Những kỷ vật của Kíp xe tăng 377 Anh hùng
Những kỷ vật của Kíp xe tăng 377 Anh hùngTrong số các hiện vật đang được trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp, nhiều hiện vật gây xúc động mạnh không chỉ với khách tham quan mà với cả những người làm công tác bảo tàng như chúng tôi[1]. Một trong số đó là những di vật của Kíp xe tăng 377 thuộc Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 - Kíp xe đã lập công xuất sắc và anh dũng hy sinh trong trận Đắc Tô 2, Mặt trận Tây Nguyên vào ngày 24/4/1972.
Những kỷ vật còn lạiNhóm hiện vật của Kíp xe tăng 377 bao gồm: Nắm cơm chưa kịp ăn giữa hai trận đánh đã bị cháy thành than; chiếc bi đông, chiếc chăn chiên, cuốn sổ học chính trị là những vật dụng cá nhân sử dụng hằng ngày; những trang thư các anh gửi từ tiền tuyến về cho gia đình. Đặc biệt, được trưng bày trang trọng phía trên nhóm hiện vật là Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Kíp xe tăng 377.Hai mươi lăm năm sau trận Đắc Tô 2, vào tháng 5 năm 1997, Bảo tàng lực lượng Tăng thiết giáp có tổ chức một chuyến viếng thăm, tri ân gia đình các liệt sỹ thuộc kíp xe 377 thuộc Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273, đoàn đã về thăm gia đình đồng chí Nguyễn Nhân Triển - Trung đội trưởng, Trưởng xe 377 ở thôn Nghiêm Xá, xã Việt Hùng, huyện Quế Võ, tỉnh Hà Bắc, đoàn đã được người anh trai của liệt sỹ là anh Nguyễn Nhân Lượng trao lại những kỷ vật của liệt sỹ gồm một bi đông đựng nước, một chiếc áo bông đã cũ và một cuốn sổ học tập chính trị; đến gia đình của liệt sỹ Nguyễn Đắc Lượng tại Cầu Giấy, Hà Nội đã được anh trai của liệt sỹ tặng lại những lá thư mà anh Nguyễn Đắc Lượng tranh thủ giữa lúc tạm ngưng tiếng súng đã viết gửi về cho gia đình. Mẹ đẻ của liệt sỹ Cao Trần Vịnh là cụ Đỗ Thị Quýt ở Cao Xá, Phong Châu, Phú Thọ đã tặng lại cho bảo tàng chiếc chăn chiên của liệt sỹ. Những kỷ vật còn lại của người trưởng xe, người pháo thủ, những người dũng sỹ xe tăng trong bao năm qua đã được gia đình các anh nâng niu gìn giữ và nay những di vật còn lại ấy đã trở thành kỷ vật thiêng liêng của những người anh hùng được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại bảo tàng, những kỷ vật ấy được mang số đăng ký lần lượt là: Bi đông 390/K1.41; Áo bông 392/B.35; Sổ học tập chính trị 389/Gi.54; Thư 364/Gi.49; Chăn chiên 365/B.31; Nắm cơm cháy (một hiện vật phục chế) có số đăng ký 422/ĐB.18
Di ảnh và di vật của các đồng chí: Thiếu uý Nguyễn Nhân Triển - Trung đội trưởng, Trưởng xe; Đồng chí Cao Trần Vịnh - Lái xe; Đồng chí Nguyễn Đắc Lượng - Pháo thủ số 1; Đồng chí Hoàng Văn Ái - Pháo thủ số 2, thuộc Kíp xe tăng 377, Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 đã lập công xuất sắc và anh dũng hy sinh trong trận Đắc Tô 2, Mặt trận Tây Nguyên vào ngày 24/4/1972. Ảnh BTLLTTG.Từ đời sống sinh hoạt thường ngày đến trong chiến đấu, những người