Những câu chuyện chưa kể

Tìm về với những cựu TNXP các thời kỳ, có những câu chuyện không có trong sử sách, nhưng là những mảnh ghép chân thật nhất về một thế hệ TNXP kiên cường. Họ đã đi qua chiến tranh với đôi dép cao su mòn vẹt, nắm cơm độn trong tay, nhưng điều dễ nhận thấy nhất là trong tim họ luôn rực cháy lòng yêu nước, một lòng theo lý tưởng cách mạng.

Ông Nguyễn Biên Thùy, cựu TNXP chống Pháp, thị trấn Sơn Dương (Sơn Dương) vinh dự được trực tiếp tham gia mở tuyến đường Hòa Bình - Sơn La - Tuần Giáo, đảm bảo giao thông thông suốt để vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ. Năm nay đã 87 tuổi, tuổi đã cao, sức đã yếu, ông vẫn rưng rưng xúc động khi nhớ về một thời thanh niên hăng say, đầy nhiệt huyết.

Ông Thùy bảo: ngày ấy phương tiện, công cụ lao động để mở đường thô sơ lắm, chỉ là cuốc, xẻng, choòng, ky, xà beng, xe cút kít… Cuộc sống sinh hoạt kham khổ, ngủ ở lán trại đơn sơ giữa rừng, mưa dầm, cơm vắt, những cung đường ngày đêm bom dội. Đặc biệt, ngã ba Cò Nòi, huyện Mai Sơn (Sơn La) ngày ấy được mệnh danh là “yết hầu”, là “túi bom” trên tuyến lửa trong chiến dịch Điện Biên, mỗi mét đường của TNXP, dân công hỏa tuyến ngày ấy là mồ hôi, xương máu, là nước mắt của biết bao đồng đội. Tuổi 18, đôi mươi khi ấy, các đồng chí hầu như còn chưa được một lần nắm tay con gái và cũng không còn dịp được trở về, đã vĩnh viễn nằm lại với những con đường. Mắt nhòe nước, giọng ông Thùy nghẹn lại…

Năm xưa, con đường Hồ Chí Minh, đường Trường Sơn huyền thoại không chỉ khắc ghi dấu chân của bộ đội mà còn thấm đẫm mồ hôi, nước mắt của lực lượng TNXP. Họ không cầm súng, nhưng từng nhát cuốc, từng mét đường mở ra đều góp phần làm nên chiến thắng. Câu chuyện của Chủ tịch Hội cựu TNXP TP Tuyên Quang Phạm Thúy Mơ về đội nữ TNXP hiểm nguy không sợ, đạn bom không sờn lòng, nhưng đặc biệt sợ mùa mưa Trường Sơn, khi bà và đồng đội bị chấy rận, vắt rừng tổng tấn công “thêu hoa dệt gấm” lên những làn da trắng ngần, có những chi tiết thật dung dị, thật “đời”, mà vẫn có sức lay động lòng người.

Năm 1968, theo tiếng gọi của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, với khẩu hiệu “Đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ nhiệm vụ gì khi Tổ quốc cần”, bà Phạm Thúy Mơ viết đơn tình nguyện tham gia TNXP chống Mỹ cứu nước. Đội TNXP - N39 của bà ngày ấy làm nhiệm vụ bên tây Trường Sơn, địa phận Quảng Bình giáp Quảng Trị, làm nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường 20/7 và đường suối ngầm 3/2. Mùa mưa, suối ngầm ngập tràn nước lũ do mưa thượng nguồn đổ về. Không thể để xe chở hàng không qua được suối, tiếng còi trực ban vang lên, những cô gái mảnh mai ấy đã không mảy may nghĩ gì đến hiểm nguy của bản thân, cùng lao ra kéo dây cáp qua ngầm, cầm đèn pin ngâm mình trong cơn lũ dâng cao làm cọc tiêu cho những đoàn xe nối nhau ra tiền tuyến. Chủ tịch Hội cựu TNXP TP Tuyên Quang Phạm Thúy Mơ bảo: tuổi trẻ của chúng tôi đã sống, đã cống hiến cho cách mạng bằng những hành động lặng thầm như thế...