NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG THỂ KỂ HẾT BẰNG LỜI
Chiến tranh là một quãng đời mà dù có kể bao nhiêu lần, cũng không thể diễn tả hết bằng lời nói.
Có những năm tháng, khi đã đi qua rồi, con người mới nhận ra rằng mình không thể kể lại đầy đủ những gì đã trải qua. Chiến tranh chính là một quãng đời như thế.
Ông em ít khi kể liền mạch về chiến tranh. Những câu chuyện của ông thường rời rạc, đứt quãng, khi thì là một kỷ niệm nhỏ, khi thì chỉ là một cảm giác mơ hồ. Không phải vì ông quên, mà vì có quá nhiều điều không thể sắp xếp thành lời.
Những năm tháng ấy chứa đựng quá nhiều cảm xúc chồng chéo: sợ hãi, căng thẳng, hy vọng, mất mát. Có những điều nếu kể ra, người nghe cũng khó hình dung hết được. Bởi chỉ người trong cuộc mới hiểu cảm giác sống giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Ông nói rằng, có những ký ức chỉ tồn tại dưới dạng cảm giác: cảm giác lạnh của mưa rừng, cảm giác đói cồn cào kéo dài, cảm giác trống rỗng khi mất đi một người quen. Những cảm giác ấy không có ngôn từ chính xác để diễn đạt.
Sau chiến tranh, nhiều người hỏi ông về những năm tháng đã qua. Ông trả lời ngắn gọn, đôi khi chỉ mỉm cười. Không phải vì ông không muốn kể, mà vì ông biết rằng, có những điều dù cố gắng đến đâu cũng không thể truyền tải trọn vẹn.
Những năm tháng không thể kể hết bằng lời vì thế không chìm vào quên lãng. Chúng tồn tại trong thái độ sống của ông: trân trọng hiện tại, sống giản dị, và luôn nhắc nhở con cháu phải biết quý trọng hòa bình. Đó là cách ông kể lại chiến tranh – không bằng lời nói, mà bằng chính cuộc đời mình.
