Những con người làm nên lịch sử

1. Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tổng Tư lệnh, Chỉ huy trưởng chiến dịch

Đại tướng Võ Nguyên Giáp mang trọng trách tối cao với lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi ra trận: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh."

• Quyết định lịch sử - Thay đổi phương châm tác chiến: Đây là công lao lớn nhất và mang tính bước ngoặt. Khi ra mặt trận, nhận thấy tập đoàn cứ điểm của Pháp không còn là phòng ngự dã chiến mà đã thành một hệ thống kiên cố, Đại tướng đã trải qua nhiều đêm mất ngủ, quyết định hoãn giờ nổ súng và chuyển từ "Đánh nhanh, giải quyết nhanh" (3 ngày 2 đêm) sang "Đánh chắc, tiến chắc" (vây hãm dài ngày). Quyết định này giúp quân ta tránh được tổn thất lớn và bảo toàn lực lượng để đi đến thắng lợi cuối cùng.

• Nghệ thuật dụng binh và điều động lực lượng: Đại tướng đã thành công trong việc điều động pháo binh hạng nặng (cao xạ, pháo lựu) băng rừng, vượt đèo vào những vị trí hiểm trở mà thực dân Pháp không bao giờ ngờ tới. Ông cũng chỉ đạo nghi binh chiến lược, giữ chân quân chủ lực Pháp ở nhiều chiến trường khác để họ không thể ứng cứu cho Điện Biên Phủ.

• Tư tưởng nhân văn trong chiến trận: "Đánh chắc, tiến chắc" không chỉ bảo đảm chiến thắng mà còn thể hiện tư tưởng quý trọng sinh mạng chiến sĩ của Đại tướng. Ông luôn theo sát tâm tư, kịp thời chấn chỉnh tinh thần và chăm lo hậu cần để người lính có đủ sức bền bỉ chiến đấu suốt 56 ngày đêm.

2. Thiếu tướng Hoàng Văn Thái – Tham mưu trưởng chiến dịch

Nếu Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người đưa ra các quyết sách chiến lược, thì Thiếu tướng Hoàng Văn Thái chính là người hiện thực hóa các quyết sách đó thành các kế hoạch tác chiến chi tiết, chính xác ngoài thực địa.

• Xây dựng kế hoạch tác chiến "Đánh chắc, tiến chắc": Ngay sau khi nhận mệnh lệnh thay đổi phương châm từ Đại tướng, Thiếu tướng Hoàng Văn Thái đã chỉ đạo cơ quan tham mưu làm việc xuyên đêm để lật ngược toàn bộ kế hoạch cũ, xây dựng phương án tác chiến mới, tổ chức lại đội hình và kéo pháo ra an toàn.

• Sáng tạo hệ thống "Giao thông hào vây lấn": Ông là người trực tiếp chỉ đạo thiết kế và triển khai hệ thống giao thông hào dọc, ngang chằng chịt dài hàng trăm ki-lô-mét bao quanh lòng chảo Điện Biên Phủ. Hệ thống này như những "gọng kìm" siết chặt quân Pháp, cho phép bộ đội ta tiếp cận, bao vây, cắt đứt sân bay Mường Thanh và triệt tiêu đường tiếp tế hàng không của địch.

• Nắm chắc tình hình, tham mưu chính xác: Với vai trò Tham mưu trưởng, ông luôn bám sát trận địa, phân tích sâu sát từng điểm mạnh, điểm yếu của các cứ điểm Pháp (như Him Lam, Độc Lập, đồi A1), từ đó đề xuất lên Đại tướng những phương án tiến công tối ưu cho từng đợt, giúp giảm thiểu thương vong cho chiến sĩ.