NHÂN VẬT LỊCH SỬ: NGUYỄN VĂN CỪ

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Văn Cừ

Năm sinh: 1912 (Sinh ngày 09/07/1912).

Năm hy sinh: 1941 (Hy sinh ngày 28/08/1941).

Quê quán: Xã Phù Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc phường Phù Khê, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) - Ông là hậu duệ đời thứ 17 của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

TRÍ TUỆ SÁNG NGỜI VÀ TINH THẦN TỰ CHỈ TRÍCH

Nguyễn Văn Cừ sinh trưởng trong một dòng họ giàu truyền thống khoa bảng và hiếu học lẫy lừng ở vùng đất Từ Sơn, cha là thầy đồ dạy học bốc thuốc được dân làng kính trọng mến thương. Sớm tiếp thu khí phách thượng võ và tinh thần yêu nước của tổ tiên Nguyễn Trãi, năm 15 tuổi khi lên Hà Nội học, ông hăng hái tham gia phong trào yêu nước của học sinh - sinh viên. Bị đuổi học vì tinh thần phản kháng mạnh mẽ, Nguyễn Văn Cừ xung phong thực hiện chủ trương "vô sản hóa" trực tiếp đi làm phu mỏ tại Hồng Gai, Uông Bí.

Lao động cực nhọc luồn sâu vào mỏ than bẩn thỉu rách nát để giác ngộ công nhân, ông bộc lộ tư duy lý luận xuất chúng và bản lĩnh kiên cường, được bầu làm Tổng Bí thư thứ tư của Đảng vào tháng 3/1938 khi mới tròn 26 tuổi – trở thành Tổng Bí thư trẻ tuổi nhất lịch sử Đảng ta. Dưới sự chèo lái tài ba của ông, Đảng ta đã điều chỉnh chiến lược kịp thời, củng cố vững chắc tổ chức. Đặc biệt, tác phẩm "Tự chỉ trích" xuất bản năm 1939 của ông đã trở thành một văn kiện lý luận mẫu mực về tinh thần tự phê bình, chống giáo điều, bảo vệ sự đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Giữa lúc phong trào cách mạng chuẩn bị bước vào giai đoạn quyết định, do sự phản bội đê hèn của kẻ chỉ điểm, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ bị mật thám Pháp bắt giữ tại Sài Gòn năm 1940. Kẻ thù điên cuồng tra tấn dã man ông chết đi sống lại hòng bóp nghẹt ý chí cách mạng, bắt ông phải khai ra đầu não cách mạng Trung ương, nhưng chúng hoàn toàn bất lực trước ý chí sắt đá kiên cường của người cộng sản trẻ tuổi.

Sáng ngày 28/8/1941, thực dân Pháp hèn hạ đưa ông cùng các đồng chí lãnh đạo kiệt xuất khác ra xử bắn tại trường bắn Ngã Ba Giồng, Hóc Môn. Đối diện với nòng súng tàn bạo của kẻ thù, Nguyễn Văn Cừ vẫn bình thản đón nhận cái chết lẫm liệt khi mới ở tuổi 29 rực rỡ chiến công. Sự hy sinh anh dũng vô song của ông cùng tư duy lý luận đổi mới vĩ đại mãi là tấm gương ngời sáng, biểu tượng cho sức mạnh tự soi, tự sửa của cách mạng Việt Nam.

Cảm nhận sâu sắc: Trí tuệ lỗi lạc và khí phách kiên cường bất khuất trước họng súng quân thù của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ để lại trong tâm hồn tôi niềm tự hào và sự biết ơn sâu sắc. Tác phẩm lý luận vĩ đại "Tự chỉ trích" của ông thể hiện bản lĩnh dũng cảm đối diện với khuyết điểm để sửa mình, một tinh thần tự học tuyệt vời trong nhà tù đế quốc Côn Đảo. Sự hy sinh oanh liệt ở tuổi 29 của ông là biểu tượng sáng ngời cho thế hệ thanh niên trí thức dấn thân cứu nước.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Tấm gương đạo đức sáng ngời của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ được Chi đoàn Trường Tiểu học Ngô Quyền lồng ghép giáo dục học sinh về tinh thần trung thực, dũng cảm nhận lỗi và ý thức tự phê bình để hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Chúng tôi rèn luyện cho các em đức tính thật thà, biết nhận sai và sửa sai, không đổ lỗi cho bạn bè, luôn yêu thương đoàn kết sẻ chia để cùng nhau tiến bộ.