NHỮNG BÔNG HOA NỞ GIỮA TRƯỜNG SƠN – HỒI ỨC MỘT THỜI HOA LỬA
NHỮNG BÔNG HOA NỞ GIỮA TRƯỜNG SƠN – HỒI ỨC MỘT THỜI HOA LỬA
NHỮNG BÔNG HOA NỞ GIỮA TRƯỜNG SƠN – HỒI ỨC MỘT THỜI HOA LỬA
Trong một buổi sinh hoạt truyền thống của tuổi trẻ, câu chuyện về những nữ thanh niên xung phong năm xưa lại được nhắc đến. Người kể chuyện hôm ấy là bà Nguyễn Thị Hòa, mái tóc đã bạc trắng nhưng giọng nói vẫn ấm và chậm rãi, như đang đưa mọi người trở lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt trên tuyến đường Trường Sơn.
Bà kể rằng năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám, khi mới mười chín tuổi, bà rời quê lúa Thái Bình, tình nguyện lên đường vào lực lượng thanh niên xung phong.
Ngày ấy, bà vẫn còn là cô gái trẻ với hai bím tóc sau lưng, đôi mắt trong veo của tuổi đôi mươi. Nhưng trong ánh nhìn ấy đã có sự cứng cỏi của một người quyết tâm đi đến tận cùng con đường mình đã chọn.
Đơn vị của bà được giao nhiệm vụ mở đường và tải đạn trên tuyến Trường Sơn – con đường huyết mạch nối hậu phương với tiền tuyến.
Những cung đường quanh co giữa đại ngàn không chỉ có dốc đá, suối sâu và rừng già hun hút, mà còn có bom đạn, chất độc hóa học và những cơn sốt rét rừng quật ngã biết bao người.
Cuộc sống của họ khi ấy gói gọn trong hai nhịp thời gian:
ban ngày ngụy trang – ban đêm hành quân.
Có những đêm, cả tiểu đội phải khiêng từng hòm đạn vượt qua con suối lạnh buốt dưới ánh trăng lờ mờ. Nước dâng ngang ngực, chân dẫm lên đá trơn trượt, còn trên đầu là tiếng máy bay địch gầm rú.
Có lần, trong lúc đang san lấp một hố bom để mở đường cho đoàn xe đi qua, Hòa cùng đồng đội bất ngờ gặp một trận bom tọa độ.
Đất đá từ trên cao đổ xuống như thác lũ.
Khi được đồng đội đào lên khỏi lớp đất đá, bà đã bất tỉnh nhiều giờ.
Đến khi tỉnh lại, câu hỏi đầu tiên bà thốt ra không phải là mình bị thương ở đâu, mà là:
“Đường… đã thông chưa?”
Chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ mà còn để lại những mất mát thầm lặng.
Người bạn thân nhất của bà – Thu, một cô gái nhỏ nhắn trong tiểu đội – đã hy sinh trong một trận bom ác liệt.
Trước khi lên đường làm nhiệm vụ hôm ấy, Thu từng nói với Hòa rằng mình vừa thêu xong một chiếc khăn tay để gửi về cho mẹ.
Chiếc khăn chưa kịp gửi đi.
Sau trận bom, Hòa nhặt được chiếc khăn ấy giữa đất đá. Trên góc khăn có thêu hai chữ nhỏ:
“Bình An.”
Bà giữ chiếc khăn ấy suốt những năm tháng sau này như một kỷ vật của tình đồng đội.
Năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm, đất nước thống nhất.
Hòa trở về quê nhà.
Nhưng chiến tranh vẫn còn ở lại trong cơ thể và ký ức của bà.
Những cơn đau âm ỉ trong người, những đêm mất ngủ khi ký ức Trường Sơn chợt ùa về.
Bà lập gia đình, nhưng nhiều năm không có con. Các bác sĩ nói rằng đó là di chứng chiến tranh.
Có những đêm bà ngồi lặng trước hiên nhà, nhìn hàng cau lay động trong gió, tự hỏi cuộc đời mình rồi sẽ trôi về đâu.
Nhưng rồi bà lại đứng dậy.
Bà xin tham gia Hội cựu thanh niên xung phong của xã, cùng mọi người vận động xây nhà tình nghĩa, giúp đỡ các gia đình chính sách và những đồng đội có hoàn cảnh khó khăn.
Thỉnh thoảng, bà được mời đến các trường học để kể chuyện về Trường Sơn.
Bà không kể nhiều về gian khổ.
Bà kể về tình đồng đội.
Bà nói với các em học sinh rằng:
“Chúng tôi không tiếc tuổi trẻ của mình. Chúng tôi chỉ tiếc những ước mơ còn dang dở của đồng đội đã nằm lại.”
Một lần sau buổi nói chuyện, một em học sinh mang đến tặng bà một bó hoa ban trắng.
Em nói rất hồn nhiên:
“Cháu nghe cô kể rừng Trường Sơn có nhiều hoa lắm. Cháu tặng cô hoa ban.”
Bà cầm bó hoa mà nước mắt lặng lẽ chảy.
Hoa ban nở vào cuối xuân, trắng trong và bền bỉ – giống như những người phụ nữ thanh niên xung phong năm xưa.
Thời gian trôi qua, tuổi già đến chậm nhưng chắc.
Tóc bà đã bạc trắng. Bước chân cũng chậm hơn.
Nhưng mỗi dịp kỷ niệm ngày truyền thống Thanh niên xung phong, bà vẫn mặc bộ áo xanh đã sờn vai, trên ngực gắn những chiếc huy hiệu của một thời tuổi trẻ.
Trước tượng đài liệt sĩ của xã, bà khẽ đặt chiếc khăn tay năm xưa lên bậc đá, rồi thì thầm như nói với người bạn đã khuất:
“Thu ơi… đất nước mình bình yên rồi.”
Chiều xuống, những bông hoa ban trắng trước sân nhà văn hóa nở lặng lẽ.
Lũ trẻ chạy đùa dưới tán cây, vô tư và bình yên.
Chúng không biết rằng sự bình yên ấy đã được đánh đổi bằng biết bao mùa xuân tuổi trẻ của những người đi trước.
Người ta vẫn nói rằng:
Có những bông hoa nở giữa bom đạn.
Và cũng có những bông hoa nở muộn sau chiến tranh.
Nhưng hương sắc của chúng
thì bền lâu với thời gian.
