NHỮNG GIỌT NƯỚC MẮT HÓA ĐÁ TRÊN DẢI ĐẤT MẸ

Nếu có một hình ảnh nào đủ sức đại diện cho nỗi đau tột cùng nhưng cũng vĩ đại nhất của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, thì đó chính là hình ảnh Mẹ Nguyễn Thị Thứ. Mẹ sinh ra và lớn lên tại thôn Thanh Quýt, Điện Thắng, Điện Bàn, Quảng Nam (nay thuộc phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng). Mảnh đất Quảng Nam cằn cỗi, nghèo khó nhưng dạt dào nghĩa tình ấy đã đúc khuôn nên một người mẹ kiên trung, bao dung và chịu đựng đến vô cùng. Cuộc đời Mẹ Thứ không được ghi bằng những trang hồi ký bóng bẩy, mà được khắc sâu vào thạch trắc lịch sử bằng những vết thương lòng thấu tận trời xanh.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, căn nhà nhỏ của Mẹ ở Điện Bàn vừa là nơi nuôi giấu cán bộ, vừa là điểm chia ly của những người con ra đi theo tiếng gọi của Tổ quốc. Mẹ Thứ có một người chồng, 9 người con đẻ, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại. Từng người, từng người một trong số họ đã lần lượt khoác áo lính, gạt nước mắt chia tay Mẹ để bước vào tuyến đầu máu lửa. Và rồi, từng lá thư báo tử, từng tin xót xa nối tiếp nhau gõ cửa căn nhà Mẹ. Mẹ đã nén chịu nỗi đau mất chồng, để rồi tiếp tục nhìn từng người con ruột thịt của mình ngã xuống trên khắp các chiến trường.

Chín người con đẻ của Mẹ – những người con do chính Mẹ mang nặng đẻ đau, chắt chiu từng giọt sữa nuôi lớn – đã không một ai trở về. Nỗi đau này chưa kịp nguôi ngoai thì tin tử sỹ của người con rể và hai người cháu ngoại lại tiếp tục ập đến. Có những ngày, niềm đau dồn dập đến mức nước mắt Mẹ khô cạn, trái tim Mẹ như hóa thành đá sỏi. Người ta kể lại rằng, mỗi lần nhận tin báo tử, Mẹ lại lặng lẽ ra góc vườn, ôm lấy chiếc mâm đồng hay gạt nước mắt giấu vào vạt áo, rồi đêm đêm lại thắp ngọn đèn dầu ngóng chừng ngoài ngõ, như thể các con chỉ đi làm xa chưa về.

Sự hy sinh của gia đình Mẹ Thứ không dừng lại ở một thế hệ. Tinh thần quật cường ấy đã thấm sâu vào dòng máu gia đình khi người con gái cả của Mẹ – bà Lê Thị Trị – cũng tiếp nối con đường hy sinh thầm lặng ấy. Bà Trị có chồng và hai người con gái là liệt sĩ, để rồi đến ngày 30 tháng 4 năm 2007, bà cũng vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hai thế hệ Mẹ Việt Nam Anh hùng trong một mái nhà là minh chứng xót xa nhưng vô cùng tự hào cho một gia tộc đã dâng hiến tất cả những gì ruột thịt nhất cho nền độc lập của dân tộc.

Hình ảnh Mẹ Nguyễn Thị Thứ ngồi bên mâm cơm với những chiếc bát trống, ánh mắt đau đớn nhưng kiên định nhìn về phía xa xăm, đã trở thành nguồn cảm hứng cho Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam. Mẹ không chỉ là mẹ của 9 liệt sĩ, mà Mẹ đã trở thành Mẹ của cả một dân tộc. Nỗi đau của Mẹ đã hóa thành phù sa bồi đắp cho cây tự do nở hoa; nước mắt của Mẹ đã hòa vào dòng sông Thu Bồn để nuôi dưỡng tâm hồn của biết bao thế hệ người Việt Nam. Cuộc đời Mẹ Thứ là bản hùng ca bất tử về sự hy sinh vô bờ bến, một tượng đài bằng xương bằng thịt của lòng yêu nước.