NHỮNG GIẤY BÁO TỬ VÀ NỖI ĐAU KHÔNG LỜI

Bà Nguyễn Thị Thứ ( 1904 - 2010 ) là người Mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu, quê ở xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cũ.

Nói đến Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ là nói đến một biểu tượng bất tử của tình mẫu tử gắn liền với vận mệnh dân tộc. Nhưng đằng sau tấm huy hiệu cao quý ấy là một hành trình dài thăm thẳm của những nỗi đau đè nặng lên trái tim người mẹ. Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, Mẹ Thứ đã lần lượt tiễn 9 người con trai, 1 người con rể và 1 người cháu ngoại lên đường ra mặt trận. Để rồi 12 lần tiễn đưa ấy là 11 lần Mẹ không bao giờ còn được nắm lấy bàn tay chai sạn của các con mình nữa.

Chiến tranh chưa bao giờ là một trò đùa, và cái giá của độc lập luôn được trả bằng máu và nước mắt. Mẹ Thứ không trực tiếp cầm súng xông pha nơi tuyến đầu lửa đạn, nhưng hậu phương của Mẹ lại chính là nơi gánh chịu những cơn địa chấn khốc liệt nhất của nỗi đau. Người con trai đầu lòng của Mẹ là anh Nguyễn Chờ đã ngã xuống vào năm 1948 trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi khoai thì những lá thư báo tử tiếp theo cứ liên tiếp gửi về nhà. Có những năm tháng, nỗi đau ập đến dồn dập đến mức không một ngôn từ nào có thể diễn tả hết. Năm 1966, chỉ trong vòng một năm, Mẹ nhận liền ba giấy báo tử. Trái tim người mẹ như rỉ máu, từng khúc ruột như bị xé rách mỗi khi bóng dáng cán bộ địa phương âm thầm bước vào ngõ với nét mặt trầm buồn.

Mỗi lần nhận một tin báo tử là một lần Mẹ Thứ phải gạt nước mắt vào trong. Mẹ không khóc thành tiếng, vì Mẹ hiểu rằng quanh Mẹ vẫn còn căn hầm bí mật, vẫn còn những chiến sĩ Giải phóng quân đang ẩn nấp ngay dưới lòng đất nhà mình. Nếu Mẹ ngã gục, nếu Mẹ để lộ sự đau thương yếu đuối ấy ra bên ngoài, giặc sẽ nghi ngờ, và tính mạng của bao nhiêu con người đang được Mẹ che chở sẽ bị đe dọa. Sự hy sinh của Mẹ vì thế mà trở nên thầm lặng và vĩ đại đến tột cùng. Mẹ biến nỗi đau mất con thành hành động, Mẹ vẫn ngày ngày dắt bò ra vườn ngụy trang cho nắp hầm bí mật, vẫn nấu những nồi cơm dẻo sưởi ấm cho các bộ đội, và vẫn là điểm tựa vững chắc cho cách mạng ngay trong lòng địch.

Trong số những đứa con ngã xuống, sự ra đi của người con trai Nguyễn Điệp vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 đúng vào thời khắc lá cờ chiến thắng tung bay trên Dinh Độc Lập đã trở thành một vết sẹo xót xa nhất. Ngay trong ngày cả dân tộc vỡ òa trong niềm vui vĩnh viễn sạch bóng thù, khi những đoàn quân chiến thắng rầm rộ trở về, thì ở quê nhà Điện Bàn, Mẹ Thứ lại nhận tin người con cuối cùng của mình đã hy sinh trước giờ toàn thắng chỉ vài khắc đồng hồ. Đất nước trọn niềm vui, nhưng mâm cơm ngày chiến thắng của Mẹ vẫn trống vắng những đứa con. Mẹ ngồi đó lặng lẽ nhìn lên những tấm Bằng Tổ quốc ghi công treo kín trên tường, đơm từng bát cơm, gắp từng gắp thức ăn đặt vào những chiếc bát trống như thể các con vẫn đang quây quần bên Mẹ.

Nỗi đau của Mẹ Thứ không chỉ là nỗi đau của riêng một gia đình, mà là hiện thân cho hàng triệu người mẹ Việt Nam trên khắp dải đất hình chữ S. Đó là những người mẹ đã dâng hiến những đứa con ruột thịt nhất của mình cho Tổ quốc, nhận về phần mình sự cô đơn và những khoảng trống không gì bù đắp nổi. Chính sự hy sinh thầm lặng, sự kiên cường và lòng yêu nước bao la ấy đã tạc nên dáng đứng Việt Nam, trở thành ngọn lửa soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau luôn sống sao cho xứng đáng với cái giá của hòa bình.