Những câu chuyện kể về Bác Hồ - Kỳ 3

Ẩn mình dưới những tán cây xanh trong khuôn viên Phủ Chủ tịch là ngôi nhà sàn mộc mạc – nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc trong nhiều năm. Bên cạnh ngôi nhà ấy là khu vườn xanh mướt và ao cá quen thuộc, những hình ảnh đã trở thành biểu tượng của lối sống giản dị, gần gũi với thiên nhiên của Người.

Ít ai biết rằng, từ những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, giữa muôn vàn gian khổ của cuộc kháng chiến, Bác vẫn luôn dành thời gian cùng cán bộ tăng gia sản xuất. Sau mỗi giờ làm việc, Người lại tự tay cuốc đất, trồng rau, chăm sóc từng luống cải, giàn bầu, giàn bí. Với Bác, lao động không chỉ góp phần cải thiện đời sống mà còn là cách giáo dục tinh thần tự lực, tiết kiệm và gắn bó với thiên nhiên.

Khi hòa bình lập lại, trở về Thủ đô Hà Nội, dù công việc quốc gia vô cùng bận rộn, Bác vẫn giữ nguyên thói quen ấy. Nhìn những khoảng đất hoang trong khuôn viên Phủ Chủ tịch, Người đề nghị các cán bộ cùng khai hoang, trồng rau và trồng hoa để vừa có thêm thực phẩm, vừa tạo cảnh quan xanh mát. Chỉ sau một thời gian ngắn, những bãi cỏ dại ngày nào đã được thay thế bằng những luống bắp cải, su hào xanh tốt cùng những khóm hoa rực rỡ sắc màu.

Không chỉ chăm lo khu vườn, Bác còn đặc biệt quan tâm đến chiếc ao cạn phía sau nhà sàn. Người gợi ý cải tạo ao để nuôi cá, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và tăng thêm thực phẩm cho tập thể. Hằng ngày, Bác thường ra động viên anh em làm việc, đôi khi còn ân cần mang từng điếu thuốc đến tận tay mọi người như một lời khích lệ chân tình.

Khi việc cải tạo hoàn thành, Bác cùng các cán bộ bàn bạc việc trồng cây quanh ao. Sau khi lắng nghe nhiều ý kiến, Người nhẹ nhàng đề xuất trồng hàng râm bụt bao quanh, còn bên lối lên xuống thì trồng những cây dừa để gợi nhớ hình ảnh miền Nam thân yêu đang ngày đêm mong chờ ngày thống nhất.

Theo thời gian, hàng dừa lớn dần, rặng râm bụt xanh tươi, đàn cá dưới ao ngày một đông. Chiều nào cũng vậy, sau giờ làm việc, Bác lại ra bên ao, khẽ vỗ tay gọi cá. Chỉ vài tiếng động quen thuộc, từng đàn cá đã nổi kín mặt nước tranh nhau đớp mồi. Mỗi dịp lễ, Tết, Bác đều nhắc đánh cá để cải thiện bữa ăn cho cán bộ, chiến sĩ, tuyệt đối không để lãng phí nguồn thực phẩm do chính mình gây dựng.

Đến hôm nay, khu vườn và ao cá bên nhà sàn vẫn được gìn giữ nguyên vẹn như một chứng tích sống động về phong cách sống thanh bạch, cần lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó không chỉ là một góc vườn bình yên giữa lòng Thủ đô, mà còn là bài học giản dị về lao động, tiết kiệm và tình yêu thiên nhiên mà Người để lại cho các thế hệ mai sau.

Đầu năm 1959, Xưởng May 10 vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm. Dù đã gần bảy mươi tuổi, Bác vẫn nhanh nhẹn đi qua từng phân xưởng, ân cần hỏi thăm đời sống và công việc của công nhân. Điều khiến mọi người xúc động nhất là bộ quần áo ka-ki bạc màu mà Người vẫn mặc sau nhiều năm kháng chiến.

Thấy chiếc áo đã cũ, tập thể cán bộ, công nhân Xưởng May 10 mong muốn được may tặng Bác một bộ quần áo mới. Với sự giúp đỡ kín đáo của đồng chí Vũ Kỳ – Thư ký riêng của Bác – những người thợ lành nghề đã bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ đặc biệt ấy.

