Những bước chân không đứng trên tuyến đầu

Trong những bức ảnh về chiến tranh, người ta thường nhìn thấy những người cầm súng.

Ít ai để ý đến những người xuất hiện phía sau khung hình.

Họ gùi đạn.

Khiêng thương binh.

Vận chuyển lương thực.

Mở đường.

Liên lạc.

Đưa từng mệnh lệnh đến đúng nơi, đúng lúc.

Công việc của họ không làm nên những bức ảnh nổi tiếng, nhưng lại giữ cho cả một đơn vị có thể tiếp tục chiến đấu.

Ông Trương Văn Sần là một trong những con người như thế.

Năm 1972, khi vừa bước qua tuổi mười tám, ông rời quê hương Hà Quảng, Cao Bằng để nhập ngũ.

Một năm sau, trong lúc thực hiện nhiệm vụ phục vụ chiến đấu tại khu vực Chư Dệt - đường 19 - Khu 3, ông bị thương.

Những mảnh đạn còn nằm trong cơ thể là dấu tích của một nhiệm vụ mà nhiều người thường nghĩ là "ở phía sau".

Nhưng chiến tranh không có phía sau thật sự.

Người mang đạn đến chiến hào cũng đối diện với bom đạn.

Người đưa thương binh về tuyến sau cũng đi giữa hiểm nguy.

Người bảo đảm cho trận đánh diễn ra cũng có thể ngã xuống như bất kỳ chiến sĩ nào.

Bởi vậy, chiến thắng chưa bao giờ là kết quả của riêng những người trực tiếp nổ súng.

Chiến thắng là thành quả của cả một guồng máy mà mỗi con người đều là một mắt xích không thể thay thế.

Ngày hôm nay, khi nhìn lại hồ sơ của ông Trương Văn Sần, chúng ta không chỉ nhìn thấy những dòng ghi về thương tật hay ngày tháng.

Chúng ta nhìn thấy hình ảnh của một lớp thanh niên đã bước vào cuộc chiến với tinh thần sẵn sàng nhận bất cứ nhiệm vụ nào Tổ quốc giao phó.

Họ không chọn công việc dễ hay khó.

Không chọn vị trí được nhớ đến hay ít được nhắc tên.

Họ chỉ chọn hoàn thành nhiệm vụ.

Có lẽ đó chính là điều làm nên sức mạnh của một dân tộc trong những năm tháng gian lao nhất.

Không phải ai cũng đứng ở tuyến đầu.

Nhưng ai cũng góp một phần để tuyến đầu có thể tiến lên.