Những năm tháng không quên của nữ thanh niên xung phong
Nhắc lại những năm tháng tham gia Thanh niên xung phong, bà Dương Thị Thinh, sinh năm 1949, vẫn nhớ rõ quãng thời gian từ năm 1970 đến ngày đất nước giải phóng năm 1975. Khi ấy, tuổi còn trẻ, bà cùng nhiều nam nữ thanh niên khác tình nguyện lên đường, góp sức vào công cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Công việc của những người thanh niên xung phong không trực tiếp cầm súng chiến đấu như người lính, nhưng luôn ở những nơi gian khó và có nguy cơ cao. Họ làm đường, san lấp hố bom, vận chuyển lương thực, tải đạn, bảo đảm giao thông và phục vụ bộ đội. Với bà Thinh, những năm tháng ấy là quãng đời tuy nhiều gian khổ nhưng cũng đầy tự hào. Bà nhớ nhất những lần cùng đồng đội làm nhiệm vụ trên tuyến đường bị bom đánh phá. Sau mỗi đợt máy bay oanh kích, con đường lại xuất hiện những hố bom lớn. Đất đá văng khắp nơi, cây cối đổ ngổn ngang. Khi tiếng bom vừa dứt, mọi người nhanh chóng tập trung, người cuốc đất, người xúc đá, người san lấp hố bom để khôi phục đường. Có những hôm công việc kéo dài từ sáng đến tối. Bàn tay của những cô gái thanh niên xung phong chai sạn vì cuốc, xẻng; quần áo lấm đầy đất đỏ. Mệt là vậy nhưng chỉ cần nghe tin có đoàn xe hoặc bộ đội chuẩn bị đi qua, mọi người lại động viên nhau cố gắng làm nhanh hơn.
Bà Thinh kể rằng, trong hoàn cảnh chiến tranh, điều đáng sợ nhất không chỉ là bom đạn mà còn là sự thiếu thốn và nỗi nhớ gia đình. Những bữa ăn của đơn vị thường rất giản dị, có khi chỉ là cơm với rau, sắn hoặc những phần lương thực được chia đều. Đêm đến, các chị em nằm sát bên nhau trong lán tạm, kể chuyện quê nhà để vơi bớt nỗi nhớ. Có lần, sau một trận bom, một đoạn đường bị phá hỏng nặng. Đơn vị nhận nhiệm vụ phải nhanh chóng khôi phục để bảo đảm việc vận chuyển. Không ai bảo ai, mọi người chia nhau từng phần việc. Người khỏe làm việc nặng, người bị thương hoặc yếu hơn làm những việc nhẹ. Các chị em vừa làm vừa động viên nhau: “Đường còn thông thì xe còn đi, bộ đội còn có thêm điều kiện để chiến đấu.” Câu nói giản dị ấy trở thành động lực để bà Thinh và đồng đội vượt qua mệt mỏi. Đối với họ, mỗi mét đường được khôi phục, mỗi chuyến hàng được vận chuyển an toàn đều là một phần đóng góp cho tiền tuyến. Bên cạnh công việc phục vụ chiến đấu, những thanh niên xung phong còn gắn bó với nhân dân nơi đóng quân. Khi có thời gian, họ giúp bà con sửa đường, làm ruộng, dựng lại nhà cửa sau những trận bom. Người dân cũng chia sẻ với lực lượng thanh niên xung phong từng củ khoai, nắm rau, bát nước. Trong những năm tháng gian khó ấy, tình quân dân và tình cảm giữa những người cùng chung nhiệm vụ trở thành nguồn động viên lớn lao. Những ngày cuối của cuộc kháng chiến, không khí trong đơn vị ngày càng khẩn trương. Tin chiến thắng từ các chiến trường liên tục được truyền về. Đến năm 1975, khi đất nước hoàn toàn giải phóng, bà Thinh và đồng đội vừa vui mừng vừa xúc động. Sau những năm tháng sống giữa bom đạn, họ hiểu rằng ngày hòa bình hôm ấy được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của cả một thế hệ.
Nhìn lại quãng thời gian từ 1970 đến 1975, bà Dương Thị Thinh không coi những năm tháng thanh niên xung phong là sự hy sinh quá lớn lao. Với bà, đó đơn giản là lúc đất nước cần thì tuổi trẻ lên đường, mỗi người góp một phần sức lực của mình. Những con đường từng được san lấp bằng đôi tay, những đêm ngủ trong lán tạm, những bữa cơm đạm bạc và tình đồng đội năm xưa đã trở thành ký ức không thể phai mờ. Đó là những năm tháng bà Dương Thị Thinh cùng thế hệ thanh niên xung phong đã sống, lao động và cống hiến hết mình, góp phần bảo đảm hậu phương, phục vụ tiền tuyến và cùng cả dân tộc đi đến ngày đất nước thống nhất năm 1975.
