Nhành Phượng Ép Trong Cuốn Sổ Trường Sơn
Một cánh phượng đỏ ép trong cuốn sổ tay đã theo người chiến sĩ trẻ đi qua những năm tháng bom đạn. Hơn nửa thế kỷ sau, nhành phượng ấy vẫn là ký ức thiêng liêng về tuổi hai mươi, tình đồng đội và những ước mơ còn dang dở của một thời hoa lửa.
Bà Lê Thị Hồng Vân vẫn nhớ mùa hè năm 1972, khi đơn vị thanh niên xung phong của bà đóng quân tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. Những ngày ấy, bom đạn dội xuống liên tục. Ban ngày trú ẩn trong hầm, ban đêm cả đơn vị lại ra mặt đường san lấp hố bom, dẫn xe qua trọng điểm.
Trong đơn vị vận tải phối thuộc có chiến sĩ Đỗ Minh Tuấn, quê ở Hải Dương, vừa tròn hai mươi mốt tuổi. Trước khi lên đường nhập ngũ, Tuấn đang học năm cuối trường sư phạm. Trong ba lô của anh luôn có một cuốn sổ nhỏ, bên trong ép cẩn thận một nhành phượng đỏ đã khô.
Một lần, bà Hồng Vân tò mò hỏi:
– Sao anh giữ cánh phượng cũ kỹ ấy kỹ thế?
Tuấn cười hiền:
– Đây là cánh phượng cuối cùng ở sân trường. Hôm chia tay, cả lớp ép vào sổ cho tôi và hẹn ngày hòa bình sẽ gặp lại dưới gốc phượng cũ.
Những lúc nghỉ ngơi, Tuấn thường lấy cuốn sổ ra đọc những bài thơ tự chép, rồi kể cho đồng đội nghe về ngôi trường, về lũ học trò mà anh mơ ước được đứng lớp dạy sau chiến tranh.
Anh hay nói:
– Hòa bình rồi, tôi chỉ mong được làm thầy giáo. Tiếng trống trường chắc vui hơn tiếng bom nhiều.
Mọi người đều bật cười, nhưng ai cũng thầm giữ trong tim một ước mơ giản dị như thế.
Tháng Bảy năm 1972, sau một trận bom dữ dội, nhiều đoạn đường bị chia cắt. Trong lúc cùng đồng đội khẩn trương sửa đường để đoàn xe kịp hành quân, một quả bom nổ chậm bất ngờ phát nổ.
Đỗ Minh Tuấn đã lao tới đẩy một đồng đội trẻ ra khỏi vùng nguy hiểm. Người đồng đội ấy sống sót, còn Tuấn mãi mãi nằm lại giữa núi rừng Trường Sơn.
Khi thu dọn ba lô của anh, bà Hồng Vân tìm thấy cuốn sổ tay vẫn còn nguyên. Giữa những trang giấy đã ố màu là nhành phượng đỏ được ép cẩn thận cùng dòng chữ nắn nót:
"Nếu tôi không trở về, xin hãy nhớ rằng tuổi trẻ của chúng tôi đã từng rực rỡ như màu hoa phượng tháng Năm."
Sau ngày đất nước thống nhất, bà Hồng Vân tìm về Hải Dương trao lại cuốn sổ cho gia đình anh.
Người mẹ già nâng niu nhành phượng đã khô, nghẹn ngào:
– Nó yêu nghề dạy học lắm. Hồi nhỏ cứ lấy bảng đen ra dạy các em trong xóm…
Hơn năm mươi năm trôi qua, mỗi khi nhìn những hàng phượng nở đỏ mỗi độ hè về, bà Hồng Vân lại nhớ đến người đồng đội năm xưa.
Bà xúc động kể:
“Chiến tranh đã đi qua, nhưng tuổi hai mươi của chúng tôi vẫn còn ở lại với Trường Sơn. Nhành phượng ấy tuy đã khô, nhưng màu đỏ của ký ức, của tình đồng đội và khát vọng hòa bình thì không bao giờ phai.”
