Những đêm đào địa đạo
Từ năm 1965 đến 1967, bà Nguyễn Thị Lựu tham gia đào địa đạo tại Địa đạo Kỳ Anh cùng lực lượng du kích và người dân trong làng.
Ban ngày, mọi hoạt động gần như ngưng lại để tránh sự chú ý của địch. Khi màn đêm buông xuống, cả làng bắt đầu công việc. Ánh đèn được che kín, tiếng cuốc xẻng phải giảm tối đa.
“Có khi phải đào bằng tay để khỏi phát ra tiếng động,” bà kể.
Đất đào lên không được để lại thành đống. Người ta trộn đất với rạ, tro bếp rồi mang đi rải khắp nơi để xóa dấu vết. Công việc nặng nhọc kéo dài nhiều giờ liền.
“Tay phồng rộp, lưng đau, nhưng không ai dừng lại,” bà nói.
Mỗi mét hầm được đào thêm là thêm một phần an toàn cho cả làng. Không ai tính toán thiệt hơn, tất cả đều làm việc với một mục tiêu chung.
Những đêm đào hầm ấy diễn ra liên tục, âm thầm nhưng bền bỉ. Chính từ những công việc tưởng chừng nhỏ bé ấy, hệ thống địa đạo dần hình thành, trở thành nơi che chở cho bao người.
Đối với bà, đó không chỉ là lao động, mà là một phần của cuộc chiến – nơi mỗi giọt mồ hôi đều mang ý nghĩa bảo vệ sự sống.



