NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA 81 NGÀY ĐƯA ĐÒ TRÊN “DÒNG SÔNG MÁU”

NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA 81 NGÀY ĐƯA ĐÒ TRÊN “DÒNG SÔNG MÁU”

Có những dòng sông chảy qua năm tháng, mang theo phù sa và những câu chuyện bình dị của cuộc đời. Nhưng cũng có những dòng sông đã trở thành chứng nhân của lịch sử, nơi từng con sóng mang theo ký ức về một thời bom đạn và sự hy sinh của biết bao người con đất Việt.

Sông Thạch Hãn ở Quảng Trị là một dòng sông như thế.

Mùa hè năm 1972, khi cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị diễn ra vô cùng ác liệt, dòng Thạch Hãn trở thành tuyến đường quan trọng để bộ đội vượt sông, tiếp cận Thành cổ. Trong suốt 81 ngày đêm, từ ngày 28/6 đến ngày 16/9/1972, nơi đây đã chứng kiến những cuộc chiến đấu khốc liệt và sự hy sinh của hàng nghìn chiến sĩ.

Trong những ngày tháng ấy, có một cô gái mới 17 tuổi, tên là Nguyễn Thị Thu, tham gia lực lượng du kích địa phương. Khi tuổi đời còn rất trẻ, bà đã cùng bố chồng là ông Nguyễn Con dùng chiếc đò nhỏ của gia đình để đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn.

Khi ấy, bà Thu và ông Nguyễn Câu, con trai ông Nguyễn Con, cũng mới 17 tuổi. Hai người đã làm lễ dạm ngõ nhưng chưa kịp tổ chức đám cưới thì chiến tranh ập đến. Ông Câu lên đường chiến đấu, còn bà Thu ở lại cùng bố chồng tiếp tục công việc đưa bộ đội qua sông.

Ban ngày, máy bay địch liên tục quần thảo, bom đạn trút xuống dữ dội. Vì vậy, những chuyến đò thường được thực hiện vào ban đêm.

Trong bóng tối dày đặc, chiếc đò nhỏ lặng lẽ rời bến. Trên đò là những người lính còn rất trẻ, nhiều người chỉ mới 18, 19, 20 tuổi. Họ từ những giảng đường, những mái trường, từ những miền quê khác nhau đã tạm gác lại tuổi trẻ để khoác lên mình màu áo lính.

Mỗi chuyến đò chỉ có thể chở một số chiến sĩ. Có người phải tự bơi qua sông. Phía trên là bom đạn, phía dưới là dòng nước Thạch Hãn cuồn cuộn. Nhưng những người đưa đò vẫn không ngừng chèo.

Họ biết rằng phía bên kia dòng sông là đồng đội đang chờ.

Chiếc đò nhỏ của bà Thu và ông Nguyễn Con đã đưa hàng nghìn chiến sĩ vượt sông. Thế nhưng, trong ký ức của bà, đó cũng là những chuyến đò đầy đau thương.

Có những người lính lên đò với niềm tin sẽ trở về. Nhưng rồi họ đã mãi mãi nằm lại bên dòng Thạch Hãn.

Có người bị thương nặng. Khi được đưa đến bờ, họ không còn đủ sức để tiếp tục. Tiếng gọi mẹ, tiếng rên đau giữa màn đêm bom đạn trở thành những âm thanh ám ảnh người nữ du kích trẻ tuổi suốt nhiều năm sau đó.

Bà Thu từng nghẹn ngào nhớ lại rằng những người lính mình đưa qua sông phần lớn đều còn rất trẻ. Bà đưa họ đi, nhưng rất ít người có cơ hội trở lại.

Chiến tranh rồi cũng kết thúc. Nhưng những ký ức về 81 ngày đêm ấy không bao giờ biến mất.

Một điều kỳ diệu xảy ra nhiều năm sau.

Năm 2018, ông Phạm Hùng, một cựu chiến sĩ từng chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị, tình cờ xem một chương trình truyền hình nói về những người từng đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn. Ký ức về một người phụ nữ trẻ chèo đò năm xưa trở lại trong tâm trí ông.

