NHIỆM VỤ MỚI

Tháng 11 năm 1963, đoàn sĩ quan học tập ở Liên Xô về nước. Chúng tôi đến Bộ Quốc phòng và được phân công nhận nhiệm vụ ngay. Tôi về Cục Công binh và được bổ nhiệm giữ chức Cục phó. Từ đó tôi không chỉ gắn bó với nghề mà còn là nghiệp công binh nữa. Thực ra người lính như tôi, trước đây dù không chuyên về công binh nhưng công việc nào của chiến đấu mà không gắn với công binh, như: đánh mìn, bộc phá, đào công sự, làm hầm ngầm... Trước đây mình chỉ lo cho đơn vị nhỏ, bây giờ mình lo cho toàn quân, toàn dân và cả lãnh tụ. Biết là rất vinh dự nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề. Nhưng đã xác định từ lâu nên tôi hoàn toàn yên tâm với cương vị mới.

Đồng chí Song Hào Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị cho gọi tôi đến trao đổi công việc. Ông cười và nói: Giờ đây yên tâm chưa?.

Tôi đáp: -Thưa thủ trưởng yên tâm rồi!

Ông tiếp: - Có ý kiến gì nữa không?

Tôi đáp: - Thưa không ạ!

Ông cười:-Thế là tốt. Các cậu học nước ngoài về hay coi thường anh em, hãy cẩn thận đấy!

Khi tôi về công tác, Cục Công binh có quá trình phát triển gần 20 năm. Từ ngày 25 tháng 3 năm 1946, Công chính giao thông Cục thuộc Bộ Quốc phòng được thành lập theo Sắc lệnh số 34 về tổ chức Bộ Quốc phòng do, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký. Đồng chí Nguyễn Duy Thanh là Cục trưởng đầu tiên của Công chính giao thông Cục.

Ngày trước ở đơn vị chiến đấu, tôi chưa hiểu về lịch sử Công binh của quân đội ta. Không chỉ tôi mà nhiều đồng chí khác cũng vậy. Nhưng khi được cấp trên cử đi du học Liên Xô chuyên về công binh, thì tôi bắt đầu tìm hiểu lịch sử Công binh quân đội ta và lịch sử công binh quân đội các nước, nhất là công binh quân đội các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là công binh quân đội Xô viết!

Tôi hiểu được một cách tổng quát trên cương vị người chỉ huy cao nhất của Binh chủng Công binh.

Xin điểm qua vài nét tiến trình lịch sử công binh Việt Nam.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước ta gặp muôn vàn khó khăn, Bác Hồ ra lời kêu gọi diệt ba thứ giặc: giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm. Vận nước lâm nguy vì giặc ngoại xâm câu kết với giặc "nội xâm", ở miền Bắc, 20 vạn quân Tàu Tưởng tràn vào nước ta kéo theo bọn Việt quốc, Việt cách và bọn phản động nằm chờ trong nước hòng bóp chết chính quyền cách mạng non trẻ của chúng ta. Ở miền Nam, thực dân Pháp núp dưới bóng quân Anh âm mưu cướp nước ta lần nữa. Nạn đói năm Ất Dậu (1945) làm 2 triệu người chết đói còn là nỗi kinh hoàng cả dân tộc, nỗi đau rùng rợn ấy chưa chấm dứt. Thế nước đang "ngàn cân treo sợi tóc". Trước khó khăn chồng chất khó khăn như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra nhiều khẩu hiệu cấp thiết, đặc biệt là chú trọng phát triển lực lượng vũ trang, vận động thanh niên đầu quân cứu nước. Hàng vạn người đã xung phong nhập ngũ và vào lực lượng tự vệ chiến đấu. Giải phóng quân trước chỉ có vài trung đội đã phát triển lên thành hàng chục chi đội có võ trang và thành lập các chi đội chuyên môn như chế tạo bom, mìn, đúc rèn vũ khí, lựu pháo...

Ở Huế, sau Cách mạng tháng Tám, ta đã thành lập chi đội Vệ quốc đoàn mang tên Trần Cao Vân, đồng thời thành lập các phân đội chuyên môn. Đồng chí Đào Hữu Lưu, một thanh niên gương mẫu, chuyên viên kỹ thuật công binh được giao nhiệm vụ thành lập phân đội 16 và được cử làm Trưởng ban công binh Thừa Thiên - Huế.