NHỮNG CON NGƯỜI Ở LẠI SAU NHỮNG CÁNH RỪNG

Trong suốt những năm tháng chiến tranh kéo dài từ 1946 đến 1975, khi nhắc đến Lộc Ninh – Bến Củi – Suối Ông Hùng, người ta thường nhớ đến những trận đánh, những cuộc hành quân, những chiến dịch lớn nhỏ nối tiếp nhau qua từng giai đoạn, từ những trận phục kích đầu tiên năm 1948, những sự kiện bắn rơi máy bay năm 1952, trận đánh sân bay Bến Củi năm 1957, cho đến việc đứng vững trước các cuộc hành quân quy mô lớn năm 1967 và tham gia vào cao trào Mậu Thân năm 1968, để rồi đi đến thắng lợi năm 1975, nhưng phía sau tất cả những sự kiện đó lại là một lớp người thầm lặng, những con người không trực tiếp xuất hiện trong các báo cáo chiến công nhưng lại giữ vai trò không thể thay thế trong việc duy trì và phát triển phong trào cách mạng tại địa phương.

Đó là những người nông dân sống ven rừng, những công nhân cao su, những gia đình bình thường mà cuộc sống vốn gắn với rẫy, với ruộng, với những công việc quen thuộc hằng ngày, nhưng khi chiến tranh đến, họ không còn có thể đứng ngoài, bởi từng tấc đất, từng con đường, từng mái nhà đều trở thành một phần của cuộc chiến, và chính họ là những người đã biến những điều bình thường đó thành những yếu tố bảo vệ và nuôi dưỡng cách mạng.

Trong những năm đầu, khi lực lượng còn mỏng, chưa có nhiều căn cứ vững chắc, chính những ngôi nhà nhỏ của người dân đã trở thành nơi trú ẩn cho cán bộ, nơi cất giữ tài liệu, nơi tổ chức những cuộc họp bí mật, và cũng chính họ là người bảo vệ những bí mật đó, dù biết rằng chỉ cần bị phát hiện thì không chỉ bản thân mà cả gia đình có thể phải chịu những hậu quả rất nặng nề.

Khi các cuộc càn quét diễn ra, họ không chỉ là những người chịu đựng mà còn là những người tham gia trực tiếp vào việc giữ vững thế trận, bằng cách báo tin, dẫn đường, che giấu lực lượng, tạo điều kiện cho du kích và bộ đội có thể di chuyển an toàn, và dù không cầm súng, họ vẫn là một phần của chiến đấu, bởi nếu không có họ thì không thể có một hệ thống liên lạc thông suốt, không thể có một hậu phương ngay trong lòng căn cứ.

Đến những năm 1966–1967, khi các cuộc hành quân lớn như Junction City hay Hòn Đá Vàng diễn ra với quy mô chưa từng có, chính những con người này lại một lần nữa trở thành điểm tựa, khi họ phải đối mặt với bom đạn, với sự truy quét liên tục, nhưng vẫn giữ vững tinh thần, không rời bỏ đất, không để lộ cơ sở, tiếp tục nuôi giấu cán bộ và hỗ trợ lực lượng chiến đấu, tạo nên một “lá chắn” vô hình mà đối phương không thể phá vỡ hoàn toàn dù có sử dụng lực lượng lớn đến đâu.

Trong mùa Xuân năm 1968, khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy diễn ra, vai trò của họ càng trở nên rõ nét hơn, khi mỗi gia đình, mỗi con đường, mỗi khu rừng đều trở thành một mắt xích trong hệ thống hậu cần, nơi mà từng bữa cơm, từng chỗ trú, từng thông tin đều góp phần vào việc giữ cho các hoạt động chiến đấu được liên tục, và chính sự phối hợp đó đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp cho lực lượng cách mạng có thể triển khai những hoạt động quy mô lớn trên toàn miền Nam.

Đến năm 1975, khi chiến tranh đi đến hồi kết, những con người ấy không có mặt trong những bản tin chiến thắng, không đứng trên lễ đài, nhưng họ là những người chứng kiến rõ nhất hành trình của vùng đất này, từ những ngày đầu còn phải bám rừng giữ đất, qua những năm tháng bị càn quét, đến những ngày tổng tiến công và cuối cùng là ngày giải phóng, khi họ có thể trở lại với cuộc sống bình thường nhưng mang theo trong lòng một ký ức không thể nào quên.

Có những người đã không còn sống để thấy ngày đó, có những người trở về với những vết thương không thể lành, nhưng tất cả đều đã góp phần vào một kết quả chung, một kết quả mà nếu chỉ nhìn vào những trận đánh thì không thể hiểu hết được, bởi chiến thắng không chỉ được tạo nên từ những tiếng súng mà còn từ sự bền bỉ, từ lòng tin và từ sự hy sinh thầm lặng của những con người bình thường.

Nếu nhìn lại toàn bộ chặng đường từ 1946 đến 1975, có thể thấy rằng Lộc Ninh không chỉ là một vùng đất của những sự kiện quân sự mà còn là một vùng đất của con người, nơi mà mỗi người dân đều trở thành một phần của lịch sử, và chính họ đã giữ cho ngọn lửa cách mạng không tắt, để rồi đến một ngày mùa Xuân năm 1975, khi chiến tranh kết thúc, ngọn lửa ấy không còn cần phải ẩn mình trong rừng nữa mà có thể bừng sáng giữa cuộc sống bình yên.