Những Cô Gái Quả Cảm Bên Bờ Sông Thương – Trung Đội Nữ Dân Quân Nam Hồng Và Những Ngày L.ử.a Đ.ạ.n Không Thể Nào Quên.

Những năm 1965–1967, khi không quân Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, Phủ Lạng Thương (Bắc Giang) trở thành một trong những trọng điểm đánh phá vì đây là đầu mối giao thông quan trọng nối Hà Nội với các tỉnh Đông Bắc và chiến trường phía Nam. Cầu, ga đường sắt, kho tàng và các trận địa phòng không liên tục hứng chịu những trận ném b.o.m dữ dội. Trong hoàn cảnh ấy, Trung đội nữ dân quân Nam Hồng được thành lập với nhiệm vụ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, sẵn sàng chi viện cho các đơn vị phòng không mỗi khi có báo động.Người chỉ huy trung đội là Nguyễn Thị Nga, một nữ đảng viên trẻ, gan dạ và quyết đoán. Dưới sự chỉ huy của chị, các nữ dân quân ban ngày xuống đồng cấy lúa, làm cỏ, ban đêm trực chiến, luyện tập quân sự và luôn trong tư thế sẵn sàng nhận nhiệm vụ.Một ngày giữa tháng 3 năm 1966, khi cả trung đội đang làm cỏ ngoài đồng thì tiếng kẻng báo động từ trạm quan sát phòng không vang lên dồn dập. Không ai bảo ai, các chị lập tức bỏ lại cuốc cào, cầm súng, khoác túi cứu thương rồi chạy về điểm tập kết. Trên bầu trời, từng tốp máy bay Mỹ gầm rú lao xuống, liên tiếp trút bom xuống khu vực trận địa.Đứng dưới làn bom đạn, tất cả đều hướng mắt về trận địa pháo cao xạ. Chỉ ít phút sau, trên đỉnh công sự xuất hiện lá cờ trắng báo hiệu "cần người" – tín hiệu khẩn cấp khi các khẩu đội bị thương vong.Không chần chừ một giây, Trung đội trưởng Nguyễn Thị Nga dõng dạc hô lớn:"Trung đội thành một hàng dọc, cự ly ba mét, tất cả theo tôi!"Mười lăm cô gái lập tức lao về phía trận địa. Chạy được nửa đường, một loạt bom lại trút xuống. Nguyễn Thị Nga hét lớn:"Tất cả nằm xuống!"Chỉ trong tích tắc, cả trung đội ép sát xuống mặt ruộng thì một quả bom nổ cách đó không xa. Đất đá tung mù mịt, sức ép khiến ai nấy choáng váng. Khói b.o.m vừa tan, Nguyễn Thị Nga đã bật dậy, dẫn chị em băng qua những thửa ruộng lúa xanh non, vượt qua các hố bom còn bốc khói để kịp đến nơi.Tại trận địa, các khẩu đội phòng không đã chịu nhiều thương vong và đang thiếu gấp 15 pháo thủ.Không một chút do dự, 15 nữ dân quân lập tức bước lên mâm pháo, thay thế các chiến sĩ bị thương. Những cô gái vốn quen cấy lúa, gặt hái giờ đây thành thục tiếp đ.ạ.n, nạp đạn và phối hợp cùng bộ đội phòng không bắn trả máy bay Mỹ. Từng viên đạn nối tiếp nhau lao lên nòng pháo, hòa cùng lưới lửa phòng không dày đặc bao trùm bầu trời Phủ Lạng Thương.Trong trận chiến ấy, một chiếc máy bay phản lực F-105 Thunderchief, loại máy bay mà bộ đội ta thường gọi là "Thần Sấm", đã bị bắn rơi. Chiếc máy bay mang dòng chữ USA trên cánh lao xuống mặt đất trong tiếng reo hò của bộ đội và nhân dân. Những chiếc còn lại vội vàng bỏ chạy khỏi khu vực.Bom đạn vẫn chưa dừng lại.Một loạt bom khác tiếp tục dội xuống trận địa, đất đá phủ kín các công sự. Nguyễn Thị Nga bị sức ép làm choáng váng, mặt tái xanh, gần như không thể thở nổi. Đồng đội dìu chị xuống hầm cứu thương, nhưng chỉ ít phút sau, chị lại quay trở lên.Là đảng viên, là Trung đội trưởng, chị hiểu rằng mình không thể rời vị trí khi đồng đội còn đang chiến đấu.Các chị cùng bộ đội dùng tay đào bới từng lớp đất nóng bỏng phủ kín khẩu p.h.