Những câu chuyện thời hoa lửa – Người giữ lửa giữa đại ngàn
Tôi gặp bác Nguyễn Thị Hòa vào một buổi chiều tháng Bảy, khi nghĩa trang liệt sĩ phủ đầy hoa trắng. Bác là cựu thanh niên xung phong từng làm nhiệm vụ trên tuyến Đường mòn Hồ Chí Minh băng qua dãy Trường Sơn. Ở tuổi ngoài bảy mươi, dáng người bác nhỏ bé, đôi tay gầy guộc, nhưng trong ánh mắt vẫn lấp lánh một ngọn lửa không bao giờ tắt
Bác kể, năm 1969, khi vừa rời ghế nhà trường, bác viết đơn xung phong ra trận. Không phải vì những lời hô hào lớn lao, mà vì một suy nghĩ rất giản dị: “Nếu ai cũng sợ, thì ai sẽ đi?”. Công việc của bác không cầm súng trực tiếp chiến đấu, mà là tải đạn, gùi gạo, san lấp hố bom và dẫn đường cho xe vượt trọng điểm. Giữa đại ngàn, tiếng máy bay gầm rú trở thành âm thanh quen thuộc. Ban ngày ẩn mình dưới tán rừng, ban đêm họ lặng lẽ làm việc dưới ánh đèn dầu nhỏ như hạt đỗ.
Có lần, sau một trận bom dữ dội, con đường bị cày xới tan hoang. Đội của bác nhận lệnh phải thông đường trước bình minh. Mưa rừng xối xả, đất đá nhão nhoẹt, bàn tay ai cũng rớm máu vì cuốc xẻng. Một người bạn thân của bác đã ngã xuống ngay bên miệng hố bom khi còn chưa kịp tròn hai mươi tuổi. “Chúng tôi không có thời gian khóc,” bác nói, giọng trầm xuống. “Chỉ kịp đặt bạn nằm lại bên rừng, rồi tiếp tục làm đường.” Câu nói ấy khiến tôi lặng người. Hóa ra trong chiến tranh, nỗi đau cũng phải gác lại phía sau nhiệm vụ.
Năm 1972, trong một lần mở đường ở trọng điểm, bác bị sức ép bom vùi lấp. Đồng đội đào bới suốt nhiều giờ mới cứu được. Tỉnh dậy giữa trạm quân y dã chiến, điều đầu tiên bác hỏi không phải là vết thương của mình, mà là: “Đường đã thông chưa?”. Với bác và thế hệ của bác, con đường ấy không chỉ là tuyến vận tải; đó là mạch máu nối hậu phương với tiền tuyến, là hy vọng của cả dân tộc.
Sau ngày đất nước thống nhất, bác trở về quê hương với di chứng bệnh tật kéo dài. Cuộc sống thời bình không ít khó khăn, nhưng bác chưa từng cho phép mình gục ngã. Bác tham gia công tác địa phương, kể chuyện truyền thống cho học sinh, chăm sóc gia đình liệt sĩ trong xã. Mỗi dịp tháng Bảy, bác lại lặng lẽ thắp hương cho những đồng đội nằm lại giữa rừng sâu.
Ngồi trước bác, tôi hiểu “thời hoa lửa” không chỉ là những năm tháng bom rơi đạn nổ. Đó là thời tuổi trẻ dám cháy hết mình cho lý tưởng. Những con người như bác Hòa đã gửi lại thanh xuân nơi đại ngàn để chúng tôi có được bầu trời bình yên hôm nay. Là thế hệ sinh ra trong hòa bình, chúng tôi không thể cảm nhận trọn vẹn khốc liệt năm xưa, nhưng có thể chọn cách sống xứng đáng: sống trách nhiệm, biết ơn và không quên quá khứ.
Bởi ngọn lửa năm ấy, dù đã lùi xa, vẫn đang âm thầm soi sáng bước chân chúng tôi trên hành trình hôm nay.
