Những kỷ vật của Anh hùng, liệt sĩ Đinh Trọng Lịch

Khẩu súng tiểu liên AK47 và Bộ quân phục của Anh hùng Đinh Trọng Lịch. Ảnh BTQK3. Anh hùng Đinh Trọng Lịch sinh năm 1959, quê ở xã Đô Lương, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Ngày 28/4/1978, anh lên đường nhập ngũ. Anh trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 41 Đặc công, Bộ Tham mưu Quân khu 3. Tháng 10/1979, Thượng sĩ Đinh Trọng Lịch được giao nhiệm vụ bảo vệ cảng Hải Phòng. Ngày 11/4/1980, anh vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam. Vào lúc 13 giờ 30 phút ngày 17/4/1980, Thượng sĩ Đinh Trọng Lịch, vai khoác khẩu AK báng gập, dẫn một tổ quân cảnh đi làm nhiệm vụ bảo vệ trong cảng Hải Phòng. Bỗng anh thấy chiếc xe tải IFA, mang BKS 34A-0174 chạy ra phía đầu cảng. Chiếc xe này thuộc Đoàn vận tải ô tô số 4, đang chuyển phân đạm từ cầu tàu về kho ở cuối khu vực này. Anh phát hiện có chuyện lạ. Tại sao cả đoàn xe nối đuôi nhau đi, chiếc ô tô kia lại tách khỏi đoàn? Anh ra hiệu cho đồng đội trong tổ rồi lập tức đuổi theo. Hai chiến sỹ là Mai và Phiên cũng nhanh chóng bám theo, hỗ trợ cho đồng đội của mình. Chiếc xe dừng trước thanh chắn ở cổng số 7 của Trạm kiểm soát, nhưng máy vẫn nổ. Thanh chắn chưa được nâng lên. Đinh Trọng Lịch đuổi kịp xe, Mai và Phiên cũng vừa tới. Anh Lịch vượt lên, đứng bên phải ngang với buồng lái. Rất nhanh, đôi mắt sắc sảo, tinh tường của anh đã phát hiện trên xe có phân đạm. Anh nói với người Trung sỹ công an gác cổng: “Đồng chí, hãy giữ chiếc xe này lại”. Nhưng làm như không nghe thấy lời nói của anh, người Trung sỹ cảnh sát lững thững bước lên bên trái buồng lái, ngó qua một cái rồi bước về vị trí cũ, nhấc thanh chắn lên.
Chân dung Anh hùng, liệt sĩ Đinh Trọng Lịch. Ảnh sưu tầm. Ngay lập tức chiếc xe chồm lên, phóng vọt ra khỏi cổng, xả khói mù mịt khiến những công nhân ở phía ngoài hoảng hốt chạy dạt ra. Không ngần ngừ, Đinh Trọng Lịch khoác khẩu AK báng gấp lên vai, lao theo và chỉ mấy bước anh đã bắt kịp, nhảy lên đứng ở bậc lên xuống của buồng lái bên phải. Lúc này kính xe ở bên phải buồng lái vẫn hạ xuống, Lịch luồn tay vào cửa xe, ghì chặt lấy tay lái. Nhìn gã lái xe, anh nhận ra ngay đây chính là Vũ Ngọc Ngân, kẻ mà cách đây không lâu anh đã bắt quả tang giấu mấy chục bánh xà phòng trong người và anh đã ném cả tập giấy bạc vào mặt gã khi gã định dùng nó để mua chuộc anh. Anh ra lệnh: “Dừng xe! Dừng xe ngay!”. Dường như cũng nhận ra anh, gã lái xe trợn mắt, mím môi, chồm người lên đạp hết ga, đôi tay hắn xoay tay lái liên tục hết bên phải lại bên trái. “Dừng xe! Yêu cầu dừng xe ngay!”. – Anh Lịch quát lớn. Chiếc xe không dừng, càng nghiêng ngả như người say rượu. Thấy không hất được người quân cảnh xuống, tên lái xe nghiến răng, lao thẳng phần đầu xe bên phải vào khối thiết bị bên đường với ý định đâm vào khối sắt để hắt anh Lịch xuống đất. Một tiếng va đập rùng rợn vang lên, khối sắt hàng mấy tấn dịch đi một quãng, đầu xe bên phải bẹp dúm, kính xe vỡ toang. Nhưng kỳ lạ thay, người quân cảnh vẫn bám chắc cửa xe, giọng anh vẫn sang sảng: “Dừng lại! Dừng lại ngay!” Như điên cuồng, tên Ngân xoay mạnh tay lái cho xe đi sát vào vỉa hè, va vào một cây cổ thụ. Theo tính toán của gã, sau cú va chạm này, dù có là người bằng thép thì cũng bị bắn văng ra. Nhưng không, người chiến sỹ vẫn như dán chặt vào xe, dù trên người anh nhiều chỗ máu đã chảy ròng ròng.