Để Bác không nhận ra sự khác biệt, họ cẩn thận tìm loại vải có màu sắc gần giống nhất rồi giặt đi giặt lại hàng chục lần cho vải cũ tự nhiên. Từng đường kim, mũi chỉ đều được may theo đúng dáng áo cũ của Bác. Sau hơn một tháng làm việc tỉ mỉ, bộ quần áo hoàn thành và được gửi đến Phủ Chủ tịch.

Nhận món quà đầy nghĩa tình, Bác cảm ơn tấm lòng của những người thợ nhưng không giữ làm của riêng. Người quyết định dùng bộ quần áo ấy làm phần thưởng cho phong trào thi đua lao động, với mong muốn khích lệ tinh thần sản xuất của công nhân.

Mãi đến chuyến công tác nước ngoài, khi chiếc áo cũ bị đứt cúc và cán bộ phục vụ khéo léo thuyết phục, Bác mới đồng ý mặc bộ quần áo mới. Dù vậy, Người vẫn nhắc nhở mọi người phải biết quý trọng của cải, bởi nhân dân lúc ấy còn nhiều khó khăn.

Mười năm sau, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, chính những người thợ của Xưởng May 10 lại được giao nhiệm vụ thiêng liêng: may bộ quần áo cuối cùng để Người an nghỉ. Họ lặng lẽ làm việc suốt nhiều đêm trong nước mắt. Mỗi đường kim, mũi chỉ đều được thực hiện bằng tất cả lòng kính yêu đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.

Cuối tháng 3 năm 1959, trong chuyến thăm Quân chủng Hải quân và các đảo trên vùng biển Quảng Ninh – Hải Phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương lên tàu 524. Đối với cán bộ, chiến sĩ trên tàu, đó là niềm vinh dự không gì sánh được.

Sau chuyến thăm đảo Tuần Châu, tập thể cán bộ, chiến sĩ mạnh dạn ngỏ ý mời Bác ở lại dùng bữa cơm cùng đơn vị. Người vui vẻ nhận lời và hóm hỉnh nói: "Để Bác xem các chú nấu ăn có giỏi không."

Cả con tàu rộn ràng chuẩn bị. Người vo gạo, người nhặt rau, người nhóm bếp, ai cũng mong góp một phần nhỏ vào bữa cơm đặc biệt ấy. Thế nhưng, vì quá hồi hộp, nồi cơm bất ngờ bị khê.

Khi xuống bếp kiểm tra, Bác nhẹ nhàng phát hiện mùi cơm cháy rồi mỉm cười bảo: "Chú nấu cơm khê rồi!" Câu nói khiến mọi người vừa ngượng ngùng vừa lo lắng. Hiểu tâm trạng của cán bộ, chiến sĩ, Bác ân cần động viên: "Không sao, cơm hơi khê một chút cũng vẫn ăn được." Chỉ một lời nói giản dị ấy đã xua tan mọi bối rối, giúp bữa cơm trở lại không khí ấm áp.

Mâm cơm hôm ấy chỉ có vài món dân dã như gà luộc, miến xào và bát canh đơn sơ. Khi đồng chí phục vụ mang lên đĩa cá rô phi được địa phương biếu riêng, Bác lập tức gọi mang ra chia cho toàn đơn vị. Người vui vẻ nói: "Ở giữa biển thì Bác mời các chú ăn cá."

Trong suốt bữa ăn, Bác luôn quan tâm đến từng chiến sĩ. Người nhắc mọi người phải ăn hết phần cơm của mình, không để thừa thức ăn vì như vậy là lãng phí. Với Bác, tiết kiệm không phải là điều lớn lao mà bắt đầu từ chính những bữa cơm hằng ngày.

Đối với những người lính tàu 524, bữa cơm năm ấy không chỉ là một kỷ niệm đẹp mà còn là bài học sâu sắc về sự giản dị, tình yêu thương và đức tính tiết kiệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh – những giá trị vẫn còn nguyên ý nghĩa cho đến hôm nay.