Những lá thư thời chiến của Thiếu tướng, Anh hùng Phan Văn Lai
Ngày 30/4/1975, non sông đất nước ta cùng hòa chung niềm vui giải phóng, thống nhất, mốc son chói lọi đó không thể không kể đến những đóng góp to lớn của lực lượng Công an nhân dân. Những lá thư của Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai đang được trưng bày tại Bảo tàng Công an nhân dân (CAND), nhắc nhớ về sự đóng góp vinh quang thầm lặng của lực lượng Công an nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc.
Đồng chí Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai sinh năm 1930, quê quán Phương Định, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Vào ngành Công an năm 1949, được kết nạp Đảng năm 1950. Từ năm 1964 - 1975, đồng chí được cử đi chi viện chiến trường miền Nam, được giao nhiệm vụ Phó Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn Phòng Ban An ninh Khu Trị - Thiên - Huế. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, đồng chí trở về miền Bắc và công tác tại Bộ Công an. Năm 1988, đồng chí được bổ nhiệm Phó Tổng Cục trưởng, Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Năm 1990, đồng chí giữ chức vụ Chánh Thanh tra Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an). Năm 1994, đồng chí được thăng cấp bậc hàm Thiếu tướng; năm 1996, đồng chí nghỉ hưu theo chế độ. Với những thành tích xuất sắc trong quá trình hoạt động cách mạng, năm 2016, đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Sưu tập những lá thư thời chiến của Anh hùng Phan Văn Lai được viết trong khoảng thời gian từ năm 1964 -1973. Hiện nay, Bảo tàng CAND đang lưu giữ 9 bức thư. Những lá thư của đồng chí Phan Văn Lai phản ánh chân thực tình yêu quê hương, yêu gia đình mãnh liệt, một lòng tin tuyệt đối vào Đảng, vào Bác Hồ; một tinh thần ý chí chiến đấu bất diệt, sự sẵn sàng hy sinh, dâng hiến tuổi thanh xuân.
Năm 1954, sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng ta chủ trương thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân chủ nhân dân ở miền Nam. Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, cả nước nói chung và hậu phương miền Bắc nói riêng chi viện cho miền Nam "tất cả vì tiền tuyến lớn, tất cả vì miền Nam ruột thịt". Từ năm 1959 - 1975, hơn một vạn cán bộ công an ưu tú đã chi viện vào chiến trường miền Nam, trong đó có những đồng chí là lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo các đơn vị của Bộ và Ty Công an các tỉnh, thành phố. Cùng với lực lượng an ninh miền Nam tại cơ sở, cán bộ Công an chi viện đã kịp thời làm chuyển biến tương quan lực lượng giữa ta và địch, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Năm 1964, đồng chí Phan Văn Lai nhận lệnh thực hiện nhiệm vụ tại chiến trường miền Nam với sự quyết tâm cao: “Nguyện suốt đời hy sinh phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, anh tạm xa các em đi miền Nam chiến đấu” (Thư của đồng chí Phan Văn Lai gửi gia đình, ngày 12/01/1964).“Vì nhiệm vụ cách mạng cao cả, anh tạm gác tình riêng đi giải phóng miền Nam, đồng thời cũng để bảo vệ hạnh phúc gia đình, quê hương chúng ta ở miền Bắc được hưởng hòa bình” (Thư của đồng chí Phan Văn Lai gửi vợ, ngày 18/01/1964).


