... NHƯ CHIẾN CÔNG TIÊU DIỆT MỘT TIỂU ĐOÀN ĐỊCH (Viết về trận đánh phá cầu Bía, ngày 14-6-1953)
Đoạn kể nói về nhiệm vụ khẩn cấp của đơn vị khi được lệnh quay về Ninh Giang để tổ chức đánh phá cầu Bía – một tuyến giao thông quan trọng của địch. Trong thời gian rất ngắn, đơn vị phải gấp rút trinh sát, nghiên cứu cấu trúc cầu, hệ thống phòng thủ dày đặc và tìm cách vượt qua nhiều hàng rào thép gai dưới nước để đặt thuốc nổ. Trước những khó khăn và nguy hiểm, các chiến sĩ vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí sẵn sàng hy sinh để bảo đảm trận đánh thành công.
| Chúng tôi đang đánh địch ở đường 20, thì có lệnh của Tỉnh đội đem đơn vị về Ninh Giang để tổ chức trận đánh phá cầu Bía trên đường 17 - con đường hành lang quan trọng nối liền thị xã Hải Dương với thị trấn Ninh Giang. Tỉnh đội trưởng Tăng Bá Dụ đến tận đơn vị giao nhiệm vụ tổ chức gấp việc đánh phá cầu Bía. Anh nói rõ ý nghĩa của việc cắt đứt đường giao thông để chặn bước tiến của địch ngay từ lúc chúng đang chuẩn bị hành quân càn quét và khẳng định: "Đánh phá cầu Bía trong lúc này, được coi như chiến công tiêu diệt một tiểu đoàn địch". Theo chỉ thị của anh, chúng tôi phải hoàn thành trận đánh trong vòng một tuần lễ. Thời gian quy định quá ngắn là một khó khăn rất lớn mà chúng tôi phải có kế hoạch chi tiết để đảm bảo đúng ý định của cấp trên. Thông thường, một trận đánh như thế, chúng tôi phải có những bước công tác cần thiết: điều tra trinh sát, lập kế hoạch tác chiến, chuẩn bị vật chất, tinh thần, triển khai chiến đấu... Ngay việc trinh sát nắm tình hình lần này, cũng có những điều cần chú ý. Ngoài việc làm quen với địa hình địa vật, nắm vững quy luật phòng thủ của địch, xác định mục tiêu công kích, chúng tôi còn phải tìm hiểu để biết được cấu trúc của cầu, dòng chảy của nước, độ sâu của sông... Hơn thế nữa, việc chui lặn qua những lớp rào thép gai ngâm dưới nước cũng là điều rất mới cần có thời gian nghiên cứu thực tập. Ban tham mưu Tỉnh đội đã quyết định tăng cường cho chúng tôi một cán bộ quân báo có kinh nghiệm. Tôi được đồng chí Tân - đội trưởng, phân công cùng đồng chí Thái bắt tay ngay vào việc trinh sát trận địa. Ba đêm liền, chúng tôi lặn lội trong vị trí địch, đã nắm được một số điều cần thiết. Cầu Bía bắc qua sông Quang Bí (còn gọi là sông Gồm) có chiều dài trên một trăm mét, chia thành bốn nhịp. Mặt cầu lát bằng sắt, rộng 4 mét đặt trên những dầm sắt cỡ lớn. Cột cầu là những cây gỗ lim to. Mỗi cột gồm 12 cây, có chốt đóng liên kết, tạo thành một khối vững chắc. Mố cầu ở hai bên sông đặt trên hai lô cốt xây kiểu "boong-ke", có lỗ châu mai quan sát và bắn thẳng gầm cầu. Để bảo vệ cầu, địch bố trí ở hai đầu cầu hai vị trí - mỗi bên có một trung đội lính da đen và lính ngụy thay nhau canh giữ. Nhất là từ mấy năm trước, bộ đội ta hóa trang làm người đi chợ, đem bộc phá đột nhập mặt cầu giữa ban ngày không thành công, thì chúng càng đề phòng cẩn mật hơn. Các cột cầu đều có lưới thép loại cứng bao bọc từ đỉnh cột xuống sâu dưới mặt nước chừng 2, 3 mét. Mặt sông ở hai phía cầu mỗi bên có rải 3 hàng rào thép gai có gắn phao nổi trên mặt nước nối liền với hàng rào của hai vị trí trên bờ. Do vậy đoạn sông và chiếc cầu nằm lọt vào giữa một căn cứ mà quân địch đã sử dụng nhiều biện pháp phòng thủ chắc chắn. Sau những đêm điều tra nghiên cứu, tôi và đồng chí Thái đã thông thạo đường ra vào cầu. Chúng tôi đã bơi đến từng cột cầu, vén tấm lưới thép lặn chui vào trong, rồi nhẹ nhàng leo lên đỉnh cột tìm nơi đặt thuốc, nổ. Từ những kết quả bước đầu ấy, chúng tôi về báo cáo với đơn vị. Sau khi nghe tình hình và thảo luận, ban chỉ huy đội nhận thấy việc vận chuyển thuốc nổ qua hàng rào thép gai ngầm, lặn xuống lòng sông chui qua lớp lưới thép bao quanh cột cầu để đặt thuốc nổ vào đỉnh cột và cách thức vượt qua đoạn sông nguy