NHẢY QUA VÒNG LỬA.

Một đêm vào khoảng giữa tháng 5, tại sở chỉ huy hậu phương của trung đoàn, từ 9 giờ tôi, chúng tôi đã nghe thấy tiếng máy bay gầm rú, tiếng bom nổ rung chuyển từ phía Cửa Tùng vọng về. Khoảng cách từ Sở chỉ huy hậu phương Trung đoàn 202 ra đến Cửa Tùng vào khoảng 5km theo đường chim bay. Nhưng bầu trời và mặt đất từ Cửa Tùng cho đến Sở chỉ huy hậu phương của trung đoàn tại Vĩnh Thạch sáng trưng như ban ngày do ánh sáng của những ngọn đèn dù. Pháo sáng quây thành một vòng tròn lớn, mà tâm điểm là một điểm nào đó ở Cửa Tùng chắc là bến vượt sông của ta ỏ bờ Bắc. Phải có từ 2 đến 3 chiếc máy bay trinh sát thả pháo sáng, để cho 4 đến 5 chiếc máy bay cường kích liên tục ném bom. Chúng đã phát hiện ra một mục tiêu nào đó rất quan trọng và đang tập trung lực lượng quyết tâm hủy diệt bằng được.

Nằm phía ngoài vòng pháo sáng và cách mục tiêu ném bom của địch 5 km, nhưng chúng tôi vẫn hình dung được bến vượt bờ Bắc cửa Tùng đang trở thành một túi bom. Trong hầm chỉ huy lúc này có đồng chí Quỳnh, đồng chí Dự, đồng chí Ngưỡng và tôi. Mọi người đều đang tập trung theo dõi diễn biến của trận ném bom. Hơn 1 giờ trôi qua, tiếng bom vẫn nổ vang rền và pháo sáng vẫn sáng trưng trên bầu trời. Mức độ ác liệt của trận ném bom không hề suy giảm và chưa có một dấu hiệu gì chứng tỏ sẽ sớm kết thúc. Vào lúc này, tiếng chuông điện thoại trong hầm chỉ huy vang lên. Sau khi nghe điện, đồng chí Quỳnh thông báo:

Sở chỉ huy mặt trận nhận được báo cáo từ lực lượng trực chiến tại địa đạo Vĩnh Giang là: Tại bến vượt bờ Bắc Cửa Tùng hiện có một chiếc xe tăng và ba chiếc xe thiết giáp, chuẩn bị vượt sông thì bị máy bay địch phát hiện. Địch đang tập trung lực lượng đánh hủy diệt chiếc xe tăng và ba chiếc xe thiết giáp nói trên. Sở chỉ huy mặt trận chỉ thị cho Trung đoàn 202 cử người ra bến vượt nắm tình hình giải quyết và báo cáo về sở chỉ huy.

Như vậy là đã rõ rồi. Số xe nói trẽn là của Bộ Tư lệnh Thiết giáp đang trên đường hành quân vào chiến trường bổ sung cho Trung đoàn 202. Thông thường, những đợt bổ sung như vậy bao giờ cũng có một sĩ quan tham mưu của trung đoàn dẫn đường đồng thời chỉ huy luôn đội hình hành quân. Đây là lần đầu tiên kể từ đợt vượt sông của trung đoàn vào ngày 1 tháng 4 địch phát hiện được xe tăng và xe thiết giáp của ta ngay tại bến vượt bờ Bắc Cửa Tùng.

Mà đã phát hiện được xe tăng và xe thiết giáp của ta ở đâu là địch tập trung lực lượng để đánh hủy diệt. Ở trong này, địch hoàn toàn làm chủ bầu trời. Suốt ngày đêm máy bay trinh sát của chúng bay lượn, nhòm ngó vào mọi ngõ ngách trên mọi con đường. Vì vậy một trong những điều quan trọng bậc nhất của xe tăng và xe thiết giáp khi hành quân là phải giữ được bí mật. Không giữ được bí mật khi hành quân thì hậu quả thật khôn lường. Mà cái giá phải trả là xương máu là thiệt hại về người và trang bị. Điều đó đòi hỏi người chỉ huy phải có kinh nghiệm và phải duy trì kỷ luật nghiêm trên đường hành quân.

