Những câu chuyện thời hoa lửa: Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ - người mẹ vĩ đại- KHXH

Những câu chuyện thời hoa lửa: Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ - người mẹ vĩ đại

Khi chiến tranh tàn khốc qua đi, những vết thương trên đất nước rồi sẽ được hàn gắn, những con đường sẽ lại đông vui, những cánh đồng sẽ lại xanh tươi màu sự sống, trường học thôn xóm sẽ lại nhộn nhịp. Một cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc lại tái sinh nhưng trong niềm vui ngày chiến thắng có những nỗi đau vẫn còn dày vò mãi người ở lại, những nỗi đau không thể chữa lành. Có vô vàng giọt nước mắt đã rơi khi nhớ về những người anh hùng đã hi sinh thân mình cho mảnh đất quê hương, trong mảnh đất ấy có cả máu thịt của người ta thân yêu nhất, nhưng có một nỗi đau có lẽ còn xót xa, da diết hơn thế nữa đó là nỗi đau khi người mẹ mất đi đứa con mà mình thương yêu nhất, những đứa con thơ vừa tuổi xuân đã lên đường vì Tổ quốc. Giữa hàng triệu câu chuyện của thời hoa lửa, ta bắt gặp câu chuyện về cuộc đời Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, một cuộc đời cao cả nhưng cũng vô cùng đau sót khiến người nghe không khỏi xúc động, ngậm ngùi. Cuộc đời mẹ là bản trường ca của tình mẫu tử, của lòng yêu nước và của những hy sinh lớn lao đến mức khiến mỗi thế hệ hôm nay phải luôn ghi nhớ công ơn trong trái tim mình.

Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 là người được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Mẹ sinh tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng). Mẹ có chồng, 9 người con trai, một con rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ, là người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong cả hai cuộc chiến tranh chống Pháp chống Mỹ kéo dài gần 30 năm (từ năm 1948 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975). Mẹ trở thành bà mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu, được lấy làm nguyên mẫu xây dựng tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại tỉnh Quảng Nam trong dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Mẹ mất vào lúc 01 giờ 40 phút sáng ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Đà Nẵng, đại thọ 106 tuổi.

Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, gia đình mẹ Nguyễn Thị Thứ là một cơ sở cách mạng vững chắc giữa lòng quê hương Điện Thắng Trung. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, khó khăn mẹ cùng chồng và người con gái đầu vẫn kiên cường bám làng, bám đất, vừa lao động sản xuất, vừa âm thầm nuôi giấu cán bộ cách mạng. Khi đêm xuống, ngọn đèn nhỏ đặt bên bàn thờ lại được thắp sáng như một tín hiệu ám hiệu, báo cho cán bộ, du kích biết rằng nơi đây vẫn an toàn để trở về hoạt động.

Khu vườn rộng của mẹ không chỉ là nơi trồng trọt, chăn nuôi mà còn là pháo đài bí mật của cách mạng với năm căn hầm được ngụy trang khéo léo dưới những tán cây xanh và bãi cỏ. Đàn bò trong vườn vừa là kế sinh nhai của gia đình, vừa là lớp vỏ bọc che mắt quân thù. Những lúc yên ắng, mẹ và các con hé mở cửa hầm để những người đang ẩn náu bên dưới có thêm không khí. Mỗi khi có động, cả gia đình lại bình tĩnh giả vờ chăn bò, chăm vườn để sửa sang, che giấu dấu vết. Nhờ sự che chở ấy, hàng trăm cán bộ, bộ đội và du kích đã được bảo vệ an toàn qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.

Cuộc đời mẹ Thứ vốn đã nhiều nhọc nhằn. Mẹ tần tảo nuôi mười hai người con khôn lớn trong cảnh nghèo khó, thiếu thốn. Thế nhưng, khi Tổ quốc rơi vào mưa bom bão đạn, mẹ không giữ các con cho riêng mình mà động viên họ lên đường chiến đấu. Chín người con trai của mẹ lần lượt ngã xuống vì độc lập dân tộc. Người con gái duy nhất là bà Lê Thị Trị cũng trở thành Bà mẹ Việt Nam anh hùng khi chồng và hai người con gái hy sinh trong kháng chiến. Tổng cộng, gia đình mẹ có mười hai liệt sĩ – một con số khiến bất kỳ ai nghe đến cũng không khỏi nghẹn ngào.

Cụ thể ngày 18-6-1948, anh Lê Tự Xuyến - chiến sĩ giao liên bị Pháp bắn tại đầu làng. Nửa tháng sau, ngày 5-10-1948, con trai Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi làm nhiệm vụ tải thương. 10 ngày sau, con trai Lê Tự Hàn Em ngã xuống trong trận chống càn. Con trai Lê Tự Lem tròn 20 tuổi hy sinh trong lúc chiến đấu ở huyện nhà vào tháng 4-1954. Trong vòng 6 năm, mẹ Thứ mất 5 người con, đau thương dồn dập nhưng cứ khi con trưởng thành, mẹ lại động viên, tiễn con ra chiến trường. Tháng 9-1966, con trai Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, anh Lê Tự Mười và anh Lê Tự Trịnh hy sinh. Năm 1974, anh Lê Tự Thịnh - Ðại đội trưởng bộ đội ở huyện Duy Xuyên hy sinh trong lần chỉ huy đơn vị đánh đồn giặc. Đau đớn nhất có lẽ là người con trai cả Lê Tự Chuyển - chiến sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh vào 9 giờ ngày 30-4-1975 ngay trên cầu Rạch Chiếc ở cửa ngõ vào Sài Gòn, chỉ trước vài giờ đất nước thống nhất và chỉ còn vài giờ nữa là mẹ con anh có thể đoàn tụ và cùng nhau ăn mừng chiến thắng của đất nước. Vài câu thơ của Chế Lan Viên đã thể hiện được sự mất mát, đau thương và vô cùng tiếc nuối của mẹ con mẹ Thứ.

