Những bước chân nối lại cơ sở trong đêm

Bác Trần Minh, tên thật là Trần Phú Thịnh, sinh năm 1927, mất năm 2015. Quê quán: thôn La Chữ, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa. Là một cán bộ lão thành cách mạng, trong thời kỳ kháng chiến và sau ngày đất nước giải phóng, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển quê hương Ninh Thuận.

Theo lời kể của cô Trần Thị Sơn - tức Mười Sơn, cháu ruột của bác Trần Minh và gọi bác bằng chú (Nguyên Tỉnh Ủy viên, Trưởng Ban VHXH Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Thuận, nhiệm kỳ 2004-2009), trong những năm hoạt động tại vùng đồng bào Chăm, mỗi cuộc gặp giữa cán bộ và cơ sở đều phải được tiến hành hết sức thận trọng.

Sau cuộc gặp với Phó Mú và vợ, người cán bộ tiếp tục duy trì các điểm liên lạc bí mật. Một địa điểm kín đáo được lựa chọn để khi hai bên có thể gặp nhau thì trao đổi công việc. Một hộp thư bí mật cũng được đặt để trong trường hợp không gặp được nhau, việc liên lạc vẫn có thể tiếp tục.

Những cuộc gặp như vậy không phải lúc nào cũng diễn ra thuận lợi.

Một lần khác, người cán bộ nhận được chỉ dẫn của người đồng đội có bí danh Thu Hồng và tìm đến điểm hẹn để liên lạc với cơ sở. Đêm ấy trời mưa lâm râm, đường đi thay đổi nhiều so với trước. Ông phải lần theo trí nhớ của hơn mười năm trước để tìm đường.

Khi đến gần điểm hẹn, từ một lùm dứa xuất hiện một người phụ nữ.

Chị cầm đèn, dùng tay che gió và nhìn về hướng những người hoạt động cách mạng.

Cuộc gặp diễn ra trong đêm tối, giữa những con đường làng và những lùm cây, nơi mỗi tiếng động đều có thể khiến người ta phải cảnh giác.

Đó là hình ảnh rất đặc trưng của công việc khôi phục cơ sở trong điều kiện bị kiểm soát: người cán bộ phải nhớ đường, phải chọn thời điểm, phải quan sát kỹ và phải giữ bí mật trong từng bước đi.

Từ những cuộc gặp như vậy, mạng lưới cơ sở từng bước được nối lại.

Nhưng để xây dựng được cơ sở không chỉ cần những điểm hẹn. Người cán bộ còn phải hiểu đời sống của nhân dân, biết ai là người có uy tín và ai có khả năng vận động bà con.

Sau cuộc trò chuyện với người phụ nữ Chăm, bác Trần Minh xác định rõ hơn những nhiệm vụ cần thực hiện trong thời gian tới: khôi phục cơ sở cách mạng, xây dựng lực lượng trong quần chúng, đào tạo những người trung kiên, phát triển cơ sở ở từng làng; đồng thời chú ý đến lực lượng thanh niên và những người có khả năng tham gia phong trào.

Những địa bàn như La Chữ, Mông Đức, Nhuận Đức, Hậu Sanh, Cà Thẻ, Vĩnh Thuận, Phú Vĩnh, Phú Quý được xác định là những nơi có thể từng bước khôi phục cơ sở. Từ những cơ sở ấy, phong trào có thể lan rộng.

Tuy nhiên, tất cả những công việc ấy đều phải được tiến hành hết sức thận trọng. Mọi cuộc gặp gỡ phải giữ bí mật. Mọi hoạt động phải được tính toán kỹ để tránh sự theo dõi của đối phương.

Những bước chân trong đêm vì thế không đơn thuần là những chuyến đi tìm người. Đó còn là quá trình tìm lại những mối liên hệ từng bị đứt đoạn, tìm những người có lòng tin, có uy tín và có khả năng kết nối với cộng đồng.

Từ một ánh đèn được che gió trong đêm mưa, từ một điểm hẹn giữa những lùm cây, từ một hộp thư bí mật hay một cuộc gặp được giữ kín, những mắt xích của cơ sở cách mạng từng bước được nối lại.

Công việc ấy cho thấy trong những giai đoạn khó khăn, phong trào không thể được xây dựng bằng sự nóng vội. Nó cần được bắt đầu từ nhân dân, từ những mối quan hệ cụ thể và từ sự hiểu biết về từng địa bàn, từng gia đình, từng người có khả năng tham gia phong trào.

Những cuộc gặp trong đêm vì thế trở thành một phần của hành trình khôi phục cơ sở. Trong bóng tối của sự kiểm soát, từng mối liên lạc được nối lại chính là cách để ngọn lửa cách mạng tiếp tục được giữ gìn.