Những chiến dịch lịch sử trong mùa Xuân Đại thắng 1975
Những chiến dịch trong đại thắng mùa Xuân 1975
Mùa Xuân năm 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một bản hùng ca bất diệt, kết thúc ba mươi năm chiến đấu trường kỳ gian khổ, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và thống nhất đất nước. Trong những ngày tháng lịch sử ấy, với ý chí “không có gì quý hơn độc lập, tự do”, toàn dân tộc ta đã vùng lên như thác lũ. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, quân dân ta đã làm nên chiến thắng vang dội mang tên Chiến dịch Xuân 1975. Từ những đòn tiến công chiến lược ở Tây Nguyên, Huế, Đà Nẵng cho đến trận quyết định cuối cùng tại Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh), mỗi chiến dịch đều ghi dấu một mốc son chói lọi, hun đúc tinh thần quật cường và khát vọng thống nhất non sông của hàng triệu con tim Việt Nam yêu nước.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các đồng chí trong Quân ủy Trung ương duyệt phương án tác chiến Chiến dịch Hồ Chí Minh (Hà Nội, 4/1975). Ảnh Tư liệu của TTXVN.Chiến dịch Tây Nguyên - Đòn đột phá chiến lượcBước vào đầu năm 1975, so sánh lực lượng giữa ta và địch đã có sự thay đổi cơ bản. Sau Hiệp định Paris 1973, Mỹ buộc phải rút quân về nước, ngụy quyền Sài Gòn dù được Mỹ viện trợ ồ ạt vẫn rơi vào thế phòng ngự bị động, tinh thần binh sĩ sa sút. Bộ Chính trị Trung ương Đảng xác định Tây Nguyên, vùng chiến lược trọng yếu, là nơi mở màn chiến dịch quyết định.Ngày 04/3/1975, chiến dịch Tây Nguyên nổ súng mở màn. Sau một số trận đánh tạo thế và nghi binh chiến dịch, ngày 10 và 11/03, quân ta tiến công bằng sức mạnh hiệp đồng binh chủng giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột. Đây là trận then chốt quyết định của chiến dịch, một trận “điểm đúng huyệt”, làm rối loạn sự chỉ đạo chiến lược và đảo lộn thế phòng thủ của địch ở Tây Nguyên, mở đầu cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.Từ ngày 14 đến 18/3, quân ta đánh trận then chốt thứ hai, đập tan cuộc phản kích của Quân đoàn 2 ngụy, tạo thế chia cắt địch về chiến lược, đẩy quân địch ở Tây Nguyên vào thế tan vỡ. Từ ngày 17 đến 24/3, quân ta đánh trận then chốt thứ ba, truy kích tiêu diệt tập đoàn quân địch rút chạy trên Đường số 7; giải phóng Kom Tum, Gia Lai và toàn bộ Tây Nguyên. Từ đầu tháng 4/1975, ta tiếp tục phát triển xuống duyên hải Trung Bộ, diệt Lữ đoàn dù 3, Trung đoàn bộ binh 40, Liên đoàn biệt động quân 24, giải phóng các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa.Đến ngày 24/3/1975, chiến dịch Tây Nguyên kết thúc thắng lợi. Với đòn đánh táo bạo, bất ngờ và áp đảo, chỉ sau hai ngày chiến đấu, ta hoàn toàn làm chủ thị xã Buôn Ma Thuột. Trước sức ép quân sự liên hoàn, địch hoang mang tháo chạy, dẫn tới sự tan rã của toàn bộ hệ thống phòng thủ Tây Nguyên.
