Những chiến công và tinh thần bất khuất của các anh hùng " Tứ Kiệt"

NHỮNG CHIẾN CÔNG VÀ TINH THẦN BẤT KHUẤT CỦA “TỨ KIỆT”

Chiến công hiển hách nhất của nghĩa quân Tứ Kiệt là trận tấn công thành Mỹ Tho và trận tấn công đồn Cai Lậy. Để chuẩn bị tấn công thành Mỹ Tho (thuộc địa phận xã Điều Hòa xưa), nghĩa quân Tứ Kiệt cải trang thành những người đi làm mướn, len lỏi vào nội thành dò xét quy luật sinh hoạt và các vị trí quan trọng của địch. Lúc 3 giờ ngày 1-5-1868, lợi dụng đêm tối, quân Pháp đang ngủ say, nghĩa binh leo tường vào giết tên trưởng kho, rồi đốt cháy kho lương thực của Pháp, tạo tiếng vang lớn, khiến quân Pháp rất lo sợ.

Quân Tứ Kiệt ngày một đông, địa bàn làm chủ ngày một rộng. Tướng giặc là Chier ra Quyết định trao giải thưởng cho ai bắt nộp 11 lãnh tụ người Việt đang lãnh đạo nghĩa quân đánh Pháp, trong đó trao 1.000 quan cho ai bắt được “Ngươn Soái Thận”, nhưng âm mưu này đã hoàn toàn thất bại, do được nhân dân huyện Cai Lậy đã đùm bọc, che chở an toàn cho Tứ Kiệt.

Đêm 24 rạng 25-12-1870, nhân lúc phần lớn lính Pháp kéo về Mỹ Tho mừng lễ Noel, chỉ để lại 25 tên lính mã tà, nghĩa quân Tứ Kiệt bất ngờ tấn công đồn Cai Lậy, bắt và giết tên Việt gian Bếp Hữu, đốt rụi trại lính, rồi rút về căn cứ an toàn. Bị tổn thất nặng nề, thực dân Pháp huy động hơn 1.200 quân, gom từ các vùng lân cận: Tân An, Mỹ Tho, Gò Công và Vĩnh Long, quyết đàn áp dân chúng và triệt hạ các căn cứ của nghĩa quân.

Vốn rất tàn bạo, gian xảo và có nhiều kinh nghiệm trong việc đàn áp các cuộc khởi nghĩa, lại có đầy đủ quyền hành và binh lực trong tay, tên Trần Bá Lộc tổ chức nhiều cuộc càn quét quy mô lớn để tìm bắt Bốn ông và tiêu diệt nghĩa quân. Lực lượng nghĩa quân đã chống trả quyết liệt, nhưng do sự chênh lệch quá lớn về lực lượng, nghĩa quân buộc phải tan rã và cả Bốn ông đều sa vào tay giặc.

Biết Bốn ông đều là những bậc nghĩa khí, có ảnh hưởng sâu đậm trong nhân dân, tên Trần Bá Lộc ra sức mua chuộc, dụ dỗ, hứa hẹn sẽ tha mạng và phong chức tước cho các ông nếu các ông chịu quy thuận. Thế nhưng, với tinh thần trung kiên, Bốn ông đã lớn tiếng lên án tội ác của tên Lộc và bọn giặc Pháp, kiên quyết không đầu hàng kẻ xâm lăng.

Dụ dỗ Bốn ông suốt 45 ngày không thành, ngày 14-2-1871 (nhằm ngày 25 tháng Chạp năm Canh Ngọ) giặc Pháp đem Bốn ông xử chém tại pháp trường, cạnh bờ sông Ba Rài (nay là chợ Cá). Chúng bắt hàng ngàn người dân đến xem. Để uy hiếp tinh thần người dân, chúng chặt đầu Bốn ông bêu suốt 7 ngày tại 3 điểm đông người qua lại, sau đó chúng vùi đầu Bốn ông xuống mé ruộng, nay gần lăng Tứ Kiệt. Còn thân của Bốn ông được thân nhân đem về gắn thêm đầu bằng đất sét và chôn tại quê nhà.

Cảm phục cuộc đời và tấm gương chiến đấu oanh liệt, bất khuất của Bốn ông, nhân dân huyện Cai Lậy đã bí mật mang chôn thủ cấp của Bốn ông và đắp mộ, hương khói trang nghiêm; đồng thời, góp tiền xây dựng miếu thờ Bốn ông. Năm 1967, nhân dân huyện Cai Lậy tiến hành trùng tu ngôi miếu và mộ của Bốn ông. Năm 1999, tỉnh cho xây mới toàn bộ Lăng Tứ Kiệt, mái ngói, các long trụ đắp nổi bằng xi măng, phía sau là nhà mộ, phía trước có cổng mái ngói khá lớn, có đôi câu đối từng có trước đây:

“Tứ vị anh hùng vị quốc hy sinh vĩnh niệm
Kiệt nhân nghĩa cử tinh thần bất khuất lưu tồn”.