NHỮNG BÓNG HOA LỬA BÊN SUỐI ĐỚ

Tôi vẫn hay trở về bên suối Đớ mỗi khi chiều buông, ngồi trên tảng đá nghe tiếng nước reo mà lòng chợt dâng trào ký ức về những ngày tháng bom rơi đạn lạc, nơi tuổi trẻ chúng tôi đã biến dòng suối quê hương thành chứng nhân cho lòng yêu nước. Sinh năm 1940, ở chính Bản Đớ - Na Lay này, tôi lớn lên giữa những thửa ruộng bậc thang và dòng suối trong vắt, nghe tiếng gió rừng và tiếng gọi Tổ quốc từ những buổi họp bản. Năm 1966, khi giặc Mỹ đánh phá miền Bắc ngày càng ác liệt, tôi tình nguyện gia nhập Đại đội C177 Thanh niên xung phong ngay tại quê nhà. Lúc đó tôi đã ngoài hai mươi, thân hình còn khỏe mạnh, nhưng lòng đã nặng trĩu trách nhiệm với non sông và miền Nam ruột thịt.

Dòng suối Đớ mà chúng tôi yêu quý không chỉ là nguồn nước tưới ruộng, mà còn là con đường hậu phương nối bản làng với chiến trường lớn. Chúng tôi đào hầm trú ẩn dọc hai bên bờ suối, làm cầu tre qua suối, vận chuyển gạo, đạn dược bằng bè nan khi nước cạn, bằng vai gánh khi nước lớn. Bom Mỹ rơi xuống suối, nước bắn tung tóe, đất đá văng khắp nơi, nhưng chúng tôi vẫn lao vào, dùng tay không lấp hố bom, dùng dây thừng buộc bè để hàng hóa không bị cuốn trôi. Tôi nhớ rõ một đêm năm 1967, khi cả đội đang kéo bè gạo qua suối, máy bay Mỹ ập đến, bom nổ vang trời, nước suối sôi sục. Đồng đội ngã xuống giữa dòng, máu hòa vào nước suối Đớ, nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục, dùng thân mình che chắn cho nhau, hát khẽ bài “Quê hương là chùm khế ngọt” để át đi nỗi đau và giữ vững con đường.

Mùa lũ suối Đớ dâng cao, cuốn trôi cầu, nhấn chìm đường, chúng tôi lội nước ngập đến ngực, dùng dây thừng buộc nhau kéo gỗ, chèn đá để đường thông. Chất độc da cam rơi xuống, cá suối chết nổi trắng, nhiều anh em mắc bệnh nặng, sốt rét triền miên, da nổi mẩn đỏ, nhưng không ai than vãn. Chúng tôi chia nhau từng nắm xôi nếp nương, từng quả chuối rừng, động viên nhau: “Suối Đớ còn chảy, bản Đớ còn xanh, miền Nam còn chờ ta”. Những chuyến hàng chúng tôi vận chuyển qua suối đã góp phần nuôi dưỡng bộ đội, giúp hậu phương vững vàng trước bom đạn.

Đến năm 1969, khi tôi xuất ngũ, mang theo kỷ niệm chương và những vết sẹo chiến tranh, tôi trở về Bản Đớ, thấy suối vẫn reo, núi rừng vẫn xanh, nhưng biết bao đồng đội đã nằm lại dưới dòng suối chúng tôi từng vượt qua. Giờ đây, ở tuổi già, ngồi bên suối Đớ nghe tiếng nước vỗ, tôi kể lại cho con cháu nghe về những ngày ấy. Chúng tôi chỉ là những thanh niên vùng suối bình thường, nhưng đã dùng máu và mồ hôi để giữ gìn quê hương, để đền ơn Tổ quốc. Lực lượng Thanh niên xung phong – những bóng hoa lửa thầm lặng bên suối Đớ – mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Tôi mong các cháu sẽ giữ gìn hòa bình hôm nay, noi gương cha anh, để suối Đớ mãi trong, non sông mãi vững vàng, trường tồn.