á.o. Chẳng bao lâu sau, nòng pháo lại vươn cao, tiếp tục nhả đạn bảo vệ bầu trời Bắc Giang.Kết thúc trận đánh, giữa khói bom và những hố đất nham nhở, Trung đội nữ dân quân Nam Hồng lại nhận một nhiệm vụ đau xót khác.Họ vừa băng bó, cấp cứu, vừa khiêng 29 thương binh về nơi an toàn, đồng thời đưa 16 liệt sĩ của Trung đoàn pháo cao xạ E216 về nghĩa trang để cùng chính quyền địa phương tổ chức lễ truy điệu và mai táng.Suốt gần một ngày chiến đấu, không ai kịp ăn một bữa cơm. Chị em chỉ uống vài ngụm nước rồi lại cùng bộ đội đào đắp công sự, sửa trận địa và chuẩn bị cho những đợt không kích tiếp theo.Đến rạng sáng 22 tháng 3 năm 1966, sau khi hoàn thành việc san lấp hố bom để khôi phục diện tích cấy lúa, Nguyễn Thị Nga trở về nhà chuẩn bị cuộc họp trung đội. Hôm ấy, do vừa được bầu làm Phó Bí thư Chi bộ kiêm Phó Chủ nhiệm Hợp tác xã Nam Hồng, chị bàn giao cương vị Trung đội trưởng cho đồng chí Nguyễn Thị Nhẫn.Nhưng chiến tranh không cho họ nhiều thời gian nghỉ ngơi.Ngay hôm sau, còi báo động lại vang lên. Máy bay Mỹ chia thành nhiều tốp, nhiều độ cao, liên tiếp đánh phá Bắc Giang. Dưới lưới lửa phòng không dày đặc, một chiếc máy bay Mỹ bốc c.h.á.y như bó đuốc rồi lao xuống đất.Tín hiệu "cần người" lại xuất hiện.Không một ai chần chừ.Các nữ dân quân tiếp tục lao lên trận địa Cống Chi Li, nơi nhiều khẩu pháo đã bị bom đánh hỏng, chiến sĩ thương vong rất lớn. Chị em nhanh chóng cứu chữa và chuyển 37 thương binh về tuyến sau.Đêm xuống, công việc vẫn chưa kết thúc.Trong màn đêm đặc quánh, cả trung đội dàn hàng ngang, nắm tay nhau lội khắp các hồ nước, ruộng lầy để tìm kiếm t.h.i h.à.i liệt sĩ. Có người phải ngâm mình dưới nước từ ba đến bốn giờ liên tục. Những người mẹ trẻ như chị Vị, chị Tiền, bầu sữa đã căng cứng vì gần cả ngày chưa kịp về cho con bú, nhưng vẫn nén lòng tiếp tục công việc.Tiếng nước khua, tiếng gọi nhau trong đêm và tiếng khóc nghẹn của những người đồng đội hòa vào nhau tạo nên một ký ức không thể nào quên.Trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ, Trung đội nữ dân quân Nam Hồng đã tham gia 123 trận chiến đấu, trực tiếp băng bó và vận chuyển 82 thương binh, cùng địa phương tổ chức mai táng 43 liệt sĩ và 30 người dân, cứu sống 23 người, vận chuyển hơn 210 tấn lương thực, 45 tấn hàng quân sự, đào 2.250 hầm hố, 2.300 mét giao thông hào và thực hiện nhiều nhiệm vụ phục vụ chiến đấu khác.Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, đơn vị nhiều năm liền được công nhận Đơn vị Quyết thắng, được Nhà nước trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba, cùng nhiều bằng khen, giấy khen của Trung ương, tỉnh Bắc Giang và các cấp, các ngành.Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Những cô gái năm nào giờ đều đã trở thành những bà, những cụ, nhiều người đã đi xa. Thế nhưng mỗi lần nhắc lại những ngày cùng nhau chạy dưới mưa b.o.m, thay p.h.á.o thủ trên trận địa, cứu thương binh, đưa đồng đội về nơi yên nghỉ, đôi mắt họ vẫn ánh lên niềm tự hào xen lẫn xúc động.Câu chuyện về Trung đội nữ dân quân Nam Hồng không chỉ là ký ức của riêng Bắc Giang mà còn là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự quả cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh của những người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.