêu nước, tinh thần tự lực tự cường tự chủ của Thiền sư Tuệ Tĩnh là bài học giáo dục sâu sắc về ý thức bảo vệ sức khỏe học sinh và tình yêu thiên nhiên đất nước. Chúng tôi dạy học sinh biết chăm sóc vệ sinh thân thể bản thân, rèn luyện thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường tự nhiên, chăm sóc vườn cây thuốc Nam trong khuôn viên trường học, bồi dưỡng cho các em tình yêu đối với những sản vật mộc mạc của quê hương.