lính xe tăng Quân đội nhân dân Việt Nam đã kế thừa và phát huy mạnh mẽ tính đồng đội, tình đồng chí của Bộ đội Cụ Hồ, đoàn kết gắn bó, chiến đấu hiệp đồng, lập công tập thể. Tấm gương chiến đấu vô cùng anh dũng của 4 thành viên thuộc Kíp xe tăng 377 trong trận chiến đấu giải phóng căn cứ Đắc Tô - Tân Cảnh ngày 24/4/1972 là một minh chứng cao đẹp về tình đồng đội, sự đoàn kết, mưu trí, dũng cảm trong chiến đấu.Trận đánh anh hùngĐắc Tô - Tân Cảnh vốn là căn cứ quân sự mạnh nhất của Quân Ngụy ở phía Bắc Tây Nguyên, nơi mà Mỹ - Ngụy huyênh hoang cho là vành đai thép án ngữ hành lang Trường Sơn ngăn chặn sự chi viện từ hậu phương đến tiền tuyến của ta. Đầu năm 1972, với quyết tâm tiêu diệt tuyến phòng thủ phía Bắc Kon Tum của địch, ta đã sử dụng các đơn vị bộ binh trên các chiến trường như Sư đoàn 320, Sư đoàn 2, Trung đoàn 66 được tăng cường Tiểu đoàn 37 Đặc công và Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 có nhiệm vụ tiêu diệt Căn cứ Tân Cảnh.Đúng 4 giờ 30 phút sáng ngày 24/4/1972, xe tăng 377 dẫn đầu đội hình tấn công đánh thẳng vào Sở Chỉ huy Trung đoàn 42 bộ binh Ngụy. Sự xuất hiện của một lực lượng lớn bộ binh và xe tăng ta đã khiến địch thực sự hoảng loạn vứt bỏ tất cả xe pháo rút chạy. Đến 8 giờ ngày 24/4/1972, quân địch ở căn cứ Tân Cảnh cơ bản bị tiêu diệt và bị bắt sống.
Xe tăng 377 sau trận chiến đấu ngày 24/4/1972.Ngay sau đó, Trung đội xe tăng 3 do Thiếu úy Nguyễn Nhân Triển làm Trung đội trưởng nhận lệnh xuất kích tấn công Căn cứ Đắc Tô 2 cùng Trung đoàn bộ binh 1 của Sư đoàn 2. Băng trong tầm hỏa lực pháo binh và máy bay địch, xe tăng 377 dẫn đầu đội hình tiến công cùng xe tăng 354 và 369 tăng tốc lao về cứ điểm địch. Do đạn, pháo từ phía địch bắn phá khiến đường cơ động gặp nhiều khó khăn nên xe tăng 354 và 369 tụt lại khá xa. Không bỏ lỡ thời cơ, xe tăng 377 một mình xông lên cứ điểm. Phát hiện chỉ có 01 xe tăng của ta, địch tung 10 xe tăng M-41, M-42 chia làm 2 mũi bao vây. Với tinh thần “1 người, 1 xe cũng tiến công”, Trung đội trưởng Nguyễn Nhân Triển đã hội ý chớp nhoáng cùng với các đồng chí Ái, Lượng, Vịnh, rồi cả bốn người đều thống nhất “kiên quyết chiến đấu”.Cuộc đấu tăng một chọi mười đã diễn ra vô cùng quyết liệt. Bình tĩnh, kiên quyết, linh hoạt và chính xác, đồng chí Nguyễn Nhân Triển liên tục ra các mệnh lệnh chỉ huy, đồng chí Lái xe Cao Trần Vịnh quần thảo tiến lui tránh tầm hỏa lực của địch cho Pháo thủ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Văn Ái ngắm bắn liên tiếp, mỗi quả đạn pháo bắn ra là một mục tiêu bị tiêu diệt. Sau một hồi “tả xung, hữu đột”, xe tăng 377 đã tiêu diệt 07 xe tăng của địch làm cho đội hình của chúng rối loạn. Trong lúc hỗn chiến, xe tăng 377 đã bị trúng đạn và bốc cháy, lửa khói bốc lên trùm kín chiếc “chiến xa” quả cảm, cả 4 thành viên kíp xe trong xe tăng 377 đều anh dũng hy sinh.Sau trận chiến