Nhân vật lịch sử Phan Châu Trinh

Phan Châu Trinh được coi là một nhà cải cách chính trị vĩ đại. Ông là người đầu tiên đưa ra những tư tưởng về dân chủ, dân quyền và xóa bỏ chế độ quân chủ chuyên chế ở Việt Nam.

Năm 1906, Phan Châu Trinh đã gửi một bức thư nổi tiếng cho Toàn quyền Đông Dương Paul Beau, trong đó ông kịch liệt lên án sự thối nát, tham nhũng của chế độ phong kiến nhà Nguyễn và yêu cầu người Pháp phải thực hiện cải cách dân chủ.

Ông không chỉ đòi hỏi quyền lợi cho người Việt mà còn thẳng thắn phê phán chính quyền Pháp đã cấu kết với triều đình Nguyễn để áp bức dân tộc. Quan điểm của ông là phải đánh đổ chế độ quân chủ trước, sau đó mới giành lại độc lập hoàn toàn.

Để thực hiện tư tưởng của mình, ông đã tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao dân trí và dân quyền, tiêu biểu là việc thành lập Đông Kinh Nghĩa Thục (1907). Đây không chỉ là trường học mà còn là một phong trào văn hóa, chính trị lớn nhằm truyền bá tư tưởng khai phóng, tiến bộ.

Các hoạt động của Phan Châu Trinh đã thức tỉnh mạnh mẽ giới trí thức và nhân dân về quyền tự do, dân chủ, tạo tiền đề cho sự ra đời của các phong trào cách mạng theo xu hướng dân chủ tư sản và sau đó là vô sản.

Dù cuối cùng bị Pháp bắt bớ và lưu đày, nhưng tư tưởng về dân chủ và sự nghiệp khai dân trí của ông đã đặt nền móng cho những giá trị tiến bộ của xã hội Việt Nam hiện đại.