Bộ đội ta đánh chiếm sân bay Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên - Mở đầu cho cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Chiến thắng Tây Nguyên đã mở ra thời cơ chiến lược cho toàn miền Nam. Lần đầu tiên, ta giành thắng lợi lớn trên chiến trường trọng yếu, đẩy kẻ thù vào thế suy sụp nghiêm trọng, báo hiệu sự sụp đổ không thể tránh khỏi của chế độ Sài Gòn. Chiến dịch Tây Nguyên thật sự là đòn đột phá chiến lược mở đầu cho thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 vĩ đại.Chiến dịch Huế - Đà Nẵng - Đòn quyết định giải phóng miền NamSau thất bại ở Tây Nguyên, quân ngụy mất tinh thần trầm trọng, đồng loạt rút lui hỗn loạn ở các tỉnh miền Trung. Bộ Chính trị chỉ đạo chuyển phương án "giải phóng miền Nam trong hai năm" thành "giải phóng miền Nam trong năm 1975". Chiến dịch Huế - Đà Nẵng trở thành bước tiếp theo nhằm mở rộng vùng giải phóng, tiêu diệt thêm lực lượng chủ lực của địch.Ngày 21/3/1975, trên chiến trường Trị-Thiên và Nam-Ngãi, quân ta bắt đầu nổ súng tấn công, thực hiện chia cắt Huế với Đà Nẵng, cắt đứt đường số 1, chặn đánh địch ở cửa biển Thuận An và Tư Hiền. Thành phố Huế hoàn toàn bị bao vây, cô lập. Ngày 22/3/1975, Bộ Tư lệnh tiền phương Quân đoàn 1 ngụy bỏ chạy về Đà Nẵng bằng đường không. Mất chỉ huy và trước áp lực tiến công của ta, quân địch ở Huế bắt đầu rối loạn. Lực lượng địch tuy đông nhưng không còn ý chí chiến đấu, chỉ lo rút chạy. Đêm 24/3/1975, từ các hướng, những đơn vị binh chủng hợp thành của ta bắt đầu tiến vào thành phố. Được nhân dân và lực lượng biệt động thành hỗ trợ, quân ta đã đánh thẳng vào trung tâm thành phố Huế, tiêu diệt Sở chỉ huy Quân đoàn 1 ngụy tại Mang Cá, chiếm cửa Ngọ Môn, Tòa thị chính, Ty cảnh sát... và cắm lá cờ chiến thắng lên đỉnh Phú Văn Lâu. Sau những trận đánh dữ dội và hiệu quả, ngày 26/3, Huế hoàn toàn giải phóng.
Các lực lượng vũ trang giải phóng tiến vào cửa Ngọ Môn (Huế) sáng 26/3/1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Ngay sau đó, quân ta tiến về Đà Nẵng. Từ ngày 26 - 28/3, ta đánh chiếm các vị trí vòng ngoài, triển khai lực lượng áp sát Đà Nẵng. Đến 20 giờ ngày 28/3, ta hoàn toàn làm chủ khu vực đèo Phước Tượng, Ga Thừa Lưu và Đồn Thổ Sơn, đèo Phú Gia, tạo bàn đạp đánh lên đèo Hải Vân. Hướng Nam, Sư đoàn 2 của Quân khu 5 đánh chiếm Thăng Bình, Duy Xuyên và Nam Phước... Các hướng khác cùng đưa được lực lượng vào vị trí xuất phát tiến công, áp sát Đà Nẵng. 12 giờ ngày 29/3, Trung đoàn 1 chiếm Sở Chỉ huy Quân khu 1 - Quân đoàn 1 (Quân đội Sài Gòn) và sân bay Đà Nẵng; Trung đoàn 97 của Quân khu 5 đánh chiếm Hội An lúc 8 giờ ngày 29/3, sau đó đánh địch ở An Đông, Mỹ Khê và phát triển về Sơn Trà. Hướng Bắc, Sư đoàn 325 đánh địch ở đèo Hải Vân, chiếm kho xăng Liên Chiểu và tiến vào trung tâm thành phố lúc 12 giờ. Hướng Tây Bắc, Trung đoàn 9 (Sư đoàn 304) đánh Sở Chỉ huy Sư đoàn 3 của địch ở Phước Tượng, sau đó phát triển đánh chiếm Tòa thị chính. Hướng Tây Nam, Trung đoàn 24 đánh chiếm các điểm cao 1005, 1078, 918 ở núi Đồng Lâm; Trung đoàn 66 đánh Phú Hưng, Ái Nghĩa và căn cứ Hòa Cầm, sân bay Đà Nẵng. 15 giờ ngày 29/3, thành phố Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng chỉ sau ba ngày tiến công thần tốc.Chiến dịch tiến công giải phóng Trị - Thiên - Huế và Đà Nẵng là một thắng lợi to lớn có ý nghĩa chiến lược và chính trị rất quan trọng. Đây là chiến dịch tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn, diễn ra trong thời gian ngắn, công tác chuẩn bị gấp. Chỉ trong một thời gian ngắn, quân dân ta đã đập tan