Những bà hoàng dũng mãnh nhất trời Nam(2)

Bà Hoàng không sợ hổ

Hai lần đứng chắn cho vua khi hổ dữ xổng chuồng, voi hung thoát xích, hoàng hậu Khâm Từ Bảo Thánh tỏ ra có dũng khí hơn hẳn nhi nữ thường tình. Bà vốn là con gái Hưng Đạo Vương, được gả cho Thái tử Khâm. Năm 1274 được lập làm Thái tử phi. Đến khi Thái tử Khâm đăng quang – tức vua Trần Nhân Tông, bà được lập làm hoàng hậu. Đánh giá về hoàng hậu Bảo Thánh, Đại Việt sử ký toàn thư chép: “ … nhu mì đức tốt, thông minh sáng suốt, nhân hậu với kẻ dưới”. Tuy nhiên, nét nổi bật nhất để Bảo Thánh hoàng hậu được lưu danh sử sách là hai lần bảo vệ chồng trước ác thú.

Vẫn theo Đại Việt sử ký của Ngô Sĩ Liên, vua Nhân Tông có sở thích xem đấu hổ. Ngài thường cho dựng đài cao để xem quân sĩ đấu với hổ bên dưới. Một lần vua ngồi xem đấu hổ trên vọng lâu, có hoàng hậu và phi tần theo hầu. Lầu thấp, song chắn chuồng hổ và thềm cũng thấp. Bỗng nhiên hổ thoát được khỏi chuồng chạy ra ngoài rồi leo lên lầu. Người trên lầu đều chạy tan tác cả chỉ còn có vua và hoàng hậu. Trong lúc nguy cấp, hoàng hậu vớ lấy cái chiếu che cho vua và mình. Hổ leo lên lầu gầm rống rồi lại nhảy xuống mà không vồ hại ai cả. Nhà vua thoát hiểm trong gang tấc.

Một lần khác, vua Nhân Tông ngự ra điện Thiên An xem đấu voi ở Long Trì. Con voi bỗng nhiên xổng thoát, xông tới, định lên điện, tả hữu đều sợ hãi tan chạy cả nhưng hoàng hậu Bảo Thánh vẫn ở lại bên nhà vua.

Khi chép lại mấy mẩu chuyện này, sử thần Ngô Sĩ Liên có lời bàn: “Con hổ hay vồ, con voi hay quật, há chẳng đáng sợ hãi sao? Thế mà Thái hậu (thời điểm chép là trong kỷ Anh Tôn nên Bảo Thánh hoàng hậu đã thành Thái hậu) đương lúc con hổ, con voi chạy lồng xông xáo, tâm thần không động, vẫn cứ thản nhiên. Vì là bụng nghĩ đã chắc, lý lẽ đã rõ vậy. Kể người đàn bà sức vóc yếu ớt mà có thể như thế, so với nàng Tiệp Dư đứng chắn con gấu ngày xưa cũng không thẹn gì”.

Cũng có quan điểm chê hoàng hậu Bảo Thánh nói rằng: “Nhân Tông đi xem đánh cọp, đấu voi, Thái hậu quả là người hiền thì nên can ngăn đi, can mà không nghe thì bỏ trâm hoa để tạ tội là phải. Nay cũng đi theo để xem, đến lúc nguy cấp được thoát khỏi tai họa là may, sao lại là hiền được”. Trả lời điều này, sử thần Ngô Sĩ Liên viết: “Đó là lời trách quá đáng, không phải lời bàn thường tình