Nhớ về cuộc đời cô Thanh - Bạch Liên nữ sĩ

Ngoài thân sinh, thân mẫu là ông Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan, thì người có ảnh hưởng nhiều đến Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là chị gái - cô Nguyễn Thị Thanh.

Gia đình là cái nôi đầu tiên của mỗi người để hình thành những tình cảm tốt đẹp, cá tính tuổi thơ góp phần nuôi dưỡng nhân cách. Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngoài truyền thống tốt đẹp của quê hương, dòng họ, thì tấm gương của những người thân trong gia đình đã có ảnh hưởng mạnh mẽ sâu sắc đến việc hình thành nhân cách cao đẹp của Người.

Ngoài thân sinh, thân mẫu là ông Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan, thì người có ảnh hưởng nhiều đến Người chính là người chị gái - cô Nguyễn Thị Thanh.

Cũng như hai người em trai của mình, cô Thanh được sinh ra trên chính mảnh đất Hoàng Trù quê mẹ (1884), được sống trong tình yêu thương, sự dạy bảo của cha mẹ, ông bà ngoại và dì An (tức bà Hoàng Thị An em gái bà Hoàng Thị Loan). Từ nhỏ cô Thanh đã được dạy cho điều hay lẽ phải, biết yêu lao động, sống yêu thương. Là con gái đầu lòng, cô sớm bộc lộ những đức tính tốt đẹp, hiếu thảo của một người con, người cháu, người chị cả trong gia đình.

Năm 1895, khi cha mẹ và hai em đi vào Huế, cô Thanh phải ở lại với bà ngoại để bà cháu sớm tối bên nhau, đỡ đần việc nhà và chăm sóc bà lúc ốm đau. Vừa lên 11 tuổi, cô đã sớm phải rời xa vòng tay bố mẹ, xa tiếng nói cười của các em. Ở tuổi đó tránh sao những buồn tủi, những đêm khóc vì nhớ mẹ. Để rồi xa mẹ năm ấy cho đến ngày mẹ ra đi mãi mãi ở đất kinh thành, cô cũng không được một lần gặp lại mẹ. Có lẽ đó chính là nỗi đau, nỗi mất mát quá lớn để rồi sau này ở thời gian bị quản thúc ở Huế, trong một chuyến xin về thăm quê vào năm 1922, cô đã bí mật mang hài cốt mẹ trèo đèo lội suối hàng trăm cây số trở về quê nhà an táng. Đó là nghị lực phi thường của một người con gái chí hiếu. Sau này người em trai của cô là cậu Nguyễn Sinh Khiêm đã tìm được vị trí đẹp trên núi Động Tranh, xã Nam Giang làm nơi yên nghỉ vĩnh hằng cho người mẹ kính yêu.

Khi ông Nguyễn Sinh Sắc đỗ Phó bảng, gia đình về Làng Sen “vinh quy bái tổ”. Lúc này, cô Thanh đã là thiếu nữ tuổi 17, cô thông thạo chữ Hán, đặc biệt cô có vốn hiểu biết về nền y học dân tộc. Các chàng trai trong làng, ngoài xã ngấp nghé muốn dạm hỏi cô về làm vợ. Lẽ thường người con gái ở lứa tuổi đẹp nhất ấy, cô cũng sẽ có một ước mơ về một tổ ấm hạnh phúc riêng. Thế nhưng, với tấm lòng hiếu thảo với cha, tình yêu thương với em mà cô đều từ chối, tạm gạt bỏ đi hạnh phúc riêng tư. Cô đảm đang chăm lo quán xuyến việc gia đình, phụng dưỡng cha và chăm sóc các em khi mẹ không còn nữa; vừa đảm nhận trách nhiệm vai trò một người chị, vừa làm tròn vai trò của một người mẹ trong gia đình. Bởi thế, những năm tháng ở quê nhà tuy không còn mẹ nữa, nhưng anh em Bác Hồ vẫn được chăm sóc yêu thương hết mực. Đức hy sinh, tấm lòng hiếu thảo ấy của cô Thanh phải chăng là đã được ảnh hưởng từ chính cuộc đời cao đẹp của mẹ là bà Hoàng Thị Loan.