hiểm ở gần cầu, cần phải nghiên cứu thêm. Đồng chí Nguyễn Văn Tân, đội trưởng đã quyết định thực hiện một đêm trinh sát nữa để cùng tôi vào cột cầu xem xét tại chỗ. Sau đó đã thống nhất một kế hoạch hành động để báo cáo với tỉnh đội trưởng. Khó khăn lớn nhất khi thông qua kế hoạch này là "Làm thế nào để bộ đội vượt được đoạn sông từ hàng rào trong cùng vào đến chân cầu". Do hàng rào vắt qua sông, đã ngăn lại mọi vật trôi nổi trên mặt nước, tạo cho khu vực gầm cầu kéo dài ra mỗi bên 50m mặt nước rất phẳng lặng, không một vật gì có thể trôi qua được. Đây là một đoạn sông nguy hiểm, bọn địch gác trên mặt câu thường dùng đèn pin soi xuống để quan sát. Chỉ một sơ suất nhỏ gây thành tiếng động hoặc làm gợn sóng trên mặt nước là bọn lính gác cầu có thể nổ súng ngay lập tức. Việc này, chúng tôi đã gặp phải trong một đêm trinh sát: Vào khoảng 12 giờ đêm, từ một chiếc phao ở hàng rào giữa sông, có tiếng động nước lõm bõm. Bọn tôi đoán - chắc là mấy chú chuột hoặc con "rái cá" đi kiếm ăn, vật lộn với con mồi, gây nên tiếng động. Thế mà bọn lính gác cầu cũng báo động soi đèn và nổ súng ầm ĩ, giữa lúc chúng tôi đang nép mình ở cột cầu chẳng khác gì những con gà đang nằm trong một chiếc lồng sắt! Sau một hồi nghe ngóng quan sát, không thấy hiện tượng gì nghi ngờ, bọn chúng báo yên, chúng tôi mới ra khỏi gầm cầu. Vượt qua đoạn sông nguy hiểm này trong những lần trinh sát dù sao cũng thuận lợi hơn, vì số người vào cầu ít, lại trang bị gọn nhẹ. Lọt qua ba hàng rào, ngâm mình theo rìa sông, đến một khoảng cách thích hợp, chúng tôi lặn vào gầm cầu. Lợi dụng bóng tối do mặt cầu che khuất, chúng tôi bơi từ cột này sang cột kia một cách dễ dàng. Nhưng, khi triển khai trận đánh số người vào nhiều hơn, mang theo khối lượng thuốc nổ lớn cùng các thứ cần thiết khác thì vượt qua đoạn sông này là một việc không đơn giản. Trong kế hoạch hành động chúng tôi coi đây là một vấn đề có tính chất quyết định thành bại của trận đánh, cần có cách giải quyết chu đáo để đảm bảo thắng lợi. Cũng trong cuộc họp thông qua kế hoạch đánh địch, một giả thiết nhằm giải quyết triệt để về tư tưởng được đơn vị nêu ra: "Trường hợp đặt xong thuốc nổ, chiến sĩ ta chưa kịp ra khỏi cột cầu mà bị địch phát hiện thì hành động như thế nào?". Nêu vấn đề này ra là một điều cần thiết. Chúng tôi nhất trí phải lường đến một tình huống như thế và đã cùng nhau thảo luận thẳng thắn, thống nhất cách giải quyết bằng một phương án tác chiến đầy đủ, cụ thể, cộng với tinh thần chủ động sự hy sinh cần thiết của cán bộ, chiến sĩ được lựa chọn làm nhiệm vụ trực tiếp đặt thuốc nổ. Vừa báo cáo xong công việc chuẩn bị cho trận đánh, tỉnh đội trưởng đã phát biểu một số ý kiến, làm sáng tỏ thêm cách đánh lần này và từ đó, phương án tác chiến của chúng tôi được bổ sung đầy đủ, chi tiết hơn. Anh cũng rất xúc động khi nghe chúng tôi dự kiến tình huống "đặt thuốc nổ xong, chiến sĩ ta chưa kịp ra khỏi cột cầu mà bị địch phát hiện" và xử lý tình huống đó bằng sự tình nguyện hy sinh của các đồng chí đem thuốc nổ vào cầu. "Tinh thần hy sinh dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ S20 như vậy là cao cả, đáng được biểu dương. Nhưng trách nhiệm của chúng ta nhất thiết không để tình huống đó xảy ra". - Tỉnh đội trưởng nói vậy, rồi quyết định: dùng thật ít lực lượng, tuyệt đối giữ bí mật, đánh cắt hẳn nhịp cầu giữa. Quyết định của tỉnh đội trưởng là mệnh lệnh chiến đấu. Chúng tôi động viên nhau phải tìm mọi cách thực hiện bằng được những biện pháp mà anh đã chỉ ra. Với trách nhiệm được phân công trực tiếp chỉ huy trận đánh, tôi vô cùng lo lắng. Thời gian quy định hoàn thành trận đánh chỉ một tuần mà hôm nay đã là ngày thứ năm. Tôi ăn không ngon, ngủ không yên, lúc nào cũng như lửa đốt. Tối hôm ấy, chúng tôi đã tổ chức ngay việc thực tập vượt đoạn sông nguy hiểm. |