“Cờ đỏ về đây... địch khiếp hồn

Mắt già riêng mẹ chói màu son

Tưởng trong giây phút liền Nam Bắc

Trong ánh sao vàng mẹ gặp con”

(Cờ đỏ mọc trên quê mẹ, Chế Lan Viên)

Con rể của mẹ là Ngô Tường (chồng của mẹ VNAH Lê Thị Trị) tham cách mạng từ thời chống Pháp, bị giặc Mỹ bắt năm 1956, bị tra tấn cho đến lúc tử vong, được công nhận là liệt sĩ. Mẹ Thứ còn 2 cháu ngoại (con gái của mẹ Trị) là Ngô Thị Điểu bị giặc Mỹ bắt tra hỏi, hy sinh tháng 8-1970 và Ngô Thị Cúc hy sinh trong lần công tác vào vùng địch hậu năm 1973. Năm 80 tuổi, mẹ Thứ mù đôi mắt, sống với con gái ở quê nhà sau đó chuyển ra Đà Nẵng sống cùng con út Lê Tự Tân cho đến khi mất.

Chín lần tiễn con đi rồi lại chín lần nhận giấy báo tử của những đứa con của mẹ. “Mỗi lần nghe tin một đứa con hi sinh, mẹ cắn răng khóc thầm,..."

“Mẹ thẫn thờ lặng im hoặc quanh quẩn trong vườn nhà nhặt cái này hoặc lượm cái kia cho người mê sảng. Nhưng thời gian dần nguôi ngoai mẹ tiếp tục cho các anh khác lên đường”. (Lê Thị Trị - con gái mẹ Thứ). Một người mẹ mất đi một người con đã là nỗi đau không thể diễn tả nhưng mẹ Thứ đã phải mạnh mẽ đến nhường nào khi lần lượt chín người con của mẹ hy sinh. Mẹ Thứ thương con nhưng mẹ cũng thương đất nước, mẹ giữ con lại thì ai giữ nước nhà. Hình ảnh người mẹ già bên mâm cơm với chín cái chén và chín đôi đũa càng nhìn càng thấy xót xa.

Khi được biết đến và tìm hiểu về câu chuyện cuộc đời vĩ đại của mẹ Thứ nói riêng và những câu chuyện đau lòng khác trong thời hoa lửa nói chung có lẽ trong mỗi chúng ta đều khơi gợi lên một cảm xúc khó tả, ta ngưỡng mộ những tấm gương sáng, ngưỡng mộ sự hi sinh cao đẹp của những người anh hùng cầm súng ra chiến trường và của cả những người mẹ tuy không trực tiếp chiến đấu nhưng sự hi sinh của họ không thể không kể đến, những vết thương có thể được chữa lành nhưng làm sao để chữa lành vết thương lòng của những người ở lại, họ day dứt, xót xa cho người thân của mình những người đã hoà vào đất, vào nước, vào ngày khải hoàn của dân tộc. Chính sự hy sinh thầm lặng của các mẹ đã tiếp thêm sức mạnh cho những người con cầm súng bảo vệ độc lập, tự do. Mỗi người thân ngã xuống là một vết thương trong lòng mẹ, nhưng từ những mất mát ấy đã tỏa sáng vẻ đẹp của lòng yêu nước và tinh thần dân tộc. Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là bài học quý giá cho thế hệ trẻ hôm nay, người được sống trong tự do, độc lập. Đó là bài học về lòng biết ơn, về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước và về sự cống hiến cho những điều lớn lao hơn bản thân mình. Dù thời kỳ tàn khốc ấy đã tồn tại lại trong những trang sử, nhưng hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ và câu chuyện về cuộc đời của mẹ vẫn sống mãi trong trái tim của hàng triệu người dân Việt Nam. Cuộc đời mẹ là bản hùng ca thấm đẫm nước mắt nhưng cũng rực sáng lòng yêu nước và đức hy sinh cao cả. Mẹ đã chấp nhận nỗi đau mà có lẽ không một người mẹ nào mong muốn phải trải qua. Thế nhưng, vượt lên trên mất mát riêng tư, mẹ vẫn giữ trọn niềm tin vào độc lập dân tộc và tương lai của đất nước. Sự hy sinh của mẹ không chỉ được đo bằng số người thân đã ngã xuống, mà còn được khắc ghi bởi tấm lòng son sắt dành cho Tổ quốc. Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã trở thành biểu tượng bất tử của tình mẫu tử thiêng liêng, của lòng yêu nước nồng nàn và của ý chí kiên cường không gì khuất phục được. Mẹ là hiện thân cho người phụ nữ Việt Nam, những người phụ nữ giàu lòng nhân ái, đức hy sinh và tinh thần yêu nước sâu sắc; những người đã âm thầm gánh vác hậu phương, nuôi dưỡng, chở che và tiếp thêm sức mạnh cho tiền tuyến trong những năm tháng chiến tranh gian khổ. Họ có thể nhỏ bé, bình dị trong cuộc sống đời thường, nhưng lại mang trong mình một nghị lực phi thường và một trái tim bao dung,rộng lớn. Từ hình ảnh mẹ Thứ, chúng ta càng thêm trân trọng những người phụ nữ Việt Nam – những bông hoa tươi đẹp nhất của dân tộc, những người đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng bằng sự hy sinh thầm lặng mà vô cùng vĩ đại. Chính họ đã làm nên sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam và để lại cho các thế hệ hôm nay những giá trị cao đẹp về lòng yêu nước, sự cống hiến và tình yêu thương con người.