Tuy nhiên bây giờ không phải là lúc tìm nguyên nhân vì sao xe tăng và xe thiết giáp bị địch phát hiện mà phải cử người ra bến vượt nắm tình hình và giải quyết theo yêu cầu của sở chỉ huy mặt trận.

Sau một phút suy nghĩ, đồng chí Quỳnh đã giao nhiệm vụ đó cho tôi. Theo đó tôi sẽ đi chiếc xe GAZ-69 của sở chỉ huy ra bến vượt và người lái xe cho tôi vẫn là đồng chí Tiến, cậu lái xe trẻ măng mới 20 tuổi người dân tộc Tày, hôm trước đã lái xe đi lên hậu cứ cùng với tôi và chúng tôi đã bị hai chiếc máy bay của địch chơi trò "mèo vờn chuột" trên suốt một chặng đường dài. Khi giao nhiệm vụ cho tôi, đồng chí Quỳnh cũng nghĩ rằng việc ra đến bến vượt, tiếp cận được mấy chiếc xe tăng và xe thiết giáp của ta vào lúc này là rất khó khăn. Cả bầu trời và mặt đất sáng rực như ban ngày, bom nổ rền vang. Máy bay đã phát hiện được mục tiêu và chúng đang điên cuồng ném bom như trong cơn say. Vượt qua vòng pháo sáng, rồi tìm đến chỗ địch đang giội bom không khác gì như một con thiêu thân lao vào ngọn lửa. Nhưng mệnh lệnh đã phát ra từ sở chỉ huy mặt trận, không thể chần chừ và phải tổ chức thực hiện ngay. Đồng chí Tiến được lệnh đánh chiếc xe GAZ-69 lên hầm chỉ huy và sẵn sàng đợi lệnh. Trước khi đi đồng chí Quỳnh dặn tôi: "Khi đến gần mục tiêu (tức là các xe tăng và xe thiết giáp của ta đang bị địch đánh phá) phải để xe phía bên ngoài, quan sát quy luật đánh phá của địch rồi tìm cách tiếp cận, không nên đánh xe vào, địch sẽ phát hiện thấy và sẽ gây thương vong cho ta. Sau khi nắm được tình hình, đồng chí đi xuống bờ sông vào địa đạo Vĩnh Giang ở đó có tổ điện đài của trung đoàn, đồng chí báo cáo về sở chỉ huy cho tôi". Sau đó, đồng chí nói với tôi: "Đây là một nhiệm vụ rất khó khăn và nguy hiểm. Nhưng là nhiệm vụ mà Sở chỉ huy mặt trận đã giao cho trung đoàn, đồng chí hãy cố gắng hoàn thành, chúng tôi tin tưởng ở đồng chí".

Tôi trả lời: "Thủ trưởng yên tâm, tôi sẽ cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ".

Tôi bước lên xe, chúng tôi không phải bật đèn. Bầu trời vẫn sáng trưng như ban ngày nhờ ánh sáng của những ngọn đèn dù, tiếng bom vẫn nổ vang rền. Tiếng máy bay phản lực vẫn gầm rú như điên. Đồng chí Quỳnh, đồng chí Dụ và đồng chí Ngưỡng ra tận xe tiễn tôi như tiễn một người sắp đi xa và chưa chắc đã trở về. Tôi hiểu được tâm trạng của các đồng chí, tôi nhìn vào khuôn mặt căng thẳng của đồng chí Quỳnh và nói: "Thủ trưởng có dặn gì nữa không? Tôi đi nhé!".

Rồi quay sang phía đồng chí Tiến lái xe, tôi ra lệnh: "Nổ máy".

Đồng chí Tiến khởi động xe, chưa kịp cài số thì đồng chí Quỳnh ngăn lại: "Khoan đã, đợi thêm một lát nữa xem sao".

Tôi lại quay sang phía đồng chí Tiến ra lệnh: "Tắt máy".

Năm phút trôi qua, tình hình vẫn không có gì thay đổi. Bầu trời vẫn sáng rực, bom vẫn nổ và tiếng máy bay phản lực vẫn gầm rú. Lúc này trong hầm chỉ huy tiếng điện thoại lại vang lên. Đồng chí Quỳnh quay vào hầm nghe điện thoại. Một phút sau đồng chí quay lại và nói: "Sở chỉ huy mặt trận hỏi ta đã cử người đi chưa. Thôi đồng chí xuất phát đi".