hệ thống căn cứ quân sự to lớn gồm nhiều đơn vị sừng sỏ, có một phần lực lượng tổng dự bị chiến lược, cùng các loại vũ khí trang bị hiện đại của địch, gây cho địch tổn thất lớn về vật chất, kỹ thuật, tan rã lớn về tổ chức, bế tắc về chiến thuật, chiến lược.Thắng lợi này là một đòn phủ đầu giáng vào kế hoạch phòng thủ co cụm chiến lược mới của địch ở vùng đồng bằng ven biển miền Trung. Giải phóng Huế ta đã đập tan một trong những trung tâm phòng ngự cố thủ, án ngữ ở phía Bắc hệ thống bố trí chiến lược quân sự mới của địch, che chở bảo vệ cho trung tâm phòng ngự Quảng Nam - Đà Nẵng. Đà Nẵng giải phóng, chính quyền Sài Gòn đã mất đi “chiến địa cuối cùng”, tạo ra thế trận thuận lợi để ta tiến công vào Sài Gòn - trung tâm đầu não cuối cùng của chế độ ngụy quyền.Chiến dịch Hồ Chí Minh - Đỉnh cao của cuộc tổng tiến côngSau những thắng lợi liên tiếp ở Tây Nguyên và miền Trung, cánh cửa tiến về Sài Gòn rộng mở. Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch cuối cùng, chiến dịch Hồ Chí Minh, với mục tiêu "thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng" nhằm đánh thẳng vào sào huyệt của địch, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta.Đúng 17 giờ ngày 26/4/1975, quân ta nổ súng bắt đầu tiến công lớn vào Sài Gòn, mở màn Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Từ 5 hướng Tây-Bắc, Đông-Bắc, Đông, Đông-Nam, Tây và Tây-Nam, các binh đoàn thọc sâu có xe tăng dẫn đầu, đập tan các khu vực phòng thủ vòng ngoài của địch, tiếp cận Sài Gòn. Địch bị rối loạn hoàn toàn về chiến lược. Từ chiều 28/4, các cánh quân ngụy không còn nhận được lệnh từ Tổng hành dinh và các tướng chỉ huy nữa vì họ đã tháo chạy ra nước ngoài. Đêm 28/4/1975, Bộ Tư lệnh chiến dịch ra lệnh cho các cánh quân của ta ở 5 hướng tiến công đồng loạt vào Sài Gòn, đồng thời chỉ thị cho các Quân khu 8 và 9 ở đồng bằng Nam Bộ phối hợp tiến công giải phóng đồng bằng Nam Bộ. 5 giờ sáng ngày 29/4/1975, các cánh quân của ta cùng đánh vào các căn cứ phòng ngự của địch để tiến vào nội thành Sài Gòn. Tất cả các đơn vị bừng bừng khí thế tiến công, quyết đánh chiếm các mục tiêu được phân công.Sáng sớm ngày 30/4/1975, từ khắp các hướng, quân đội ta ào ạt tiến vào Sài Gòn. Quân ta nhanh chóng chiếm được Bộ tư lệnh không quân và Bộ tư lệnh sư đoàn dù của địch làm chủ sân bay Tân Sơn Nhất. 10 giờ 45 phút cùng ngày, ta tiến đánh vào Dinh Độc lập, bắt sống toàn bộ chính quyền Sài Gòn, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. 11 giờ 30 phút, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc phủ Tổng thống chính quyền Sài Gòn-Dinh Độc Lập. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng.
Xe tăng của ta tiến vào Dinh Độc Lập, ngày 30/4/1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Chiến thắng trong chiến dịch Hồ Chí Minh đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đồng thời có ý nghĩa to lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.Mỗi chiến dịch trong Xuân đại thắng 1975 là một bản anh hùng ca bất diệt, kết tinh tinh thần yêu nước, trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Thắng lợi này khẳng định sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc và ý chí kiên cường, bất khuất. Chiến thắng Xuân 1975 không chỉ mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và thống nhất cho dân tộc Việt Nam, mà còn để lại những bài học kinh nghiệm vô giá về sức mạnh đoàn kết và tinh thần yêu nước. Xuân 1975 mãi mãi là niềm tự hào bất diệt của dân tộc Việt Nam trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.
