NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM – NHỮNG TRANG VIẾT TỪ CHIẾN TRƯỜNG
NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM – NHỮNG TRANG VIẾT TỪ CHIẾN TRƯỜNG
Giữa chiến trường Quảng Ngãi những năm kháng chiến chống Mỹ, một nữ bác sĩ trẻ ngày ngày chăm sóc thương bệnh binh tại bệnh xá Đức Phổ. Ngoài công việc cứu chữa người bị thương, chị còn dành thời gian viết lại những điều mình chứng kiến, những suy nghĩ và tình cảm của bản thân.
Người nữ bác sĩ ấy là Đặng Thùy Trâm.
Từ năm 1967 đến năm 1970, Đặng Thùy Trâm ghi lại những câu chuyện của cuộc sống chiến trường trong những cuốn sổ nhỏ. Những trang viết ấy không chỉ nói về công việc của một bác sĩ mà còn ghi lại những cảm xúc rất riêng của một cô gái trẻ đang sống giữa chiến tranh.
Có những trang viết về những thương bệnh binh mà chị chăm sóc. Có những dòng dành cho đồng đội, cho gia đình và những người thân yêu. Cũng có những lúc chị viết về nỗi nhớ Hà Nội, những trăn trở của bản thân trước sự khốc liệt của chiến tranh và những suy nghĩ về lý tưởng mà mình đã lựa chọn.
Vì thế, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” không đơn thuần là một cuốn nhật ký chiến tranh. Đó còn là câu chuyện về một người trẻ đang sống giữa những hoàn cảnh khắc nghiệt nhưng vẫn giữ được tình yêu đối với con người, gia đình và quê hương.
Năm 1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh tại Quảng Ngãi khi mới 27 tuổi.
Những cuốn nhật ký mà chị để lại khi ấy vẫn chưa biết sẽ có một ngày được nhiều người đọc.
Sau khi Đặng Thùy Trâm hy sinh, những cuốn sổ của chị rơi vào tay một người lính Mỹ tên Frederick Whitehurst. Khi ấy, ông là một sĩ quan tình báo quân sự Mỹ hoạt động tại Việt Nam.
Theo lời kể được công bố sau này, khi nhận được những cuốn sổ, cấp trên của ông yêu cầu tiêu hủy chúng. Tuy nhiên, Whitehurst đã quyết định giữ lại.
Ông đã mang những cuốn nhật ký về Mỹ.
Nhiều năm trôi qua.
Những trang viết của cô bác sĩ trẻ ở chiến trường Quảng Ngãi vẫn được lưu giữ ở đó, trong khi gia đình Đặng Thùy Trâm không biết những cuốn nhật ký của chị đang ở đâu.
Cho đến đầu những năm 2000, Whitehurst tìm cách liên hệ để trao lại những cuốn nhật ký cho gia đình Đặng Thùy Trâm.
Những trang viết tưởng như đã thất lạc sau chiến tranh cuối cùng trở về Việt Nam.
Đó là một cuộc trở về đặc biệt.
Những cuốn sổ nhỏ từng được viết giữa chiến trường nay trở thành tư liệu giúp gia đình, bạn đọc và các thế hệ sau hiểu thêm về Đặng Thùy Trâm cũng như một phần đời sống tinh thần của thanh niên Việt Nam trong chiến tranh.
Năm 2005, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” được xuất bản tại Việt Nam.
Cuốn sách nhanh chóng nhận được sự quan tâm lớn của bạn đọc. Những trang nhật ký được viết từ nhiều năm trước đã đưa hình ảnh Đặng Thùy Trâm đến với đông đảo công chúng.
Điều đặc biệt là trong những trang viết ấy, người đọc không chỉ nhìn thấy một nữ bác sĩ trong chiến tranh. Họ còn gặp một cô gái trẻ với những tình cảm rất đời thường: biết nhớ nhà, thương đồng đội, yêu cuộc sống, có những lúc buồn, những lúc day dứt và luôn tự nhìn lại chính mình.
Chính những điều ấy làm cho cuốn nhật ký trở nên gần gũi.
Đặng Thùy Trâm không viết để trở thành một nhân vật lịch sử. Chị chỉ viết lại những điều mình đang sống, những người mình gặp và những suy nghĩ của mình trong những năm tháng chiến tranh.
Nhưng rồi những trang viết riêng tư ấy đã vượt qua thời gian.
Từ một cuốn sổ nhỏ giữa chiến trường Quảng Ngãi, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” trở thành một tác phẩm được nhiều thế hệ tìm đọc. Cuốn sách giúp người đọc hôm nay hình dung rõ hơn về chiến tranh qua góc nhìn của một người trực tiếp sống trong hoàn cảnh ấy.
Câu chuyện của cuốn nhật ký cũng cho thấy giá trị của việc lưu giữ ký ức lịch sử. Những trang giấy nhỏ có thể giữ lại tiếng nói, cảm xúc và suy nghĩ của một con người, để nhiều năm sau, người khác vẫn có thể đọc và hiểu hơn về một thời kỳ đã qua.
Đặng Thùy Trâm đã hy sinh năm 1970, nhưng những trang nhật ký của chị vẫn còn đó.
Một người đã ra đi, nhưng câu chuyện của chị vẫn tiếp tục được kể.
“Nhật ký Đặng Thùy Trâm” – từ những trang viết giữa chiến trường Quảng Ngãi trở thành những trang ký ức vượt qua thời gian, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về một thế hệ trẻ đã sống và cống hiến trong những năm tháng chiến tranh.