Tôi trả lời: "Vâng! Chào thủ trương, chào các đồng chí tôi đi đây!". Một lần nữa tôi quay sang phía đồng chí Tiến lái xe ra lệnh: "Nổ máy".

Xe nổ máy và từ từ lăn bánh tiến về phía Cửa Tùng. Chúng tôi sẽ phải chui vào cái vòng pháo sáng đang làm sáng rực cả một vùng trời, đến tâm điểm của nó là bến vượt sông. Nơi những chiếc máy bay phản lực đang gầm rú và tiếng bom đang nổ vang rền.

Tôi nhận thấy trên nét mặt của đồng chí Tiến không có gì lộ vẻ căng thẳng và lo lắng, tôi có cảm giác là đồng chí vẫn lái xe với một vẻ mặt thản nhiên như mọi lần đi công tác với tôi. Chưa đầy hai tháng trên chiến trường, một thanh niên mới ròi ghế nhà trường phổ thông chưa được bao lâu đã trở nên dày dạn. Khoảng cách từ sở chỉ huy hậu phương ra đến Cửa Tùng là 5km theo đường chim bay. Nhưng trên mặt đất con đường từ Vĩnh Thạch ra Cửa Tùng chạy ngoằn nghèo phải đến gần 10km. Chúng tôi còn có nhiều thời gian để suy tính phương án tiếp cận mục tiêu. Cũng như tất cả các trận ném bom khác, sau một đợt trút bom sẽ có một khoảng lặng để chúng thay ca. Và cũng như lần tìm cách vượt qua ngầm khi đi lấy đạn ở kho G. Tôi dự tính sẽ đánh xe vào cách mục tiêu khoảng 500m rồi dừng lại, đợi đến thòi điểm địch tạm dừng thay ca sẽ nhanh chóng vận động tiếp cận mục tiêu.

Chúng tôi cứ từ từ chui vào vòng pháo sáng và tiến về phía cửa Tùng. Bầu trời và mặt đất sáng trưng, nhưng không có một chiếc máy bay nào để ý đến chúng tôi. Có lẽ mọi sự tập trung của chúng đều dồn hết về phía bến vượt sông, nơi đang có 4 chiếc xe tăng và xe thiết giáp của ta.

Chạy được khoảng nửa đường bỗng nhiên tôi thấy bom ngừng nổ, tôi nghĩ chắc đã đến lúc chúng thay ca. Chúng tôi vẫn tiếp tục tiến đến Cửa Tùng như dự tính đã vạch ra. Trên trời vẫn còn pháo sáng. Thông thường trong những lúc thay ca, máy bay trinh sát vẫn còn ở lại thả pháo sáng để tiếp tục quan sát mục tiêu, chúng tôi vẫn tiếp tục tiến đến bến vượt Cửa Tùng, được một lúc cả pháo sáng cũng tắt luôn. Bầu trời tối om, không gian trở nên hoàn toàn yên tĩnh. Như vậy là có khả năng địch ngừng ném bom. Vì nếu địch còn tiếp tục ném bom, máy bay trinh sát sẽ vẫn còn thả pháo sáng để bám mục tiêu.

Chúng tôi bật đèn gầm, tôi cho xe đi thẳng đến bến vượt. Vì không có máy bay, không còn pháo sáng, bom cũng ngừng nổ, chúng tôi cứ đi cho đến tận nơi đỗ của những chiếc xe tăng và xe thiết giáp. Xe dừng lại. Tôi đã đứng ngay cạnh một chiếc xe thiết giáp. Trong xe không có một ai. Xung quanh là những hố bom. Mùi thuốc bom vẫn còn khét lẹt. Tôi leo lên xe gọi to: Có ai ở đây không? Không có tiếng ai đáp lại. Tôi lại gọi tiếp: "Có ai ở đây không", vẫn không có tiếng trả lòi. Không gian vẫn hoàn toàn yên tĩnh, lúc này, tôi rút súng ngắn ra, lên đạn và bắn chỉ thiên 3 phát. Sau ba phát súng, tôi lại gọi: "Các thành viên xe tăng ở đâu? Ra đây ngay".

