NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Mẹ vẫn ngồi đó, giữa mùa yên bình

Chiều Hà Nội dịu nắng. Tôi gặp mẹ trong căn nhà nhỏ cuối con ngõ. Mẹ năm nay đã ngoài tám mươi. Mái tóc bạc như sương sớm. Đôi mắt đã mờ, nhưng khi nhắc đến những năm tháng cũ, ánh nhìn ấy lại sáng lên – như ngọn lửa chưa từng tắt.

Mẹ là Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng – danh hiệu được Nhà nước trao tặng cho những người mẹ có nhiều con, chồng hoặc bản thân hy sinh vì Tổ quốc. Nhưng với tôi, mẹ không chỉ là một danh hiệu. Mẹ là cả một thời “hoa lửa” của dân tộc.

Mẹ kể, năm 1968, khi chiến tranh còn ác liệt, mẹ tiễn hai người con trai lên đường nhập ngũ. Ngày đi, các anh chỉ kịp ôm mẹ thật chặt rồi nói:
“Con đi đánh giặc, mẹ ở nhà giữ sức khỏe.”

Mẹ cười khi nhắc lại câu nói ấy, nhưng bàn tay run run. “Lúc đó, mẹ biết có thể sẽ không còn gặp lại… nhưng nếu ai cũng sợ, thì đất nước này ai bảo vệ?”

Một người con của mẹ đã hy sinh trong chiến dịch lớn. Người còn lại mãi mãi nằm lại nơi chiến trường xa. Tin báo tử gửi về trong một buổi chiều mưa. Mẹ nói hôm ấy trời mưa rất to, nhưng mẹ không khóc thành tiếng. Mẹ chỉ lặng lẽ thắp hương, rồi tiếp tục sống.

“Tổ quốc cần, thì mẹ phải mạnh mẽ,” mẹ nói.

Ngồi trước bàn thờ có hai tấm bằng Tổ quốc ghi công, tôi chợt nhận ra: chiến tranh không chỉ là bom đạn ngoài mặt trận. Chiến tranh còn là những ngày chờ đợi, là những bữa cơm thiếu người, là khoảng trống không bao giờ lấp đầy trong lòng người mẹ.

Thế hệ chúng tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Chúng tôi quen với tiếng nhạc, ánh đèn, những giấc mơ du học, những kế hoạch tương lai. Nhưng phía sau sự bình yên ấy là máu, là nước mắt, là tuổi xuân gửi lại nơi chiến trường của bao người.

Mẹ bảo:
“Giờ đất nước đẹp rồi, các con phải sống cho xứng đáng.”

Câu nói ấy theo tôi suốt quãng đường về. Tôi nghĩ về trách nhiệm của người trẻ hôm nay. Chúng tôi không cầm súng, nhưng chúng tôi có thể cầm bút, cầm ước mơ, cầm trách nhiệm với xã hội.

“Thời hoa lửa” đã lùi xa, nhưng ngọn lửa yêu nước vẫn cháy trong từng câu chuyện của những nhân chứng lịch sử. Và khi chúng tôi lắng nghe, viết lại, kể lại bằng góc nhìn của mình, đó cũng là cách để ngọn lửa ấy tiếp tục được truyền đi.

Mẹ vẫn ngồi đó, giữa mùa yên bình.
Còn chúng tôi – những người trẻ – đang lớn lên từ chính những hy sinh thầm lặng ấy.