Ông quyết định tìm kiếm người đã từng đưa mình và đồng đội vượt qua dòng sông năm ấy.

Sau 46 năm, người chiến sĩ năm xưa đã trở lại Quảng Trị.

Trước mắt bà Thu lúc này không còn là chàng trai trẻ tuổi năm nào mà là một người đàn ông tóc đã bạc. Cuộc gặp gỡ khiến cả hai xúc động. Bởi trong số những người từng đi qua dòng sông năm ấy, không phải ai cũng may mắn trở về.

Câu chuyện về chiếc đò năm xưa còn được lưu giữ trong một bức ảnh đặc biệt của nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính.

Bức ảnh mang tên “Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ”, được chụp năm 1972. Trong ảnh là ông Nguyễn Con đang lái đò, bên cạnh là nữ du kích Nguyễn Thị Thu cùng những người lính trên chiếc đò nhỏ. Đặc biệt, những người trong ảnh đều nở nụ cười.

Đó là một nụ cười giữa chiến tranh.

Một nụ cười của những con người đang đứng trước hiểm nguy nhưng vẫn giữ vững niềm tin.

Nhiều năm sau, nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính đã tìm được những nhân vật trong bức ảnh và trao lại cho gia đình ông Nguyễn Con tấm ảnh quý giá. Với gia đình, đó không chỉ là một bức ảnh mà còn là ký ức cuối cùng về người cha đã dành những năm tháng chiến tranh để giúp bộ đội vượt sông.

Sau khi 81 ngày đêm lịch sử kết thúc, ông Nguyễn Con trở lại cuộc sống bình dị của một người dân, tiếp tục công việc chèo đò, cào hến trên sông Thạch Hãn cho đến cuối đời.

Hòa bình lập lại, ông Nguyễn Câu và bà Nguyễn Thị Thu tổ chức đám cưới. Hai người cùng nhau xây dựng gia đình và có bốn người con.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Hai người trẻ tuổi năm nào giờ đã trở thành những người ông, người bà. Họ sống bình dị bên dòng Thạch Hãn – dòng sông từng chứng kiến tuổi trẻ, tình yêu, những chuyến đò và cả sự hy sinh của biết bao người.

Mỗi khi nhớ về những đồng đội đã nằm lại, bà Thu vẫn đến Thành cổ Quảng Trị thắp hương.

Bà không quên những người lính trẻ năm xưa.

Và có lẽ, dòng Thạch Hãn cũng không bao giờ quên họ.

LỜI NHẮN GỬI THẾ HỆ HÔM NAY

Câu chuyện về 81 ngày đưa đò trên dòng Thạch Hãn không chỉ kể về một cô gái 17 tuổi, một chiếc đò nhỏ hay những chuyến vượt sông trong bom đạn.

Đó là câu chuyện về lòng yêu nước, sự hy sinh và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với Tổ quốc.

Những người lính năm xưa đã gửi lại tuổi thanh xuân của mình nơi chiến trường để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình.

Những người như bà Nguyễn Thị Thu và ông Nguyễn Con tuy không trực tiếp cầm súng chiến đấu ở Thành cổ, nhưng bằng chiếc đò nhỏ và lòng dũng cảm, họ đã góp phần đưa những người lính đến với trận địa.

Họ đã sống một thời tuổi trẻ đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng đẹp đẽ – một thời hoa lửa.

Hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, được làm việc và được theo đuổi những ước mơ của mình. Vì vậy, điều thế hệ trẻ có thể làm để tri ân những người đã hy sinh chính là biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm, không ngừng học tập và cống hiến cho quê hương, đất nước.

Bởi phía sau mỗi ngày bình yên hôm nay là biết bao ngày tháng không bình yên của cha anh.

Và phía sau mỗi bước chân chúng ta đi hôm nay là dấu chân của những người đã đi trước.

Xin được cúi đầu tri ân những người đã nằm lại trên dòng Thạch Hãn.

Xin được ghi nhớ một thời hoa lửa.

Và xin được sống thật xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ cha anh.