Lúc này tôi mới nghe thấy tiếng đáp trả: "Có chúng tôi ra ngay". Từ phía xa tôi trông thấy mấy bóng người đang đứng dậy và đi về phía tôi, khi đã đến nơi tôi hỏi: Trong số các đồng chí ai là chỉ huy?

Một đồng chí bước lên trả lời: "Báo cáo em là chỉ huy".

Tôi hỏi tiếp: "Đồng chí là sĩ quan của Ban tham mưu trung đoàn à?".

Đồng chí đó trả lời: "Không em là lái xe".

- Thẽ cả đoàn không có ai là sĩ quan chỉ huy và dẫn đường à?

- Dạ lần trước có anh Tới, Tham mưu phó trung đoàn chỉ huy. Nhưng lần này anh Tới được lệnh vào gấp Sở chỉ huy nên giao lại cho em.

Không còn thời gian để hỏi loanh quanh nữa, vì biết đâu địch có thể lại quay lại ném bom. Tôi ra lệnh: "Đồng chí cho anh em lên xe, kiểm tra tình hình xe xem có hư hỏng gì không rồi báo cáo cho tôi".

Các lái xe leo lên xe, cả 4 chiếc xe lần lượt nổ máy, tiến rồi lùi. Một lát sau các xe tắt máy. Tôi cho đồng chí phụ trách đoàn xe đi nắm tình hình xe rồi báo cáo. Sau khi nắm được tình hình đồng chí báo cáo không có hư hỏng gì lớn. Có một xe hỏng bầu lọc không khí. Đúng là một điều lạ, trận ném bom dữ dội suốt 2 giờ liền, làm rung chuyển cả bờ Bắc Cửa Tùng nhằm hủy diệt bằng được 4 chiếc xe tăng và xe thiết giáp, cuối cùng lại không gây ra được hư hỏng gì đáng kể.

Tôi ra lệnh cho các lái xe chờ lệnh. Tôi đi xuống bờ sông, vào địa đạo, tìm tới tố thông tin của trung đoàn và báo cáo tình hình về sở chỉ huy hậu phương. Ở đầu dây bên kia là đồng chí Quỳnh tỏ ra rất vui mừng vì tôi đã đến tận nơi, nắm được tình hình và báo cáo về sở chỉ huy. Đồng chí nói: "Đồng chí đã hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tôi thay mặt sở chỉ huy biểu dương tinh thần của đồng chí. Bây giờ đồng chí lệnh cho các xe quay đầu, lùi về phía sau khoảng 2 km, tìm địa điểm thích hợp cho giấu xe và chờ lệnh. Đêm nay ta sẽ hoãn cuộc vượt sông".

Tôi hỏi lại: "Thế còn 1 xe hỏng bầu lọc không khí thì sao?".

Đồng chí trả lời: "Xe hỏng bầu lọc không khí vẫn cơ động được. Đồng chí cứ lệnh cho các xe lùi về phía sau giấu xe. Xong việc đồng chí trở về sở chỉ huy".

Từ địa đạo tôi quay lại đoàn xe. Đêm hôm đó chúng tôi giấu xe cách bến vượt khoảng 2 km. Tôi chào tạm biệt anh em rồi quay về sở chỉ huy hậu phương. Ngày mai các đồng chí lại tiếp tục vượt sông, tiếp tục cuộc hành trình vào nơi lửa đạn và sẽ có thêm một bài học trong quá trình hành quân.

Tôi trở về Sở chỉ huy hậu phương trung đoàn thì dã hơn 12 giờ đêm, mọi người vẫn thức để chò tôi trở về. Mọi người bắt tay tôi và đồng chí Tiến. Họ nhìn chúng tôi như những diễn viên xiếc vừa nhảy qua vòng lửa. Riêng tôi, tôi nghĩ rằng mình gặp may, mình có quý nhân phù trợ. Đến bây giờ, tôi vẫn không hiểu vì sao khi tôi lên xe đi được nửa đường thì máy bay ngừng ném bom và ngừng luôn cho đến sáng.

Điều đó có lẽ chỉ là sự ngẫu nhiên, nhưng với tôi thật là may mắn!