NHỮNG CÔ GÁI BÊN MÂM PHÁO LAM HẠ

Có những địa danh đi vào lịch sử không phải bởi một trận đánh duy nhất, mà bởi sự hy sinh nối tiếp của những con người bình dị.

Lam Hạ là một địa danh như thế.

Trong những năm chiến tranh phá hoại miền Bắc, Phủ Lý là một trọng điểm giao thông quan trọng. Quốc lộ 1A, tuyến đường sắt Bắc - Nam, cầu Phủ Lý và nhiều công trình giao thông khác khiến khu vực này trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt.

Ngày 5/8/1965, Đại đội Dân quân phòng không Lam Hạ được thành lập với 87 cán bộ, chiến sĩ. Trong đó có 24 chiến sĩ nữ, được tổ chức thành một trung đội.

Họ là những cô gái rất đỗi bình thường.

Có người vừa học xong phổ thông.

Có người là nông dân.

Có người là giáo viên.

Có người là công nhân.

Có người đã có con nhỏ.

Nhưng khi đất nước có chiến tranh, họ đứng bên mâm pháo.

Nhiệm vụ của họ là vừa sản xuất, vừa chiến đấu và phục vụ chiến đấu, phối hợp với lực lượng phòng không bảo vệ những mục tiêu trọng yếu và giữ cho các tuyến giao thông tiếp tục hoạt động.

Máy bay Mỹ thường xuyên xuất hiện.

Tiếng còi báo động vang lên.

Những cô gái Lam Hạ vào vị trí.

Phía trên là máy bay.

Phía dưới là mâm pháo.

Khoảng cách giữa sự sống và cái chết nhiều khi chỉ tính bằng vài giây.

Ngày 9/10/1966, ba người con gái Lam Hạ là Nguyễn Thị Thuận, Trần Thị Thẹp và Nguyễn Thị Oánh hy sinh trên trận địa pháo 57mm ở Đường Ấm.

Ngày 7/7/1967, Đặng Thị Chung, người con gái thứ mười của Đại đội Dân quân phòng không Lam Hạ, tiếp tục hy sinh tại trận địa pháo 57mm ở Hòa Lạc.

Mười cô gái Lam Hạ đã lần lượt nằm lại.

Họ không phải những người lính chuyên nghiệp.

Họ bước vào cuộc chiến từ ruộng đồng, trường học, nhà máy và những mái nhà của một vùng quê.

Nhưng khi đứng trước mâm pháo, họ trở thành những chiến sĩ.

Đại đội Dân quân phòng không Lam Hạ sau đó tiếp tục cơ động đến Cầu Giẽ, Đồng Văn và nhiều địa điểm khác. Từ năm 1965 đến 1968 và năm 1972, đơn vị tham gia khoảng 120 trận đánh lớn, nhỏ.

Chiến tranh thường được nhớ bằng những trận đánh lớn.

Nhưng phía sau mỗi trận đánh là những trận chiến nhỏ bé mà dai dẳng.

Một trận địa giữ cầu.

Một tổ dân quân giữ đường.

Một người đứng quan sát bầu trời.

Một cô gái ôm khẩu súng trong tay.

Những việc ấy nối lại thành một mạng lưới phòng thủ của nhân dân.

Hôm nay, trận địa pháo Lam Hạ đã trở thành di tích lịch sử.

Những mâm pháo không còn nhả đạn.

Bầu trời không còn tiếng máy bay chiến đấu.

Nhưng những cô gái năm xưa vẫn ở lại trong ký ức quê hương.

Họ nhắc chúng ta rằng trong chiến tranh, không chỉ những người mặc quân phục mới là người chiến đấu.

Có những người bước ra từ ruộng lúa.

Có những người đang là mẹ.

Có những người chỉ mới ngoài đôi mươi.

Và họ đã đứng bên mâm pháo để bảo vệ quê hương.