Những cô gái kéo pháo giữa rừng đước: Trận Rạch Chèo của Đội nữ pháo binh Cái Nước

ĐỘI NỮ PHÁO BINH CÁI NƯỚC VÀ TRẬN RẠCH CHÈO

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, giữa vùng sông nước Cà Mau xuất hiện một đơn vị đặc biệt: Đội nữ pháo binh huyện Cái Nước. Các chiến sĩ phần lớn là những cô gái còn rất trẻ. Từ cuộc sống thường ngày ở nông thôn, họ bước vào quân ngũ, học cách sử dụng pháo và hành quân qua địa hình rừng đước, kênh rạch, bãi bùn.

Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam và Báo Cà Mau, đội được thành lập vào tháng 11 năm 1972. Chỉ trong khoảng ba năm, đơn vị đã tham gia 49 trận lớn nhỏ. Một trong những trận đánh tiêu biểu nhất là trận phối hợp bao vây đồn Rạch Chèo vào đầu năm 1975.

MỘT CỨ ĐIỂM GIỮ TUYẾN SÔNG BẢY HÁP

Đồn Rạch Chèo nằm tại ngã ba Kinh Năm, trên tuyến sông Bảy Háp thuộc địa bàn Cái Nước. Đây là một vị trí phòng thủ kiên cố. Theo Báo Cà Mau, lực lượng trong đồn gồm một đại đội bảo an và một trung đội thám báo, có súng cối, đại liên, máy thông tin và hệ thống công sự xây ngầm.

Địa hình quanh đồn gây nhiều bất lợi cho lực lượng tiến công. Rừng chồi, cây mắm và đước mọc dày; đất sình lầy, khi nước lớn có thể ngập bãi. Khoảng đất trống quanh đồn đã được phát quang, ban đêm có đèn pha quan sát. Trước đó, các đơn vị của ta từng tiến công nhưng chưa buộc được đối phương rời khỏi vị trí.

Đầu năm 1975, lực lượng vũ trang huyện Cái Nước quyết định tổ chức một trận đánh phối hợp, dự kiến bao vây đồn trong bảy ngày đêm. Đội nữ pháo binh đảm nhiệm nhiệm vụ chi viện hỏa lực cho các đơn vị bộ binh.

NHỮNG PHÁT ĐẠN GIỮA MƯA PHÁO

Đúng 18 giờ ngày 8 tháng 1 năm 1975, các đơn vị bắt đầu hành quân ra trận. Cuộc chiến đấu diễn ra trong điều kiện căng thẳng. Khi lực lượng bộ binh triển khai, một bộ phận bất ngờ rơi vào ổ phục kích của toán thám báo; bốn chiến sĩ hy sinh.

Từ trên không, máy bay trinh sát L-19 phát hiện và chỉ điểm mục tiêu. Pháo từ những vị trí lân cận liên tục bắn vào khu vực đội hình của ta. Giữa tiếng nổ và bùn nước, các nữ pháo thủ vẫn bám trận địa, chờ thời cơ rồi tiếp tục điểm hỏa. Hỏa lực của họ phối hợp với đại liên và tiểu liên của bộ binh, tạo áp lực liên tục lên đồn Rạch Chèo.

Điều đáng nhớ không chỉ là sức nặng của khẩu pháo, mà còn là cách những người lính trẻ vượt qua giới hạn của bản thân. Họ phải tính toán phần tử bắn, giữ liên lạc, bảo vệ khí tài và cơ động trong địa hình rất khó khăn. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến lực lượng đang áp sát mục tiêu.

Trước sức ép của vòng vây, lực lượng trong đồn cuối cùng phải rút chạy. Nhân dân các xã lân cận nhanh chóng tham gia truy bắt quân tan rã, thu hồi chiến lợi phẩm và đưa các liệt sĩ về an táng. Chiến thắng Rạch Chèo góp phần phá vỡ tuyến phòng thủ Bình Hưng và vành đai bảo vệ tỉnh lỵ An Xuyên trong giai đoạn 1973–1975.

TỪ TRUNG ĐỘI HUYỆN ĐẾN ĐẠI ĐỘI NỮ PHÁO BINH C83

Ngày 12 tháng 10 năm 1974, Tỉnh đội Cà Mau thành lập Đại đội nữ pháo binh C83 trên cơ sở tập hợp các trung đội nữ pháo binh của Châu Thành, Cái Nước, Đầm Dơi và Trần Văn Thời. Theo Báo Quân đội nhân dân, C83 có hơn 100 nữ chiến sĩ, phần lớn ở tuổi mười tám, đôi mươi, do đồng chí Nguyễn Hồng Nỹ chỉ huy.

Ngày 18 tháng 4 năm 1975, C83 được giao nhiệm vụ phối thuộc với Tiểu đoàn U Minh 3, tham gia mũi tiến công chủ yếu hướng vào thị xã Cà Mau. Những nữ pháo thủ từng trưởng thành từ các trận đánh như Rạch Chèo tiếp tục góp sức trong những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến.

Một chứng tích đặc biệt về đơn vị là bức ảnh Trung đội phó Huỳnh Thị Dung cùng đồng đội hành quân ra trận vào tháng 3 năm 1973. Bức ảnh của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Khánh thuộc cụm tác phẩm “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang”, được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật năm 2022.

ĐIỀU CÒN LẠI SAU TIẾNG PHÁO

Câu chuyện về Đội nữ pháo binh Cái Nước nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những tên tuổi lớn. Trong chiến thắng chung có sự đóng góp của những cô gái rất trẻ, những người đã học cách làm chủ vũ khí nặng, chịu đựng thiếu thốn và đứng vững giữa bom pháo.

Con số 49 trận cho thấy cường độ chiến đấu, nhưng phía sau con số ấy là tuổi trẻ của nhiều con người bình dị. Trận Rạch Chèo vì thế không chỉ là một chiến công quân sự. Đó còn là minh chứng về khả năng, lòng dũng cảm và vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.