Những bàn tay vá đường

Năm 1967, chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ trên miền Bắc ngày càng ác liệt. Những tuyến đường vận chuyển ra tiền tuyến trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội ngày đêm.

Ở một trọng điểm giao thông trên tuyến đường qua Nghệ An, có một đội thanh niên xung phong chuyên làm nhiệm vụ sửa chữa đường sau mỗi trận bom.

Trong đội ấy có cô gái tên Nguyễn Thị Lan, mới tròn hai mươi tuổi.

Lan quê ở một làng nhỏ ven sông Lam.

Ngày rời quê đi thanh niên xung phong, mẹ cô nắm tay con gái mà dặn:

“Công việc nguy hiểm lắm… nhưng đã đi là phải vững vàng nghe con.”

Lan mỉm cười:

“Con chỉ mong góp chút sức cho đất nước thôi mẹ.”

Từ ngày ấy, tuổi thanh xuân của cô gắn liền với:

• Những con đường đầy hố bom

Đội của Lan sống trong những căn lán dựng tạm bên sườn đồi.

Cuộc sống vô cùng thiếu thốn.

Ban ngày:

• Đào đất

Ban đêm:

• Canh máy bay

Có những hôm vừa lấp xong hố bom, máy bay lại quay lại đánh tiếp.

Mặt đường vừa sửa xong lại tan hoang.

Nhưng không ai bỏ cuộc.

Bởi mọi người đều hiểu:

Con đường phải thông thì tiền tuyến mới có lương thực và đạn dược.

Lan thường cùng tổ công tác mang cuốc xẻng chạy ra mặt đường ngay sau mỗi trận bom.

Khói bom còn chưa tan hết.

Đất đá vẫn nóng bỏng.

Có hôm mảnh bom còn cắm sâu ven đường.

Vậy mà những cô gái thanh niên xung phong vẫn lao vào làm việc.

Một chiến sĩ lái xe từng xúc động nói:

“Nhờ các cô mà tụi tôi mới tiếp tục hành quân được.”

Nghe vậy, ai cũng thấy quên đi mệt nhọc.

Đêm ở trọng điểm giao thông gần như không bao giờ yên tĩnh.

Tiếng còi báo động vang lên liên tục.

Mỗi lần nghe tiếng máy bay phản lực từ xa, cả đội lại nhanh chóng chạy xuống hầm trú ẩn.

Bom nổ rung chuyển cả núi đồi.

Đất đá đổ xuống miệng hầm lộp bộp.

Có người sợ đến tái mặt.

Nhưng khi tiếng bom vừa dứt, tất cả lại lập tức cầm cuốc xẻng lao ra đường.

Lan nhớ nhất là một đêm mưa tháng Tám.

Trận bom dữ dội khiến con đường chính bị cày nát.

Nhiều hố sâu chắn ngang khiến đoàn xe quân sự phía sau phải dừng lại.

Tiểu đội trưởng hô lớn:

“Phải thông đường trước sáng!”

Trong màn mưa lạnh buốt, cả đội bắt đầu làm việc.

Những bàn tay:

• Đào đất

Ánh đèn pin nhỏ chập chờn giữa màn mưa và khói bụi.

Bùn đất bám kín quần áo.

Có người trượt ngã rồi lại đứng dậy làm tiếp.

Lan cùng cô bạn thân tên Hạnh dùng xẻng xúc đất liên tục đến rớm máu cả tay.

Hạnh vừa thở dốc vừa cười:

“Mai mốt hòa bình chắc tụi mình khỏe nhất làng.”

Lan bật cười theo dù đôi vai mỏi nhừ.

Giữa bom đạn, những tiếng cười giản dị ấy giúp họ mạnh mẽ hơn rất nhiều.

Gần sáng, con đường cuối cùng cũng được vá xong.

Tiểu đội trưởng cầm đèn pin ra hiệu cho đoàn xe tiếp tục lăn bánh.

Từng chiếc xe tải nối nhau vượt qua đoạn đường vừa sửa.

Các chiến sĩ trên xe giơ tay chào:

“Cảm ơn các cô nhé!”

Lan đứng giữa con đường đầy bùn đất nhìn theo đoàn xe khuất dần mà lòng thấy vui lạ thường.

Cô hiểu:

Mỗi nhát cuốc của mình đều góp phần cho chiến thắng.

Những năm tháng ấy, biết bao thanh niên xung phong đã ngã xuống trên những cung đường bom đạn.

Có lần đội của Lan bị máy bay bất ngờ quay lại ném bom khi đang sửa đường.

Khói lửa bao trùm cả khu vực.

Sau trận bom, nhiều người bị thương.

Cô bạn Hạnh của Lan mãi mãi không trở về nữa.

Đêm hôm ấy, Lan ngồi lặng trước cửa hầm nhìn con đường loang lổ hố bom ngoài kia mà nước mắt cứ chảy dài.

Nhưng sáng hôm sau, cô lại cùng đồng đội tiếp tục ra vá đường.

Bởi đó là nhiệm vụ.

Và cũng là lời hứa với những người đã nằm lại.

Năm 1975, ngày đất nước thống nhất, Lan trở về quê.

Đôi bàn tay năm nào từng mềm mại giờ đã chai sần vì cuốc xẻng và bom đạn.

Mỗi lần nhìn những con đường rộng đẹp của thời bình, bà lại nhớ:

• Những đêm mưa vá đường

Lũ cháu nhỏ thường tò mò hỏi:

“Bà ơi, hồi ấy bà có sợ không?”

Lan mỉm cười hiền hậu:

“Có chứ… nhưng ai cũng nghĩ nếu mình không làm thì bộ đội không đi được.”

Rồi bà nhìn đôi bàn tay đã nhăn nheo của mình thật lâu.

Đó là những bàn tay từng:

• Đào đất giữa bom rơi

“Những bàn tay vá đường” không chỉ là câu chuyện về những cô gái thanh niên xung phong…

Mà còn là câu chuyện về:

• Sự hy sinh thầm lặng