Bộ đội ta đánh chiếm sân bay Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên - Mở đầu cho cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Chiến thắng Tây Nguyên đã mở ra thời cơ chiến lược cho toàn miền Nam. Lần đầu tiên, ta giành thắng lợi lớn trên chiến trường trọng yếu, đẩy kẻ thù vào thế suy sụp nghiêm trọng, báo hiệu sự sụp đổ không thể tránh khỏi của chế độ Sài Gòn. Chiến dịch Tây Nguyên thật sự là đòn đột phá chiến lược mở đầu cho thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 vĩ đại.Chiến dịch Huế - Đà Nẵng - Đòn quyết định giải phóng miền NamSau thất bại ở Tây Nguyên, quân ngụy mất tinh thần trầm trọng, đồng loạt rút lui hỗn loạn ở các tỉnh miền Trung. Bộ Chính trị chỉ đạo chuyển phương án "giải phóng miền Nam trong hai năm" thành "giải phóng miền Nam trong năm 1975". Chiến dịch Huế - Đà Nẵng trở thành bước tiếp theo nhằm mở rộng vùng giải phóng, tiêu diệt thêm lực lượng chủ lực của địch.Ngày 21/3/1975, trên chiến trường Trị-Thiên và Nam-Ngãi, quân ta bắt đầu nổ súng tấn công, thực hiện chia cắt Huế với Đà Nẵng, cắt đứt đường số 1, chặn đánh địch ở cửa biển Thuận An và Tư Hiền. Thành phố Huế hoàn toàn bị bao vây, cô lập. Ngày 22/3/1975, Bộ Tư lệnh tiền phương Quân đoàn 1 ngụy bỏ chạy về Đà Nẵng bằng đường không. Mất chỉ huy và trước áp lực tiến công của ta, quân địch ở Huế bắt đầu rối loạn. Lực lượng địch tuy đông nhưng không còn ý chí chiến đấu, chỉ lo rút chạy. Đêm 24/3/1975, từ các hướng, những đơn vị binh chủng hợp thành của ta bắt đầu tiến vào thành phố. Được nhân dân và lực lượng biệt động thành hỗ trợ, quân ta đã đánh thẳng vào trung tâm thành phố Huế, tiêu diệt Sở chỉ huy Quân đoàn 1 ngụy tại Mang Cá, chiếm cửa Ngọ Môn, Tòa thị chính, Ty cảnh sát... và cắm lá cờ chiến thắng lên đỉnh Phú Văn Lâu. Sau những trận đánh dữ dội và hiệu quả, ngày 26/3, Huế hoàn toàn giải phóng.Các lực lượng vũ trang giải phóng tiến vào cửa Ngọ Môn (Huế) sáng 26/3/1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Ngay sau đó, quân ta tiến về Đà Nẵng. Từ ngày 26 - 28/3, ta đánh chiếm các vị trí vòng ngoài, triển khai lực lượng áp sát Đà Nẵng. Đến 20 giờ ngày 28/3, ta hoàn toàn làm chủ khu vực đèo Phước Tượng, Ga Thừa Lưu và Đồn Thổ Sơn, đèo Phú Gia, tạo bàn đạp đánh lên đèo Hải Vân. Hướng Nam, Sư đoàn 2 của Quân khu 5 đánh chiếm Thăng Bình, Duy Xuyên và Nam Phước... Các hướng khác cùng đưa được lực lượng vào vị trí xuất phát tiến công, áp sát Đà Nẵng. 12 giờ ngày 29/3, Trung đoàn 1 chiếm Sở Chỉ huy Quân khu 1 - Quân đoàn 1 (Quân đội Sài Gòn) và sân bay Đà Nẵng; Trung đoàn 97 của Quân khu 5 đánh chiếm Hội An lúc 8 giờ ngày 29/3, sau đó đánh địch ở An Đông, Mỹ Khê và phát triển về Sơn Trà. Hướng Bắc, Sư đoàn 325 đánh địch ở đèo Hải Vân, chiếm kho xăng Liên Chiểu và tiến vào trung tâm thành phố lúc 12 giờ. Hướng Tây Bắc, Trung đoàn 9 (Sư đoàn 304) đánh Sở Chỉ huy Sư đoàn 3 của địch ở Phước Tượng, sau đó phát triển đánh chiếm Tòa thị chính. Hướng Tây Nam, Trung đoàn 24 đánh chiếm các điểm cao 1005, 1078, 918 ở núi Đồng Lâm; Trung đoàn 66 đánh Phú Hưng, Ái Nghĩa và căn cứ Hòa Cầm, sân bay Đà Nẵng. 15 giờ ngày 29/3, thành phố Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng chỉ sau ba ngày tiến công thần tốc.Chiến dịch tiến công giải phóng Trị - Thiên - Huế và Đà Nẵng là một thắng lợi to lớn có ý nghĩa chiến lược và chính trị rất quan trọng. Đây là chiến dịch tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn, diễn ra trong thời gian ngắn, công tác chuẩn bị gấp. Chỉ trong một thời gian ngắn, quân dân