Khẩu súng AK báng gập mang số hiệu 5163 của anh hùng Đinh Trọng Lịch. Ảnh Bảo tàng QK3. Chiếc xe lao thẳng lên vỉa hè, đâm vào một cây bạch đàn khiến cây bật tung gốc rồi đâm thẳng vào chiếc cột điện bằng gang. Cột điện đổ, đập vào đầu ông Vũ An Duyên, một công nhân của cảng, lúc đó vừa tan ca về khiến ông chết tại chỗ. Chiếc xe chồm lên, cán qua người ông Duyên, kéo chiếc xe đạp của ông đi một quãng. Thấy vẫn không gạt được người quân cảnh xuống, Ngân tiếp tục lái xe vào bức tường gạch. Thành tường nghiêng đi, nứt một vệt dài, Đinh Trọng Lịch rơi xuống đất. Sự việc diễn ra rất nhanh trong sự bàng hoàng của mọi người, trên quãng đường chưa đầy 200m. Ngay sau khi đuổi theo chiếc xe được 30m, chiến sỹ Phiên nhìn thấy cuốn sổ giao ca của anh Lịch rơi bên đường, anh cúi nhặt rồi cùng chiến sĩ Mai tiếp tục đuổi theo chiếc xe. Các anh đã nhìn thấy đồng chí Đinh Trọng Lịch cùng bác công nhân nằm trên vũng máu. Cùng một số công nhân khác vừa chạy đến, các anh nhanh chóng đưa ngay hai người vào bệnh viện… Sau khi dây ra tai nạn thương tâm tại cảng, tên Vũ Ngọc Ngân tiếp tục điều khiển chiếc xe IFA chạy rất nhanh, dù đầu xe bẹp dúm, thành ba-đờ-xốc phía bên phải trễ xuống. Chạy được 1 đoạn, xe dừng lại, tên Ngân trèo lên thùng xe hất mấy bao đạm xuống đường. Xong, hắn cho xe chạy tiếp về Quán Toan, rẽ vào đường 203. Đến đoạn đường thuộc xóm Cách Hạ, thôn Quỳnh Cách, xã Nam Sơn thì hắn bỏ xe, chạy trốn. Chỉ ít ngày sau khi gây án, tên Vũ Ngọc Ngân bị bắt. Bác Vũ An Duyên đã qua đời trước khi vào viện. Anh Lịch bị tổn thương nghiêm trọng trong nội tạng… Sau bốn tiếng đồng hồ được các bác sĩ tập trung mọi phương tiện và cố gắng cao nhất cứu chữa, anh chỉ tỉnh lại được một chút. Câu hỏi đầu tiên của anh là: “Súng của tôi đâu? Các đồng chí, hãy bắt lấy bọn ăn cắp, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa!”. Đó là lời dặn dò cuối cùng của anh. Ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 12/8/1980, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Đinh Trọng Lịch. Khẩu súng AK cùng bộ quân phục loang vết máu của đồng chí Đinh Trọng Lịch được Bảo tàng Quân khu 3 sưu tầm, bảo quản và trưng bày trong không gian trang trọng. Đây là những hiện vật tiêu biểu, thu hút nhiều sự quan tâm của bộ đội, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân. Sau khi được nghe câu chuyện của Liệt sĩ Đinh Trọng Lịch, khách tham quan đều bùi ngùi, xúc động và cảm kích trước sự hy sinh anh dũng của người chiến sĩ trẻ. Trong cuốn sổ cảm tưởng tại Bảo tàng Quân khu 3 có ghi lại những dòng chữ xác động của các cháu học sinh: “Chúng cháu thật sự xúc động khi đến thăm Bảo tàng Quân khu 3. Những hiện vật trưng bày góp phần phản ánh truyền thống đánh giặc giữ nước và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của các thê hệ “Bộ đội Cụ Hồ”. Chúng cháu nhớ mãi những tấm gương chiến đấu dũng cảm, quên mình của những lớp người đi trước. Nhiều hiện vật gắn với các anh hùng, liệt sĩ, bà mẹ anh hùng..., đã khắc sâu trong tâm trí của chúng cháu. Trong số đó có những hiện vật gắn với chiến công của Anh hùng liệt sĩ Đinh Trọng Lịch - người đã dũng cảm quên mình bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa. Chúng cháu nguyện cố gắng học hành chăm chỉ, rèn luyện phẩm chất đạo đức, sau này lớn lên tiếp bước các thế hệ đi trước, đóng góp trí tuệ, công sức của mình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thật to đẹp và giàu mạnh”./.Phạm Thị Bình - Bảo tàng Quân khu 3