Nhật ký chiến tranh - Những trang viết truyền cảm hứng

"Nhật ký chiến tranh" của chàng thanh niên mới học hết lớp 7 trường làng ở một xã đảo xa đất liền là Minh Châu (Vân Đồn). Khi xuất bản, cuốn nhật ký này đã trở thành hiện tượng, bởi chất văn học và tầm tư tưởng thế hệ. Ở đó, người đọc bắt gặp một tâm hồn lãng mạn, sôi nổi yêu đời, yêu thương cha mẹ, người thân và một niềm tin vào lý tưởng cộng sản. Nhà văn Ma Văn Kháng đã gọi cuốn nhật ký này là "bản độc thoại giản dị và đẹp đẽ về nhân cách một con người, một chiến sĩ".

Nhập ngũ năm 1966 khi mới 18 tuổi, Trình Văn Vũ (tên thường gọi là Tình Vũ) trở thành một dũng sĩ quân báo tại chiến trường Quảng Trị khốc liệt trong kháng chiến chống Mỹ; sau đó được giao nhiệm vụ phụ trách tiểu đội trinh sát trong chiến dịch Đường 9 Nam Lào. Anh đã hy sinh năm 1971 khi mới 23 tuổi.

Suốt 5 năm trong quân ngũ, Trình Văn Vũ viết 5 cuốn nhật ký, sau đó bị thất lạc 3 cuốn, chỉ còn 2 cuốn do người em trai Trình Văn Khương (hiện sinh sống tại TP Hạ Long) giữ. Ngoài ra còn một trong 2 tập bản thảo viết tay cuốn tiểu thuyết "Một tâm hồn" do Trình Văn Vũ sáng tác. Đây có thể coi là những tác phẩm đầu tay của một người chiến sĩ luôn ấp ủ ước mơ trở thành nhà văn. Những trang viết giàu cảm xúc ấy đã được in thành tập sách "Nhật ký chiến tranh", xuất bản lần đầu năm 2006 và được tái bản nhiều lần sau đó.

Hầu hết những trang nhật ký Trình Văn Vũ viết ngay tại mặt trận, trong khói bom lửa đạn. Anh gửi gắm ở đó tình thương dành cho mẹ cha, cho các em và tình yêu trọn vẹn dành cho người vợ trẻ Thu Hà, người vợ anh chỉ được sống cùng một ngày trước khi lên đường nhập ngũ. Trình Vũ nhớ món cá kho mẹ nấu, nhớ mùa đông mẹ ủ cơm vào chăn cho nóng, nhớ rổ khoai, củ sắn… Chính những điều đó đã giúp Trình Vũ vượt qua những thử thách sống còn của cuộc chiến. Dù trong lúc khó khăn, gian khổ nhất, sức khoẻ suy kiệt nhất, những cơn sốt rét hoành hành thì vẫn ánh lên trong mỗi trang viết một khát vọng sống, niềm tin tưởng, lạc quan vào ngày chiến thắng.

Ngày 16.10

Chiến đấu cho độc lập dân tộc. Đó là điều kêu gọi nhất và từ đó mà có một cái gì rất đỗi thiêng liêng - ra đi và trở về trong chiến thắng, trong sự đùm bọc yêu thương của đồng đội.

Thời gian sẽ trôi. Cây sẽ thay lá, đổi cành, vươn mình giữa rừng ngàn năm ôm ấp. Con người sẽ già cỗi đi theo năm tháng và thời gian vất vả gian nan.

Ta muốn sống. Phải chiến đấu để thắng…

Những dòng nhật ký như những lời thơ ngân vang, trong trẻo, đầy thiết tha ước vọng về một cuộc sống thanh bình; những niềm thương yêu cháy bỏng, những nỗi nhớ thương da diết, khắc khoải, những bồn chồn lo âu, mong đợi...

Theo lời đồng đội kể lại thì Trình Văn Vũ hy sinh khi quay lại cứu đồng đội trong một trận đánh ở Đường 9 Nam Lào. Ngay từ khi bắt đầu viết nhật ký, Vũ đã dự cảm về sự hy sinh, mất mát này... Chỉ khi cái chết cận kề, tiếng nói con người mới vang lên trung thực nhất.

Ngày 2.8

Có ai biết chăng cứ ngày ngày từng trang giấy ấy vẫn đang chờ một cái gì khốc liệt. Một khốc liệt nhưng tin rằng rất vinh quang…

Khi ấy nếu ngã xuống, máu sẽ nhuộm hồng bìa sổ và tin rằng mi sẽ đến với Thu Hà yêu quý của ta.

Ngày 26.8

Hà sẽ hiểu hơn nữa khi người thân yêu của nàng đem tâm hồn và lòng tin yêu ấy vào nơi khói lửa.

Nơi ấy biết đâu chiến tranh tàn ác sẽ cướp hết tất cả của một con người: Tâm hồn và thể xác.

Dự cảm trở thành sự thật. Trình Văn Vũ không còn nữa. Nhưng một phần tâm hồn anh còn ở lại trong những trang nhật ký ố màu thời gian. Đọc nhật ký của một người chiến sĩ mà thấy được lý tưởng của cả một thế hệ. Đó là lý do vì sao cuốn nhật ký có sức lay động từng trái tim, truyền lửa đến những người trẻ hôm nay về một nhân cách sống luôn sẵn sàng cống hiến và tin tưởng vào con đường mình đã chọn.