đấu, đồng đội đã tìm thấy xe tăng 377 đang bốc cháy giữa bầy xe tăng địch, kíp xe bốn người đã anh dũng hy sinh! Các đồng chí Triển, Ái, Lượng, Vịnh - những người chiến sỹ đã luôn đoàn kết, yêu thương nhau, sẵn sàng sẻ chia cho nhau trên chiến trường khốc liệt; nay trong thời khắc sinh tử, các đồng chí vẫn gắn bó với nhau, không ai rời vị trí, cùng nhau quyết chiến đấu, không sợ hy sinh.Bảo vật quốc gia xe tăng T-54 số hiệu 377 
Danh hiệu AHLLVTND của Kíp xe tăng 377.Với chiến công đặc biệt xuất sắc của Kíp xe tăng 377 trong trận Đắc Tô 2, Mặt trận Tây Nguyên vào ngày 24/4/1972, 04 thành viên kíp xe gồm: Thiếu uý Nguyễn Nhân Triển - Trung đội trưởng Trung đội Tăng 3, Trưởng xe; Hạ sĩ Cao Trần Vịnh - Lái xe; Hạ sĩ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Văn Ái - Pháo thủ, đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 09/01/2009. Xe tăng 377 giờ đây đã trở thành tượng đài bất tử đặt giữa trung tâm thị trấn Đắc Tô, mảnh đất nơi những người lính xe tăng cảm tử đã chiến đấu và hy sinh anh dũng để bảo vệ. Với những giá trị vô cùng đặc biệt, xe tăng T-54 số hiệu 377 thuộc Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 - chiếc xe đã lập công xuất sắc trong trận Đắc Tô 2 ngày 24/4/1972 tại Mặt trận Tây Nguyên, đã được Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 41 ngày 30/01/2023 công nhận là Bảo vật quốc gia. Theo kế hoạch, từ ngày 24 đến ngày 27/4/2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum và Uỷ ban nhân dân huyện Đắc Tô sẽ tổ chức đón nhận danh hiệu Bảo vật quốc gia của xe tăng 377 nhân ngày Hội văn hóa các dân tộc huyện Đắc Tô.
Xe tăng T54 số hiệu 377 trưng bày tại Khuôn viên tượng đài Chiến thắng Đăk Tô - Tân CảnhHơn năm mươi năm đã trôi qua, chiến công của Kíp xe tăng 377 vẫn là nguồn cảm hứng bất tận cho câu chuyện kể về tình đồng chí, đồng đội, về sự đoàn kết, gắn bó của những người chiến sỹ xe tăng trong mỗi bài thơ, bản nhạc. Chiến công ấy cũng đã trở thành một biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa Anh hùng cách mạng Việt Nam - “chiến đấu anh hùng, hy sinh anh dũng”. Cùng bao đồng đội khác, các đồng chí Triển, Ái, Lượng, Vịnh đã cống hiến trọn cuộc đời cho Tổ quốc và mãi mãi nằm lại nơi mảnh đất Tây Nguyên điệp trùng hoa lá. Những di vật còn lại của các đồng chí là Nắm cơm chưa kịp ăn giữa hai trận đánh đã cháy thành than, chiếc Bi đông đựng nước, những trang thư được gửi từ chiến trường ác liệt về hậu phương thân yêu, hiện đang được trân trọng lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp./. [1] Tác giảLê Hải Minh (Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp)