ta đã đập tan hệ thống căn cứ quân sự to lớn gồm nhiều đơn vị sừng sỏ, có một phần lực lượng tổng dự bị chiến lược, cùng các loại vũ khí trang bị hiện đại của địch, gây cho địch tổn thất lớn về vật chất, kỹ thuật, tan rã lớn về tổ chức, bế tắc về chiến thuật, chiến lược.Thắng lợi này là một đòn phủ đầu giáng vào kế hoạch phòng thủ co cụm chiến lược mới của địch ở vùng đồng bằng ven biển miền Trung. Giải phóng Huế ta đã đập tan một trong những trung tâm phòng ngự cố thủ, án ngữ ở phía Bắc hệ thống bố trí chiến lược quân sự mới của địch, che chở bảo vệ cho trung tâm phòng ngự Quảng Nam - Đà Nẵng. Đà Nẵng giải phóng, chính quyền Sài Gòn đã mất đi “chiến địa cuối cùng”, tạo ra thế trận thuận lợi để ta tiến công vào Sài Gòn - trung tâm đầu não cuối cùng của chế độ ngụy quyền.Chiến dịch Hồ Chí Minh - Đỉnh cao của cuộc tổng tiến côngSau những thắng lợi liên tiếp ở Tây Nguyên và miền Trung, cánh cửa tiến về Sài Gòn rộng mở. Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch cuối cùng, chiến dịch Hồ Chí Minh, với mục tiêu "thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng" nhằm đánh thẳng vào sào huyệt của địch, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta.Đúng 17 giờ ngày 26/4/1975, quân ta nổ súng bắt đầu tiến công lớn vào Sài Gòn, mở màn Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Từ 5 hướng Tây-Bắc, Đông-Bắc, Đông, Đông-Nam, Tây và Tây-Nam, các binh đoàn thọc sâu có xe tăng dẫn đầu, đập tan các khu vực phòng thủ vòng ngoài của địch, tiếp cận Sài Gòn. Địch bị rối loạn hoàn toàn về chiến lược. Từ chiều 28/4, các cánh quân ngụy không còn nhận được lệnh từ Tổng hành dinh và các tướng chỉ huy nữa vì họ đã tháo chạy ra nước ngoài. Đêm 28/4/1975, Bộ Tư lệnh chiến dịch ra lệnh cho các cánh quân của ta ở 5 hướng tiến công đồng loạt vào Sài Gòn, đồng thời chỉ thị cho các Quân khu 8 và 9 ở đồng bằng Nam Bộ phối hợp tiến công giải phóng đồng bằng Nam Bộ. 5 giờ sáng ngày 29/4/1975, các cánh quân của ta cùng đánh vào các căn cứ phòng ngự của địch để tiến vào nội thành Sài Gòn. Tất cả các đơn vị bừng bừng khí thế tiến công, quyết đánh chiếm các mục tiêu được phân công.Sáng sớm ngày 30/4/1975, từ khắp các hướng, quân đội ta ào ạt tiến vào Sài Gòn. Quân ta nhanh chóng chiếm được Bộ tư lệnh không quân và Bộ tư lệnh sư đoàn dù của địch làm chủ sân bay Tân Sơn Nhất. 10 giờ 45 phút cùng ngày, ta tiến đánh vào Dinh Độc lập, bắt sống toàn bộ chính quyền Sài Gòn, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. 11 giờ 30 phút, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc phủ Tổng thống chính quyền Sài Gòn-Dinh Độc Lập. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng.Xe tăng của ta tiến vào Dinh Độc Lập, ngày 30/4/1975. Ảnh Tư liệu của TTXVN.Chiến thắng trong chiến dịch Hồ Chí Minh đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đồng thời có ý nghĩa to lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.Mỗi chiến dịch trong Xuân đại thắng 1975 là một bản anh hùng ca bất diệt, kết tinh tinh thần yêu nước, trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Thắng lợi này khẳng định sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc và ý chí kiên cường, bất khuất. Chiến thắng Xuân 1975 không chỉ mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và thống nhất cho dân tộc Việt Nam, mà còn để lại những bài học kinh nghiệm vô giá về sức mạnh đoàn kết và tinh thần yêu nước. Xuân 1975 mãi mãi là niềm tự hào bất diệt của dân tộc Việt Nam trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.
