NHỮNG CÔ GÁI DỆT 8/3 VÀ TIẾNG SÚNG TRÊN NÓC XƯỞNG
Mùa hè năm 1967, Thủ đô Hà Nội bước vào những ngày tháng sục sôi của cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân do đế quốc Mỹ gây ra. Giữa nhịp sống thời chiến, Nhà máy Dệt 8/3 – công trình trọng điểm mang tên Ngày Quốc tế Phụ nữ – vẫn rầm rộ tiếng máy chạy ngày đêm. Hàng ngàn mét vải xám, vải quân phục xuất xưởng mỗi ngày để gửi vào chiến trường miền Nam.
Thế nhưng, nhà máy cũng nằm trong tầm ngắm bắn phá điên cuồng của máy bay Mỹ. Để vừa bảo vệ dây chuyền sản xuất, vừa sẵn sàng giáng trả kẻ thù, Trung đội Nữ tự vệ Nhà máy Dệt 8/3 đã được thành lập, do chị Đặng Thị Hà làm Trung đội trưởng.
Họ là những ai? Dưới mái nhà xưởng rộng lớn, họ là những cô thợ dệt, thợ nhuộm, thợ cơ khí tuổi đời chỉ mười tám, đôi mươi. Tay họ vốn quen cầm thoi, nối chỉ, nón trắng che ngang mái tóc thanh xuân. Nhưng khi còi báo động vang lên, các cô gái ấy lập tức khoác lên mình bộ quân phục xanh lá, vai đeo băng đạn, băng qua những dãy nhà xưởng để leo lên trận địa phòng không đặt ngay trên nóc nhà máy.
Trận địa của các chị là khẩu pháo cao xạ 14,5mm hai nòng và các khẩu súng máy phòng không sút thẳng lên bầu trời. Bốn bề trận địa không có hào sâu hay công sự bê tông kiên cố, chỉ có mái tôn nhà xưởng nóng rực dưới cái nắng hè gay gắt và mây trời Hà Nội.
Sáng ngày 11 tháng 8 năm 1967. Mặt trời vừa nhô lên khỏi rặng xà cừ ven đường Hai Bà Trưng thì tiếng còi báo động toàn thành phố bất ngờ hú liên hồi.
– "Chú ý! Máy bay địch hướng Đông Nam, cách Hà Nội mười lăm ki-lô-mét!" – Tiếng loa truyền thanh nội bộ nhà máy vang lên gấp giáp.
Trên nóc nhà xưởng Dệt 8/3, Trung đội trưởng Đặng Thị Hà vọt lên gờ bê tông cao nhất. Chị nhanh tay gạt mồ hôi trên trán, rít một hơi còi tập hợp.
Trong chớp mắt, 12 cô gái tự vệ đã có mặt đầy đủ tại vị trí mâm pháo. Chị Hà làm chỉ huy, chị Thùy làm xạ thủ số 1, chị Mơ làm xạ thủ số 2, các chị khác ôm chặt những băng đạn đạn nặng trịch sẵn sàng nạp đạn.
Từ phía sông Hồng, một tốp 4 chiếc máy bay F-105 "Thần sấm" của Mỹ bất ngờ xé mây lao xuống. Tiếng động cơ gầm rống xé rách không gian. Chúng bổ nhào ở độ cao thấp, nhằm thẳng vào khu vực khu công nghiệp Hai Bà Trưng và Nhà máy Dệt 8/3 để trút bom.
Sóng xung kích từ những quả bom cày xới xung quanh nhà máy làm rung chuyển toàn bộ mái tôn. Đạn pháo từ máy bay địch xả rào rào, mảnh thép văng chát chúa vào vách sắt.
Giữa làn khói bom mù mạt, vóc dáng nhỏ nhắn của chị Đặng Thị Hà vẫn đứng vững vàng trên gờ bê tông. Tay chị cầm cờ hiệu, mắt dán chặt vào chiếc F-105 đang lao xuống rống lên điên cuồng.
– "Xạ thủ số 1, bắt mục tiêu! Bằng mười lăm, góc tà bốn mươi! Bình tĩnh, chờ chúng vào đúng tầm ngắm!" – Tiếng chị Hà hô to, át cả tiếng gầm của động cơ giặc.
Chiếc "Thần sấm" thứ hai cắt gót bổ nhào, chiếc bụng đen thẫm của nó phình to trong kính ngắm. Nó cậy hỏa lực mạnh, tưởng rằng những khẩu súng bộ binh thô sơ trên nóc nhà xưởng chỉ là đồ chơi.
Khoảng cách thu hẹp dần: 1.000 mét... 800 mét... 500 mét!
– "BẮN!" – Lá cờ hiệu trên tay chị Hà phất mạnh xuống.
TẠCH! TẠCH! TẠCH! TẠCH!...
Khẩu pháo 14,5mm hai nòng trên nóc nhà xưởng rung lên dữ dội. Những vệt đạn vạch đường đỏ quạch xé tan màn khói, lao thẳng vào đầu chiếc F-105.
Loạt đạn chính xác của các cô gái dệt đã cắm phập vào cabin và động cơ chiếc máy bay Mỹ. Chiếc "Thần sấm" khổng lồ khựng lại trên không, bùng lên một cột lửa da cam rực cháy. Con sắt gãy cánh chao đảo rồi đâm sầm xuống vùng bãi bồi ven sông Hồng, bốc khói đen ngùn ngụt.
– "Máy bay cháy rồi! Rơi tại chỗ rồi!" – Tiếng reo hò vang dội từ các nóc nhà xưởng lân cận dội lại.
Các chiếc máy bay còn lại hoảng loạn trút bom bừa bãi rồi tháo chạy ra hướng biển. Trận địa trên nóc Nhà máy Dệt 8/3 hoàn toàn thắng lợi. Các cô gái tự vệ mặt bám đầy nhọ nồi và khói súng ôm chồm lấy nhau, nước mắt hòa lẫn mồ hôi lăn dài trên má.
Chiến công bắn rơi máy bay "Thần sấm" Mỹ của Trung đội Nữ tự vệ Nhà máy Dệt 8/3 ngày 11 tháng 8 năm 1967 đã đi vào lịch sử như một biểu tượng đẹp đẽ của quân dân Thủ đô. Tự tay những người phụ nữ lao động – vừa sản xuất giỏi, vừa chiến đấu giỏi – đã đập tan huyền thoại về "sức mạnh không lực Hoa Kỳ".
Trận đánh ấy đã được Đảng, Nhà nước và Quân chủng Phòng không - Không quân tuyên dương. Hình ảnh những cô thợ dệt Thủ đô vai đeo băng đạn, đứng kiêu hãnh bên mâm pháo trên nóc nhà xưởng đã trở thành cảm hứng cho nhiều tác phẩm hội họa, thơ ca và âm nhạc thời kỳ chống Mỹ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ mùa hè rực lửa năm 1967. Khu vực Nhà máy Dệt 8/3 năm xưa nay đã trở thành một phố phường Hà Nội hiện đại, sầm uất với những con đường rợp bóng cây xanh và những tòa nhà cao tầng mọc lên san sát.
Nhưng khúc ca về những cô gái Dệt 8/3 thời hoa lửa vẫn mãi ngân vang. Sự mưu trí, lòng quả cảm và khí tiết kiên trung của các chị là tấm gương sáng ngời, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay luôn biết trân trọng giá trị của độc lập, tự do, tiếp tục cống hiến sức trẻ để xây dựng Thủ đô Hà Nội và đất nước Việt Nam ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.