Di ảnh và di vật của các đồng chí: Thiếu uý Nguyễn Nhân Triển - Trung đội trưởng, Trưởng xe; Đồng chí Cao Trần Vịnh - Lái xe; Đồng chí Nguyễn Đắc Lượng - Pháo thủ số 1; Đồng chí Hoàng Văn Ái - Pháo thủ số 2, thuộc Kíp xe tăng 377, Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 đã lập công xuất sắc và anh dũng hy sinh trong trận Đắc Tô 2, Mặt trận Tây Nguyên vào ngày 24/4/1972. Ảnh BTLLTTG.Từ đời sống sinh hoạt thường ngày đến trong chiến đấu, những người lính xe tăng Quân đội nhân dân Việt Nam đã kế thừa và phát huy mạnh mẽ tính đồng đội, tình đồng chí của Bộ đội Cụ Hồ, đoàn kết gắn bó, chiến đấu hiệp đồng, lập công tập thể. Tấm gương chiến đấu vô cùng anh dũng của 4 thành viên thuộc Kíp xe tăng 377 trong trận chiến đấu giải phóng căn cứ Đắc Tô - Tân Cảnh ngày 24/4/1972 là một minh chứng cao đẹp về tình đồng đội, sự đoàn kết, mưu trí, dũng cảm trong chiến đấu.Trận đánh anh hùngĐắc Tô - Tân Cảnh vốn là căn cứ quân sự mạnh nhất của Quân Ngụy ở phía Bắc Tây Nguyên, nơi mà Mỹ - Ngụy huyênh hoang cho là vành đai thép án ngữ hành lang Trường Sơn ngăn chặn sự chi viện từ hậu phương đến tiền tuyến của ta. Đầu năm 1972, với quyết tâm tiêu diệt tuyến phòng thủ phía Bắc Kon Tum của địch, ta đã sử dụng các đơn vị bộ binh trên các chiến trường như Sư đoàn 320, Sư đoàn 2, Trung đoàn 66 được tăng cường Tiểu đoàn 37 Đặc công và Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 có nhiệm vụ tiêu diệt Căn cứ Tân Cảnh.Đúng 4 giờ 30 phút sáng ngày 24/4/1972, xe tăng 377 dẫn đầu đội hình tấn công đánh thẳng vào Sở Chỉ huy Trung đoàn 42 bộ binh Ngụy. Sự xuất hiện của một lực lượng lớn bộ binh và xe tăng ta đã khiến địch thực sự hoảng loạn vứt bỏ tất cả xe pháo rút chạy. Đến 8 giờ ngày 24/4/1972, quân địch ở căn cứ Tân Cảnh cơ bản bị tiêu diệt và bị bắt sống.Xe tăng 377 sau trận chiến đấu ngày 24/4/1972.Ngay sau đó, Trung đội xe tăng 3 do Thiếu úy Nguyễn Nhân Triển làm Trung đội trưởng nhận lệnh xuất kích tấn công Căn cứ Đắc Tô 2 cùng Trung đoàn bộ binh 1 của Sư đoàn 2. Băng trong tầm hỏa lực pháo binh và máy bay địch, xe tăng 377 dẫn đầu đội hình tiến công cùng xe tăng 354 và 369 tăng tốc lao về cứ điểm địch. Do đạn, pháo từ phía địch bắn phá khiến đường cơ động gặp nhiều khó khăn nên xe tăng 354 và 369 tụt lại khá xa. Không bỏ lỡ thời cơ, xe tăng 377 một mình xông lên cứ điểm. Phát hiện chỉ có 01 xe tăng của ta, địch tung 10 xe tăng M-41, M-42 chia làm 2 mũi bao vây. Với tinh thần “1 người, 1 xe cũng tiến công”, Trung đội trưởng Nguyễn Nhân Triển đã hội ý chớp nhoáng cùng với các đồng chí Ái, Lượng, Vịnh, rồi cả bốn người đều thống nhất “kiên quyết chiến đấu”.Cuộc đấu tăng một chọi mười đã diễn ra vô cùng quyết liệt. Bình tĩnh, kiên quyết, linh hoạt và chính xác, đồng chí Nguyễn Nhân Triển liên tục ra các mệnh lệnh chỉ huy, đồng chí Lái xe Cao Trần Vịnh quần thảo tiến lui tránh tầm hỏa lực của địch cho Pháo thủ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Văn Ái ngắm bắn liên tiếp, mỗi quả đạn pháo bắn ra là một mục tiêu bị tiêu diệt. Sau một hồi “tả xung, hữu đột”, xe tăng 377 đã tiêu diệt 07 xe tăng của