Thân nhân liệt sĩ, người có công

NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM – LỜI KỂ TỪ NGƯỜI MẸ

Hưng Yên01/12/2025Nguyễn Minh Tuấn (Trường đại học Y dược Thái bình)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
  1. Bối cảnh và nhân vật

Liệt sĩ – bác sĩ Đặng Thùy Trâm (1942–1970), chiến sĩ quân y hy sinh tại Đức Phổ, Quảng Ngãi. Nhân chứng: Bà Doãn Ngọc Trâm — mẹ của liệt sĩ, người lưu giữ di vật và là một trong những người đầu tiên đọc lại cuốn nhật ký sau khi được trả lại. Cuốn nhật ký được cựu binh Mỹ Fred Whitehurst giữ gìn 35 năm trước khi tìm cách trả lại cho gia đình. (Những thông tin này đều có trong các nguồn chính thống.)

  1. Câu chuyện:

Lời kể của người mẹ Tôi là Doãn Ngọc Trâm, mẹ của liệt sĩ – bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Hơn nửa đời người, trái tim tôi vẫn chưa thôi nhói lên mỗi khi nhìn vào cuốn nhật ký mà con gái tôi để lại nơi chiến trường Đức Phổ năm 1970. Ngày nhận tin Thùy hy sinh, tôi như chết lặng. Con tôi, một cô gái Hà Nội tốt nghiệp y khoa, mang khát vọng chữa bệnh cho đồng bào, đã rời gia đình khi tuổi đời mới tròn 24. Tôi còn nhớ ngày nó khoác ba lô vào Nam, nó bảo: “Con đi vì người bệnh cần con. Con không thể đứng ngoài cuộc chiến.” 35 năm sau, một điều kỳ diệu xảy ra. Một người lính Mỹ tên Fred Whitehurst tìm đến Việt Nam, mang theo cuốn nhật ký mà ông bảo đã “không thể đốt được”. Ông nói: “Có một ngọn lửa trong cuốn sổ này mà tôi không nỡ dập tắt.” Khi cuốn nhật ký được trao lại vào năm 2005, tôi run rẩy mở từng trang. Nhiều lần tôi phải ngừng đọc vì nước mắt làm nhòe chữ viết của con gái. Thùy viết về bạn bè, về thương binh, về những đêm không ngủ vì bom đạn trút xuống bệnh xá. Con tôi luôn cố gắng để giữ lại từng mạng người, dù chính nó đang ở giữa cái chết rình rập. Trong nhật ký, có đoạn nó viết: “Cầm tay bệnh nhân mà thấy thương đến nao lòng. Họ đặt trọn niềm tin vào đôi tay nhỏ bé này.”

Hay trang cuối cùng, viết chỉ một ngày trước khi hy sinh: “Cuộc sống đẹp biết bao, dù nơi đây chỉ toàn bom và đạn. Nhưng trái tim tôi chưa bao giờ sợ.” Ngày tổ chức lễ tưởng niệm, tôi không cầm được nước mắt khi thấy hàng nghìn người, từ thanh niên, sinh viên cho đến các thương binh từng được Thùy cứu chữa, đến thắp hương. Họ gọi con tôi là “người thắp lửa”. Cuốn nhật ký nhỏ ấy không chỉ là di vật của một liệt sĩ, mà là linh hồn của cả một thế hệ. Tôi — người mẹ — là nhân chứng, là người giữ ký ức, và là người hiểu rằng cái chết của con tôi không vô nghĩa. Nó đã trở thành tiếng nói của hòa bình, của tình thương giữa thời chiến. 3. Giá trị lịch sử Nhật ký Đặng Thùy Trâm là tư liệu gốc phản ánh cuộc sống của bác sĩ quân y trong chiến tranh. Cuốn nhật ký góp phần nhắc nhở thế hệ sau về giá trị nhân đạo trong thời loạn lạc. Sự kiện cựu binh Mỹ trả nhật ký là một biểu tượng hòa giải sau chiến tranh Việt – Mỹ. Tài liệu tham khảo Báo Nhân Dân – Nhật ký Đặng Thùy Trâm và hành trình trở về sau 35 năm. VTV.vn – Cuộc gặp giữa gia đình Đặng Thùy Trâm và cựu binh Mỹ Fred Whitehurst. VietnamPlus – Đặng Thùy Trâm: Nhật ký của một bác sĩ trên tuyến lửa. Báo Tuổi Trẻ – Cuốn nhật ký không thể bị đốt. Sách “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, NXB Hội Nhà Văn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn