Những chiến sĩ Sư đoàn 320B – Giữ từng tấc đất Thành cổ bằng tuổi hai mươi

Trong bản hùng ca 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, có những đơn vị đã chiến đấu đến khi lực lượng chỉ còn lại rất ít người nhưng vẫn không rời trận địa. Trong số đó, những chiến sĩ của Sư đoàn 320B, đặc biệt là Trung đoàn 48, đã viết nên những trang sử bi tráng bằng chính máu, lòng dũng cảm và sự hy sinh của mình.

Đầu năm 1972, những người lính trẻ của Sư đoàn 320B hành quân từ hậu phương vào chiến trường Quảng Trị. Phần lớn họ mới mười tám, đôi mươi, vừa hoàn thành huấn luyện đã bước ngay vào một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hành trang của họ chỉ có ba lô, khẩu súng, vài bộ quần áo và niềm tin mãnh liệt rằng đất nước nhất định sẽ thống nhất.

Khi chiến sự tại Quảng Trị bùng nổ dữ dội, Trung đoàn 48 và Trung đoàn 27 (Trung đoàn Triệu Hải) của Sư đoàn 320B được giao nhiệm vụ giữ những khu vực trọng yếu trong thị xã và Thành cổ. Đó là những vị trí hứng chịu hỏa lực dày đặc của pháo binh, không quân và xe tăng đối phương. Mỗi ngày, hàng nghìn quả đạn pháo cùng bom các loại trút xuống khu vực chỉ rộng vài kilômét vuông, biến Thành cổ thành một "túi bom" đúng nghĩa.

Bom đạn có thể phá hủy công sự, nhưng không thể khuất phục ý chí của những người lính. Ban ngày chiến đấu giữ từng góc thành, từng ngôi nhà đổ nát, ban đêm tranh thủ đào lại chiến hào, vận chuyển đạn dược, đưa thương binh vượt sông Thạch Hãn và tiếp nhận lực lượng tăng cường. Có những chiến sĩ vừa rời bến vượt sông đã bước ngay vào trận đánh. Có người chưa kịp biết tên đồng đội mới thì cả hai đã cùng chiến đấu dưới làn bom đạn.

Trong suốt 81 ngày đêm, các chiến sĩ Sư đoàn 320B phải giành giật từng mét đất. Nhiều trận đánh diễn ra ở cự ly rất gần, chỉ cách nhau vài chục mét. Có thời điểm, các đơn vị phải phản kích liên tục để giữ từng công sự, từng đoạn chiến hào. Người ngã xuống, người khác lập tức thay vị trí. Không ai nghĩ đến việc rút lui khi mệnh lệnh vẫn còn là giữ vững trận địa.

Cái giá của sự kiên cường ấy là vô cùng lớn. Nhiều đơn vị của Sư đoàn 320B chịu tổn thất rất nặng. Riêng Trung đoàn 48 và Trung đoàn Triệu Hải có thời điểm thương vong lên tới phần lớn quân số, nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu đến khi hoàn thành nhiệm vụ. Biết bao người lính đã nằm lại dưới lòng Thành cổ hoặc hòa mình vào dòng Thạch Hãn, để tuổi hai mươi mãi mãi dừng lại nơi chiến trường Quảng Trị.

Sau khi chiến dịch kết thúc, những người lính còn sống trở về mang theo ký ức không thể nào quên về đồng đội. Mỗi dịp tháng Bảy hay ngày kỷ niệm mở màn 81 ngày đêm, các cựu chiến binh Trung đoàn 48 lại trở về Thành cổ Quảng Trị, thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Với họ, mỗi tấc đất nơi đây đều là nơi đồng đội đang yên nghỉ.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Thành cổ Quảng Trị đã phủ màu xanh của hòa bình. Tiếng bom năm xưa đã nhường chỗ cho tiếng chuông tưởng niệm và bước chân của những đoàn người về nguồn. Nhưng hình ảnh những người lính Sư đoàn 320B vẫn sống mãi trong ký ức dân tộc – những chàng trai tuổi đôi mươi đã lấy thân mình giữ từng góc thành, từng chiến hào để bảo vệ ý chí độc lập của đất nước.

Lịch sử sẽ luôn ghi nhớ những đóng góp của Sư đoàn 320B trong mùa hè đỏ lửa năm 1972. Còn đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về những người lính ấy là lời nhắc nhở rằng hòa bình không phải điều tự nhiên có được. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu, lòng quả cảm và tuổi xuân của biết bao người lính đã chọn ở lại giữa Thành cổ Quảng Trị để Tổ quốc được trường tồn.