địch làm cho đội hình của chúng rối loạn. Trong lúc hỗn chiến, xe tăng 377 đã bị trúng đạn và bốc cháy, lửa khói bốc lên trùm kín chiếc “chiến xa” quả cảm, cả 4 thành viên kíp xe trong xe tăng 377 đều anh dũng hy sinh.Sau trận chiến đấu, đồng đội đã tìm thấy xe tăng 377 đang bốc cháy giữa bầy xe tăng địch, kíp xe bốn người đã anh dũng hy sinh! Các đồng chí Triển, Ái, Lượng, Vịnh - những người chiến sỹ đã luôn đoàn kết, yêu thương nhau, sẵn sàng sẻ chia cho nhau trên chiến trường khốc liệt; nay trong thời khắc sinh tử, các đồng chí vẫn gắn bó với nhau, không ai rời vị trí, cùng nhau quyết chiến đấu, không sợ hy sinh.Bảo vật quốc gia xe tăng T-54 số hiệu 377 Danh hiệu AHLLVTND của Kíp xe tăng 377.Với chiến công đặc biệt xuất sắc của Kíp xe tăng 377 trong trận Đắc Tô 2, Mặt trận Tây Nguyên vào ngày 24/4/1972, 04 thành viên kíp xe gồm: Thiếu uý Nguyễn Nhân Triển - Trung đội trưởng Trung đội Tăng 3, Trưởng xe; Hạ sĩ Cao Trần Vịnh - Lái xe; Hạ sĩ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Văn Ái - Pháo thủ, đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 09/01/2009. Xe tăng 377 giờ đây đã trở thành tượng đài bất tử đặt giữa trung tâm thị trấn Đắc Tô, mảnh đất nơi những người lính xe tăng cảm tử đã chiến đấu và hy sinh anh dũng để bảo vệ. Với những giá trị vô cùng đặc biệt, xe tăng T-54 số hiệu 377 thuộc Trung đội tăng 3, Đại đội tăng 7, Lữ đoàn tăng 273 - chiếc xe đã lập công xuất sắc trong trận Đắc Tô 2 ngày 24/4/1972 tại Mặt trận Tây Nguyên, đã được Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 41 ngày 30/01/2023 công nhận là Bảo vật quốc gia. Theo kế hoạch, từ ngày 24 đến ngày 27/4/2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum và Uỷ ban nhân dân huyện Đắc Tô sẽ tổ chức đón nhận danh hiệu Bảo vật quốc gia của xe tăng 377 nhân ngày Hội văn hóa các dân tộc huyện Đắc Tô.Xe tăng T54 số hiệu 377 trưng bày tại Khuôn viên tượng đài Chiến thắng Đăk Tô - Tân CảnhHơn năm mươi năm đã trôi qua, chiến công của Kíp xe tăng 377 vẫn là nguồn cảm hứng bất tận cho câu chuyện kể về tình đồng chí, đồng đội, về sự đoàn kết, gắn bó của những người chiến sỹ xe tăng trong mỗi bài thơ, bản nhạc. Chiến công ấy cũng đã trở thành một biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa Anh hùng cách mạng Việt Nam - “chiến đấu anh hùng, hy sinh anh dũng”. Cùng bao đồng đội khác, các đồng chí Triển, Ái, Lượng, Vịnh đã cống hiến trọn cuộc đời cho Tổ quốc và mãi mãi nằm lại nơi mảnh đất Tây Nguyên điệp trùng hoa lá. Những di vật còn lại của các đồng chí là Nắm cơm chưa kịp ăn giữa hai trận đánh đã cháy thành than, chiếc Bi đông đựng nước, những trang thư được gửi từ chiến trường ác liệt về hậu phương thân yêu, hiện đang được trân trọng lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp./. [1] Tác giảLê Hải Minh (Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp)
