Những Con Sóng Mang Tên Người

Những Con Sóng Mang Tên Người

Dòng sông Thạch Hãn mùa hè năm ấy đỏ quạch phù sa, nhưng người ta vẫn nói màu nước không chỉ là đất—mà còn là ký ức.

Tôi đến bờ nam sông vào một buổi chiều khói lửa còn vương trên từng vạt cỏ. Trời xám đục, từng đợt pháo từ bên kia vọng lại như tiếng trống dồn dập của một thời đại không chịu lùi bước. Trong cuốn sổ tay đã sờn góc, tôi bắt đầu ghi những dòng đầu tiên: “Thạch Hãn—không chỉ là dòng sông, mà là ranh giới giữa sự sống và cái chết.”

Những người lính trẻ đi qua trước mặt tôi, áo quần lấm lem, mắt vẫn sáng. Họ cười, cái cười ngắn ngủi nhưng ấm áp lạ thường. Một người dừng lại hỏi xin điếu thuốc, rồi nói như kể chuyện thường ngày:

“Đêm qua tụi em bơi qua sông. Nước chảy xiết lắm. Có thằng bị cuốn đi, không kịp gọi.”

Cậu nói xong, im lặng. Tôi cũng không biết phải ghi gì thêm. Có những điều, ngôn từ trở nên bất lực.

Ban đêm, sông Thạch Hãn không ngủ. Những con thuyền nhỏ lặng lẽ rẽ nước, chở người, chở đạn, chở cả hy vọng. Ánh pháo sáng xé toạc bầu trời, soi rõ từng gợn sóng như những vết thương chưa lành.

Tôi theo một chuyến đò vượt sông. Người chèo đò là một người phụ nữ, dáng gầy, mắt sâu. Bà không nói nhiều, chỉ chống chèo đều tay. Mỗi lần pháo rít qua đầu, bà khẽ cúi xuống, rồi lại tiếp tục.

“Tôi quen rồi,” bà nói khi thấy tôi run. “Sông này giữ nhiều người lắm. Nhưng cũng đưa nhiều người qua.”

Tôi nhìn xuống nước. Dòng sông đen, sâu, như nuốt trọn mọi âm thanh. Nhưng đâu đó, tôi có cảm giác nó đang thì thầm—những câu chuyện chưa kể hết.

Sáng hôm sau, bên bờ bắc, tôi gặp một nhóm lính đang chôn cất đồng đội. Không bia, không tên. Chỉ có một cành cây cắm tạm và một mảnh vải buộc lại.

Một người lính trẻ đứng lặng rất lâu. Tôi hỏi, cậu chỉ đáp:

“Anh ấy chưa kịp viết thư về nhà.”

Tôi mở sổ, nhưng không viết. Tôi sợ mình sẽ làm mất đi sự thật giản dị mà đau đớn ấy.

Ngày rời Thạch Hãn, tôi đứng rất lâu bên bờ sông. Nước vẫn chảy, như chưa từng biết đến chiến tranh. Nhưng tôi biết, dưới lòng sông kia là biết bao câu chuyện chưa có hồi kết.

Trong cuốn sổ tay, tôi viết dòng cuối:

“Nếu có một nơi nào đó giữ được ký ức của thời hoa lửa, thì đó chính là dòng Thạch Hãn—nơi mỗi con sóng đều mang theo tên của những người đã nằm lại.”

Tôi gấp sổ. Gió thổi qua, mang theo mùi khói, mùi đất, và một điều gì đó rất khó gọi tên—có lẽ là nỗi nhớ của một thời không thể quay lại.