những câu chuyện thời hoa lửa (82)

Chủ đề: NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Hai giờ sáng. Không gian đặc quánh lại trong sự tĩnh lặng của đêm đen, chỉ còn ánh sáng xanh từ màn hình laptop hắt lên những rãnh mệt mỏi trên gương mặt. Tôi xoa bóp thái dương, cố gắng gỡ rối mớ lý thuyết hóc búa của những bản mạch điện tử, những đồ thị tín hiệu viễn thông chằng chịt đang nhảy múa trước mắt. Giữa cái nhịp độ gấp gáp của một sinh viên kỹ thuật đang chạy đua với thời gian, văng vẳng từ cuối con ngõ nhỏ của xóm là tiếng chổi tre xào xạc quen thuộc. Đó là Mẹ – Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng duy nhất còn lại ở xóm tôi. Tiếng chổi quét lá đêm của Mẹ đều đặn, chậm rãi, như một chiếc công tắc vô hình đánh thức trong tôi dòng suy nghĩ về một mảng màu lịch sử mà người ta vẫn gọi bằng cái tên bi tráng: "Thời hoa lửa".

Là một người yêu nhiếp ảnh, tôi có thói quen nhìn thế giới qua lăng kính của những khung hình và các mảng màu. Dưới con mắt của một người trẻ sống trong kỷ nguyên số, "hoa lửa" đôi khi chỉ là những tia sáng hàn chói lòa trong xưởng thực hành, là vệt sáng của đèn phơi sáng nghệ thuật, hay những hiệu ứng kỹ xảo trên một phần mềm chỉnh sửa ảnh. Nhưng với Mẹ, "hoa lửa" là một miền ký ức đỏ quạch, tàn khốc và không bao giờ có thể dùng nút "undo" (hoàn tác) để quay lại. Nó là ánh chớp xé toạc bầu trời của những trận bom B52 cày xới dải đất miền Trung năm ấy, và là màu ố vàng cháy xém của những tờ giấy báo tử lách qua khe cửa, xé toạc tâm can người ở lại. Ba người con trai của Mẹ đã gác lại bút nghiên, xếp lại những giấc mơ thanh xuân dang dở để bước vào những mùa hoa lửa ấy, và vĩnh viễn hóa thân vào lòng đất mẹ.

Tôi thường tự hỏi, sức mạnh nào đã giữ cho bờ vai gầy guộc, mỏng manh như chiếc lá khô kia không gục ngã trước những biến cố mang tầm vóc của một bi kịch nhân loại? Lịch sử vĩ mô thường tạc tượng những vị anh hùng với dáng đứng hiên ngang ngoài tiền tuyến, tay giương cao súng giữa mịt mù khói đạn, nhưng dường như lại thiếu đi những bệ phóng để tôn vinh sự vĩ đại của sự nín lặng ở hậu phương. Mẹ không cầm súng, Mẹ không trực tiếp ra trận đánh địch. Chiến trường của Mẹ nằm ngay trong nếp nhà ngói cũ giữa xóm nghèo. Mẹ nhai trầu, vá áo và chờ đợi. Nỗi đau của Mẹ không nổ tung ầm ĩ như bom đạn, mà nó rỉ máu âm thầm, dai dẳng như một mạch ngầm u buồn chảy sâu dưới lòng đất quê hương. Những tấm huân chương kháng chiến, những Bằng Tổ quốc ghi công lấp lánh được đặt trang trọng trong chiếc tủ kính nhỏ ở phòng khách dường như quá chật chội, quá bé nhỏ để có thể chứa đựng hết chiều sâu của sự hy sinh không lời ấy.

Có những đêm mệt nhoài gục ngã trên bàn học, nghĩ về những chông chênh của điểm số giảng đường, hay khi phóng tầm mắt mơ mộng về một tương lai xa xôi – nơi tôi mang theo hoài bão tu nghiệp tại những viện nghiên cứu hàng đầu xứ Hàn, khao khát được làm việc tại các tập đoàn công nghệ đa quốc gia để rồi mang tri thức về kiến thiết đất nước sau tuổi ba mươi... tôi lại thấy sống mũi mình cay cay mỗi lần bước ngang qua cổng nhà Mẹ. Cùng là những thanh niên mười tám, đôi mươi, nhưng cái giá để đổi lấy thanh xuân giữa hai thời đại lại quá đỗi khác biệt. Cái đặc quyền được học tập, được sai lầm, được tự do vạch ra những lộ trình sự nghiệp rực rỡ mà thế hệ Z chúng tôi đang sở hữu hôm nay, thực chất đã được bảo chứng bằng tuổi trẻ và xương máu của các anh, bằng những đêm thức trắng cạn khô nước mắt của Mẹ. Tương lai tự do của thế hệ chúng tôi được xây đắp và nâng đỡ từ chính những khoảng trời vĩnh viễn dang dở của thế hệ đi trước.

Người trẻ chúng tôi hôm nay tiếp cận lịch sử không phải để gặm nhấm nỗi đau, không phải để bi lụy hóa quá khứ hay chìm đắm trong hận thù. Bằng lăng kính sáng tạo và ngôn ngữ của thời đại công nghệ, chúng tôi chọn cách "phục chế" lại những bức ảnh đen trắng của quá khứ bằng những gam màu của lòng biết ơn và sự thấu cảm. Chúng tôi hiểu rằng, cách tốt nhất để tri ân "thời hoa lửa" là biến những mất mát đau thương ấy thành động lực kiến thiết mãnh liệt ở hiện tại. Lịch sử không phải là những dòng chữ khô khan nằm chết lặng trong sách giáo khoa, cũng chẳng nằm trần trụi ngoài ngõ vắng. Lịch sử đang thở, đang nhịp bước trong từng nhịp đập của hiện tại, nhắc nhở mỗi cá nhân về nguồn cội và trách nhiệm của mình.

Khép lại bản vẽ mạch điện viễn thông trên màn hình, tôi bước ra ban công, lắng nghe tiếng chổi tre của Mẹ nhịp nhàng gom những chiếc lá rụng cuối mùa. Ngọn lửa tàn khốc của chiến tranh đã lùi xa vào dĩ vãng, nhưng ngọn lửa của khát vọng cống hiến và lòng tự tôn dân tộc thì vẫn luôn được truyền tay, cháy sáng qua từng thế hệ. Đứng trước Mẹ, đứng trước chứng nhân sống lặng thầm của một thời kỳ bi tráng, tôi tự nhủ với lòng mình: Mọi nỗ lực chinh phục đỉnh cao tri thức, mọi khát vọng đưa trí tuệ Việt Nam vươn ra biển lớn đều phải được cắm rễ thật sâu vào lòng đất mẹ ân tình. Sẽ sống, sẽ học tập, sẽ dùng nhãn quan nghệ thuật và tư duy logic của mình để cống hiến vươn xa, sao cho thật xứng đáng với nụ cười hiền hậu và đôi mắt nhăn nheo đã đong đầy bao bão giông lịch sử của Mẹ. Dưới bầu trời hòa bình trong vắt này, những đóa "hoa lửa" ngày xưa đã hóa thành những mầm xanh của sự sống vĩnh hằng.